Open YouTube

2026-06-18 - Staatsdeelnemingen

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 22, 2026, 08:04

Read in about 4 minutes instead of watching 170 minutes.

Uitgangspunten voor staatsdeelnemingen

De Kamer bespreekt wanneer staatsaandeelhouderschap nodig is om publieke belangen te beschermen en wanneer wetgeving, contracten of verkoop geschikter zijn.
Strategische autonomie is erkend als publiek belang, maar per geval moet worden bepaald welk beleidsinstrument passend is.
De minister beschouwt staatsdeelnemingen als een zwaar instrument en wil eerst minder ingrijpende alternatieven onderzoeken.

Meerdere fracties vinden dat maatschappelijke waarde, leefomgeving, gezondheid, innovatie en economische weerbaarheid zwaarder moeten wegen naast financiële prestaties.
De minister neemt het advies van de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur mee in de evaluatie van het deelnemingenbeleid.
Bij de evaluatie wordt ook gekeken naar een duidelijkere definitie van publiek belang en betere betrokkenheid van beleidsdepartementen.

Het kabinet houdt vast aan de voorbereiding van privatisering van ASN Bank, hoewel de bank daarvoor nog niet gereed is en het besluit nog niet definitief is.
Voor verkoop moet ASN Bank onder meer voldoende winstgevend, toekomstbestendig en compliant zijn en moet de financiële markt stabiel zijn.
Een Kamermeerderheid en verschillende fracties bepleiten juist behoud van ASN Bank als publieke bank met een maatschappelijke en regionale functie.
Het verkoopprogramma voor ABN AMRO is gericht op afbouw van het staatsbelang tot ongeveer 20 procent; verdere uitspraken zijn volgens de minister koersgevoelig.

Het kabinet onderzoekt of en onder welke voorwaarden de Nederlandse Loterij geheel of gedeeltelijk kan worden geprivatiseerd, voortbouwend op onderzoek uit 2023.
Bij die verkenning worden consumentenbescherming, gokverslaving en de afdrachten aan sport en goede doelen betrokken.
Het uitgangspunt van de staatssecretaris is dat staatseigendom waarschijnlijk niet noodzakelijk is om de maatschappelijke doelen van de loterij te bereiken.
Privatisering van Holland Casino is momenteel financieel onverstandig; het bedrijf krijgt eerst tijd om zijn positie te versterken.
ChristenUnie pleit voor sluiting of verkoop van staatsgokbedrijven en strengere regels en handhaving tegen gokschade.

Veel fracties bekritiseren de beperkte invloed van het staatsbelang in Air France-KLM, mede vanwege de hoge directiebeloning terwijl personeel offers moet brengen.
De minister heeft tegen het beloningsbeleid gestemd, maar kan dit door het minderheidsbelang niet afdwingen.
Volgens de minister blijft het belang in KLM nodig om het publieke belang van internationale verbondenheid te borgen; minderheidsbelangen worden in 2027 opnieuw bekeken.
Het lagere dividendpercentage van Schiphol blijft gehandhaafd om investeringen in onderhoud, veiligheid en verduurzaming mogelijk te maken.
Partij voor de Dieren vindt dat het dividend juist naar de staatskas moet gaan en dat gezondheid, natuur en leefbaarheid onvoldoende worden meegewogen.

Verschillende fracties zien mogelijkheden voor staatsbelangen of gouden aandelen in strategische sectoren zoals defensie, technologie en geneesmiddelen.
JA21 vindt dat de overheid Damen Naval beter met langjarige opdrachten en contracten kan ondersteunen dan met een aandelenbelang.
De minister is terughoudend met gouden aandelen; nationale veiligheid kan een uitzondering rechtvaardigen, maar marktwerking en Europese regels begrenzen het instrument.
Uit de evaluatie van Thales bleek volgens de minister geen reden om het bestaande staatsbelang uit te breiden.

Invest-NL richt zich sterker op nationale veiligheid, kritieke sectoren, concurrentievermogen en innovatie.
De opbrengst van 3,3 miljard euro uit TenneT Duitsland blijft gereserveerd voor de nationale investeringsinstelling.
TenneT Nederland kan met een staatsgarantie tegen gunstige voorwaarden lenen voor de grote investeringsopgave in het elektriciteitsnet.
De minister wil beleidskeuzes voor de energietransitie en hun gevolgen voor investeringen, nettarieven en energierekeningen voortaan integraler bespreken.

De Kamer verschilt van mening over de hogere vliegbelasting en het risico dat reizigers uitwijken naar Belgische of Duitse luchthavens.
Het bestaande onderzoek naar de effecten van de vliegbelasting wordt geactualiseerd voor het Belastingplan 2027.
De staatssecretaris ontvangt een monitor over de gevolgen van de kansspelbelasting voor aanbieders en hun maatschappelijke verplichtingen.

De minister verwerkt het RLI-advies over een eenduidige definitie van publiek belang in de evaluatie van het deelnemingenbeleid en rapporteert wat eerder beschikbaar is in een vooruitkijkende brief in het voorjaar van 2027.
De staatssecretaris stuurt uiterlijk begin december 2026 een plan van aanpak over het staatsaandeelhouderschap in de Nederlandse Loterij, inclusief de optie van een revolverend fonds voor sportaccommodaties.
De staatssecretaris stuurt vóór de behandeling van het Belastingplan 2027 een geactualiseerd rapport over de impact van de vliegbelasting naar de Kamer.
De staatssecretaris stuurt de monitor over de effecten van de kansspelbelasting zo snel mogelijk en vóór het zomerreces van 2026 naar de Kamer.
De minister betrekt de voor- en nadelen van gouden aandelen bij de evaluatie van het deelnemingenbeleid.
De staatssecretaris brengt de zorgen over digitale verkooppunten voor loterijproducten in supermarkten over aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.