Ultrabewerkt eten heeft veel industriële bewerkingen ondergaan en bevat vaak ingrediënten die je niet normaal in je eigen keuken gebruikt.
Bewerken is niet automatisch ongezond: pasteuriseren, koken en conserveren kunnen voedsel veiliger, verteerbaarder en langer houdbaar maken.
Het wordt ingewikkelder wanneer bewerking vooral gericht is op lekkerder maken, vaak met extra suiker, vet en zout.
Waarom je er snel te veel van eet
De voedingsindustrie zoekt vaak naar een optimale combinatie van zout, vet en zoet, waardoor producten zeer aantrekkelijk worden.
Combinaties van suiker, vet en zout komen in de natuur nauwelijks voor, maar ons lichaam reageert er sterk op omdat ze energie signaleren.
Zachte texturen en makkelijk eetbare producten zorgen ervoor dat je sneller eet dan je verzadigingssignalen binnenkomen.
In onderzoek aten mensen gemiddeld 369 kilocalorieën per dag minder wanneer ultrabewerkte voeding meer kauwen vereiste.
Indeling en verwarring
De NOVA-classificatie deelt voedsel in vier groepen in: onbewerkt, keuken-ingrediënten, bewerkt en ultrabewerkt.
Categorie 4 zegt niet automatisch of iets gezond of ongezond is; de voedingswaarde en het alternatief waarmee je vergelijkt zijn belangrijk.
Sommige ultrabewerkte producten, zoals verrijkte sojadrink, kunnen gezonder zijn dan het alternatief, maar volgens de experts is het grootste deel van ultrabewerkt supermarktvoedsel ongezond.
Vezels en gezondheid
Vezels zitten in plantaardige producten en zorgen ervoor dat eten minder makkelijk snel wordt gegeten en dat de darmen harder moeten werken.
Darmbacteriën fermenteren vezels tot korteketenvetzuren, die de darmwand voeden en ontstekingsremmend werken.
Bij veel bewerkingen verdwijnen vezels en andere voedingsstoffen, bijvoorbeeld wanneer volkorenmeel verder wordt verwerkt tot witmeel.
E-nummers en toevoegingen
Een E-nummer is een Europese goedkeuringscode voor een gecontroleerde toevoeging; E300 is bijvoorbeeld vitamine C.
EFSA controleert toevoegingen voortdurend en past toelatingen aan wanneer nieuwe inzichten daar aanleiding toe geven.
Het is nog onduidelijk wat combinaties van veel verschillende toevoegingen op een dag precies doen, omdat dat bij mensen moeilijk te onderzoeken is.
Grote onderzoeken laten zien dat mensen die meer ultrabewerkt eten een hoger risico hebben op chronische aandoeningen, maar het is lastig te bewijzen of dit door toevoegingen of door het totale voedingspatroon komt.
Conclusie
Ultrabewerkt eten is vaak ongezond, maar niet altijd; samenstelling, textuur, vezels, toevoegingen en het totale voedingspatroon bepalen de impact.
Gezondheidsrisico’s worden vooral zichtbaar wanneer een groot deel van je dieet uit ultrabewerkt eten bestaat.
Actiepunten
Laat de bulk van je voeding bestaan uit onbewerkte en meer plantaardige producten.
Wees niet direct bang voor af en toe bewerkt eten, maar beperk een dieet waarin ultrabewerkt eten de hoofdmoot vormt.
Laat in de reacties weten wat je van de nieuwe vorm met meerdere wetenschappers vindt.
