Open YouTube

2026-06-18 - Gesprek met speciaal gezant Passende zorg Jan Kremer

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 22, 2026, 08:03

Read in about 3 minutes instead of watching 56 minutes.

Kern van passende zorg

Passende zorg sluit aan bij het leven, de leefomgeving en persoonlijke doelen van mensen en kan tegelijk kwaliteit, werkplezier en doelmatigheid verbeteren.
Een persoonlijk kennismakingsgesprek met oudere kankerpatiënten leidde tot betere ervaren zorg en 27 procent minder operaties.
Andere praktijkvoorbeelden tonen minder ziekenhuisverwijzingen, GGZ-behandelingen en opnames wanneer zorg en sociaal domein beter samenwerken.

Vergrijzing, toenemende zorgvragen en personeelstekorten maken toegankelijke zorg tot een centrale maatschappelijke opgave voor de komende decennia.
Voor 2028 moet de huidige zorg met ongeveer 100.000 minder medewerkers kunnen worden geleverd om de toegang overeind te houden.
Koplopers zoals Rivas en Bernhoven verbeterden de kwaliteit en leverden respectievelijk 13 en 7 procent minder zorg zonder patiëntenuitstroom uit de regio.
De akkoorden IZA en AZWA geven richting en versterken regionale samenwerking, maar hun daadwerkelijke impact is nog onvoldoende zichtbaar.

Het huidige systeem beloont productie en volume, terwijl passende zorg vaak juist tot minder behandelingen leidt.
Voorlopers lopen vast op contractering, volumenormen, richtlijnen, financiële risico's en onzekerheid over hun bestaansrecht.
Meerjarige financiële zekerheid kan organisaties in staat stellen productie verantwoord af te bouwen zonder direct te worden afgestraft.
Alleen bezuinigen of rantsoeneren zonder inhoudelijke zorgvernieuwing vergroot waarschijnlijk de weerstand en verplaatst de zorgvraag.

De overheid moet democratisch gelegitimeerde richting en transitiedoelen bepalen, maar professionals ruimte laten om de oplossingen vorm te geven.
Passendheid, personeelsontwikkeling, patiëntbetrokkenheid en voortgang op transitiedoelen moeten systematisch transparant worden gemaakt.
Zorgverzekeraars moeten voorlopers belonen en contracten aanbieden die vermindering van onnodige zorg financieel mogelijk maken.
De overheid moet naast marktmeester ook transitiemeester worden: systeembelemmeringen opsporen, passende contractering volgen en leren van de praktijk.
De Kamer heeft structurele informatie over de zorgtransitie nodig om op langetermijndoelen te sturen in plaats van vooral op incidenten.

Armoede, schulden en andere sociale problemen komen vaak als zorgvraag bij de spoedeisende hulp terecht.
Samenwerking van het BovenIJ ziekenhuis met het sociaal domein, waaronder schuldhulp, halveerde het aantal SEH-bezoeken binnen een kwetsbare groep.
Domeinoverstijgende financiering en meer flexibiliteit zijn nodig om medische zorg, welzijn en burgerinitiatieven duurzaam te verbinden.
Nieuwe initiatieven mogen niet boven op bestaande capaciteit worden gestapeld; vrijgekomen mensen en middelen moeten aantoonbaar bijdragen aan de transitiedoelen.
Verandering vraagt minder centraal opgelegde plannen en controles en meer experimenteren, reflecteren en leren vanuit de praktijk.

Maak passende zorg financieel lonend via meerjarige contracten en voorkom dat minder productie direct wordt afgestraft.
Scherp de landelijke transitiedoelen aan en rapporteer structureel over personeel, toegankelijkheid en gelijkwaardige toegang.
Breng passende contractering en systeembelemmeringen systematisch in kaart.
Laat toezichthouders gezamenlijk beoordelen hoe contracten samenhangen met de inhoud en passendheid van zorg.
Ontwikkel openbare informatie waarmee patiënten kunnen zien waar passende zorg en samen beslissen daadwerkelijk worden toegepast.
Creëer regelgeving en budgetruimte voor domeinoverstijgende oplossingen tussen zorg, welzijn en het sociale domein.
Laat de Nederlandse Zorgautoriteit beter onderzoeken of contracten nog onnodig volume belonen.