2026-06-24 - Digitale ontwikkelingen in de zorg
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 5 minutes instead of watching 30 minutes.
Opening en centrale opt-out
- Het debat gaat over digitale ontwikkelingen in de zorg naar aanleiding van het commissiedebat van 21 mei.
- BBB benadrukt dat gegevensuitwisseling de zorg veiliger en efficiënter kan maken, maar dat patiënten eenvoudig grip moeten houden op toestemming en bezwaar.
- BBB vraagt om één centrale, begrijpelijke en uitvoerbare opt-outregeling voor gegevensuitwisseling in de zorg, uitgewerkt vóór eind 2026.
Digitale autonomie en databeschikbaarheid
- GroenLinks-PvdA waarschuwt dat afhankelijkheid van enkele techbedrijven de zorg kwetsbaar maakt voor datalekken, uitval, verstoring en hoge kosten.
- Er wordt gevraagd om marktconcentraties in het zorg-ICT-landschap in kaart te brengen en digitale autonomie structureel te vergroten.
- GroenLinks-PvdA bepleit verkenning van gerichte, decentrale databeschikbaarheid op basis van toestemming van de patiënt, waar passend in lopende en toekomstige ICT-projecten.
Bevolkingsonderzoek en datalek
- Meerdere partijen bespreken het datalek bij Clinical Diagnostics rond het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker en de gevolgen voor vertrouwen en deelname.
- GroenLinks-PvdA vraagt om samen met BVO NL te bekijken hoe het vertrouwen kan worden hersteld, met aandacht voor databescherming en betrouwbaarheid.
- VVD vraagt om te meten of deelname en vertrouwen sinds de hack zijn gedaald en bij daling maatregelen te nemen om deelname en vertrouwen te herstellen.
Innovatie en opschaling
- VVD vraagt aandacht voor start-ups en scale-ups die vastlopen in EU-regelgeving, markttoelating en schaalvergroting.
- VVD wil onderzoek naar meer investeringsruimte voor zorgaanbieders, zorgkantoren en zorgverzekeraars voor innovatieve hulpmiddelen.
- D66 stelt dat bewezen digitale zorginnovaties te vaak in pilots blijven steken en vraagt om landelijke implementatiekansen en versnelling van opschaling in kaart te brengen.
Acute zorg en medische data
- VVD pleit voor een eenvoudige en praktische opt-out in acute zorg en spoedeisende hulp, zodat gegevens kunnen worden gedeeld tenzij de patiënt bezwaar maakt.
- PVV stelt dat de keuze voor het delen van medische data primair bij de burger moet liggen en dat een opt-out absoluut moet zijn.
- D66 vraagt om niet te wachten tot volledige EHDS-inwerkingtreding, maar snel een landelijke opt-outvoorziening voor acute zorg uit te werken.
Vendor lock-in en investeringen
- JA21 waarschuwt voor afhankelijkheid van een beperkt aantal zorg-ICT-leveranciers, hoge overstapkosten en risico’s voor continuïteit van zorg.
- JA21 vraagt om concrete maatregelen tegen vendor lock-in, zoals open koppelvlakken, dataportabiliteit en modelafspraken voor ICT-contracten.
- JA21 wil onderzoeken hoe een publiek-private investeringsagenda voor cruciale digitale zorgtechnologieën kan worden vormgegeven, met publieke middelen als hefboom voor private investeringen.
Kwaliteitsregistraties en interoperabiliteit
- JA21 stelt dat uitkomstinformatie uit kwaliteitsregistraties nog onvoldoende transparant en bruikbaar is voor patiënten.
- CDA benadrukt dat digitalisering geen doel op zich is, maar in dienst moet staan van zorgprofessionals en betere, slimmere en toegankelijkere zorg.
- CDA vraagt of de minister wil kijken naar marktconcentratie bij elektronische patiëntendossiers, keuzevrijheid voor aanbieders en concrete maatregelen voor interoperabiliteit.
Reactie van de minister
- De minister geeft oordeel Kamer aan de BBB-motie over een centrale opt-outregeling.
- De motie over het in kaart brengen en afbouwen van marktconcentraties wordt ontraden, omdat dit volgens de minister niet binnen haar eigen macht ligt.
- De motie over gerichte databeschikbaarheid wordt ontraden, omdat die volgens de minister het bestaande beleid voor bredere databeschikbaarheid zou aantasten.
- De moties over vertrouwen in het bevolkingsonderzoek krijgen oordeel Kamer, mits ze worden gelezen in samenhang met de jaarlijkse monitor en eventuele maatregelen door VWS, BVO NL en RIVM.
- De moties over zorginnovatie, de ambulance-opt-out en opschaling van digitale zorg krijgen oordeel Kamer.
- De PVV-motie over een absolute opt-out wordt ontraden; de motie over kostenmonitoring wordt overbodig verklaard omdat dit volgens de minister al gebeurt.
- De JA21-motie over vendor lock-in wordt ontraden vanwege het onderdeel over handhaving richting leveranciers, hoewel de minister toezegt maatregelen tegen vendor lock-in in de aangekondigde brief op te nemen.
- De JA21-motie over een investeringsagenda wordt ontraden omdat de focus volgens de minister onduidelijk is; de motie over kwaliteitsregistraties wordt overbodig verklaard door bestaande wetgeving.
- De minister zegt toe de CDA-vragen over EPD-marktconcentratie, keuzevrijheid en interoperabiliteit mee te nemen in de brief in het najaar.
Actiepunten
- Werk vóór eind 2026 uit hoe één centrale, begrijpelijke en uitvoerbare opt-outregeling voor gegevensuitwisseling in de zorg kan worden gerealiseerd.
- Breng marktconcentraties in het zorg-ICT-landschap in kaart en deel de uitkomst in Q1 van 2027 met de Kamer.
- Verken met zorgveld en privacy- en zorg-ICT-experts hoe gerichte databeschikbaarheid kan worden toegepast in lopende en toekomstige ICT-projecten.
- Bekijk met BVO NL hoe vertrouwen in het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker kan worden hersteld en informeer de Kamer in Q4 van 2026.
- Meet of deelname en vertrouwen in het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker sinds de hack zijn gedaald en neem zo nodig herstelmaatregelen.
- Onderzoek hoe zorgaanbieders, zorgkantoren en zorgverzekeraars meer ruimte kunnen krijgen om te investeren in innovatieve hulpmiddelen.
- Neem in de nationale uitwerking van de EHDS-opt-outregeling geen doorbrekingsmechanisme op.
- Informeer de Kamer in voortgangsrapportages over actuele monitoring van EHDS-kosten en afwijkingen van eerdere impactanalyses.
- Werk zo snel mogelijk een landelijke opt-outvoorziening voor acute zorg uit die aansluit op toekomstige EHDS-verplichtingen.
- Breng in de digitale zorgagenda in kaart welke bewezen digitale zorgtoepassingen klaar zijn voor landelijke implementatie en hoe opschaling wordt versneld.
- Neem in de aangekondigde brief over zorg-ICT en databeschikbaarheid concrete maatregelen tegen vendor lock-in op, inclusief open koppelvlakken, dataportabiliteit en modelafspraken.
- Onderzoek met het bedrijfsleven hoe een gezamenlijke investeringsagenda voor cruciale digitale doorbraaktechnologieën kan worden vormgegeven.
- Maak uitkomstinformatie uit kwaliteitsregistraties openbaar, begrijpelijk en vergelijkbaar beschikbaar voor patiënten.
- Neem de CDA-vragen over EPD-marktconcentratie, keuzevrijheid en interoperabiliteit mee in de najaarsbrief over digitale innovaties.