2026-06-18 - Jaarverantwoording BHO 2025
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 4 minutes instead of watching 168 minutes.
Verantwoording en transparantie
- Rapporteurs vragen om een concretere verantwoordingssystematiek met duidelijke doelen, nulmetingen, indicatoren en streefwaarden.
- De minister zegt toe vóór het zomerreces te melden welke indicatoren en streefwaarden in de begroting 2027 komen.
- De begroting 2027 wordt de eerste begroting volgens de nieuwe systematiek; indicatoren verschuiven grotendeels van tabellen naar de hoofdtekst.
Revolverende fondsen en ODA
- Vanaf de begroting 2027 worden dotaties per revolverend fonds overzichtelijk opgenomen; begroting en jaarverslag bevatten financiële tabellen.
- Uitvoeringskosten, evaluatiedata en meer informatie over revolverendheid worden toegevoegd aan factsheets en waar relevant aan de strategische evaluatieagenda.
- De minister betrekt het verzoek om een transparantere uitsplitsing van het ODA-budget, de BNI-raming en eerdere beleidsmaatregelen bij de volgende HGIS-nota.
Resultaten en bezuinigingen
- Het jaarverslag meldt onder meer voedselhulp voor 32 miljoen mensen en duurzame energie voor 11,8 miljoen mensen, maar ook dalende resultaten bij vrouwenrechten en sanitaire voorzieningen.
- Meerdere fracties waarschuwen dat structurele bezuinigingen de internationale stabiliteit, vrouwenrechten, onderwijs en andere ontwikkelingsdoelen schaden.
- De minister onderzoekt of de langetermijngevolgen van bezuinigingen in kaart kunnen worden gebracht en komt hier bij de begroting op terug.
Effectiviteit en beleidscoherentie
- De Kamer vraagt om betere samenhang tussen centrale programma's, ambassades en lokale organisaties, met meer lokaal eigenaarschap en duurzame financiering.
- De minister zet in op integraal landenbeleid en scherpere afstemming tussen Den Haag en ambassades bij nieuwe projecten.
- Bij relevante nieuwe wetgeving zal worden gecontroleerd of de toets op effecten voor ontwikkelingslanden consequent is toegepast.
- Het kabinet richt beleidscoherentie op klimaat-, land- en watervoetafdrukken, belastingontwijking, illegale geldstromen en mondiale gezondheidsongelijkheid.
Handel en bedrijfsleven
- De Kamer bespreekt combinatielanden, economische missies en kennisoverdracht als manieren om handel en lokale ontwikkeling te verbinden.
- De minister ziet geen noodzaak voor een periodiek monitoringskader voor agrifoodexport, maar zal concrete signalen van structurele marktverstoring onderzoeken.
- Het kabinet wil EU-handelsakkoorden sneller toepassen en handelsbarrières met het Verenigd Koninkrijk verminderen.
- Nederlandse bedrijven worden aangespoord de OESO-richtlijnen toe te passen; het beleid en de gebruikte indicator worden geëvalueerd.
Mensenrechten en maatschappelijk middenveld
- Kamerleden vragen aandacht voor vrouwenrechten, lhbtiq+-rechten, seksuele en reproductieve gezondheid en de krimpende ruimte voor maatschappelijke organisaties.
- De minister wil maatschappelijke organisaties diplomatiek en financieel blijven ondersteunen en met gelijkgezinde landen gezamenlijk optreden.
- Nederland tekende een verklaring over feministisch buitenlandbeleid niet omdat die volgens de minister ook ongerelateerde financiële en fiscale onderwerpen omvatte.
FMO en zaak-Berta Cáceres
- Kamerleden vragen om volledige medewerking van FMO aan onderzoek naar de moord op Berta Cáceres en om adequaat herstelbeleid voor getroffen personen.
- De minister benadrukt dat FMO zelfstandig is en dat een rechtszaak loopt, maar zal de drieslag waarheid, reparatie en preventie bij FMO onder de aandacht brengen.
- Volgens de minister maakt herstelbeleid integraal deel uit van het duurzaamheidsbeleid van FMO en voldoet dit aan relevante VN-richtlijnen.
- De minister is bereid de nabestaanden te spreken als zij dat wensen, zonder verwachtingen te wekken over beïnvloeding van FMO of de rechtsgang.
Moties en afronding
- Er zijn moties ingediend over internationaal leiderschap voor vrouwenrechten en een beleidsagenda tegen krimpende maatschappelijke ruimte.
- Andere moties vragen om snellere voorlopige toepassing van EU-handelsakkoorden en vermindering van handelsbarrières met het Verenigd Koninkrijk.
- De minister gaf alle vier de moties oordeel Kamer; de stemming vindt de daaropvolgende dinsdag plaats.
Actiepunten
- Informeer de Kamer vóór het zomerreces over de indicatoren en streefwaarden in de begroting 2027.
- Neem vanaf de begroting 2027 dotaties aan revolverende fondsen per fonds op en rapporteer financiële gegevens in begroting en jaarverslag.
- Voeg uitvoeringskosten, evaluatiegegevens en informatie over revolverendheid toe aan de factsheets van revolverende fondsen.
- Verwerk een transparantere uitsplitsing van het ODA-budget en de koppeling met het BNI in de volgende HGIS-nota.
- Onderzoek de mogelijkheid om de langetermijngevolgen van bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking in kaart te brengen en rapporteer hierover bij de begroting.
- Controleer bij relevante nieuwe wetsvoorstellen of de toets op effecten voor ontwikkelingslanden is toegepast.
- Lever uiterlijk 28 februari gecontroleerde cijfers van Invest International aan om de onvolkomenheid in het volgende jaarverslag op te lossen.
- Breng bij het eerstvolgende contact met FMO het belang van waarheid, reparatie en preventie in de zaak-Berta Cáceres over.
- Voer desgewenst een gesprek met de nabestaanden van Berta Cáceres.