Open YouTube

2026-06-18 - Wet bevordering wooncoöperaties

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 22, 2026, 07:33

Read in about 3 minutes instead of watching 166 minutes.

Doel van het wetsvoorstel

Het voorstel verankert wooncoöperaties, waaronder coöperaties die zelf bouwen of vastgoed bezitten, duidelijker in de Woningwet.
Wooncoöperaties moeten betaalbaar wonen zonder winstoogmerk, gemeenschapsvorming en onderlinge zorg bevorderen.
De wettelijke definitie moet samenwerking met banken, gemeenten, corporaties en verzekeraars vergemakkelijken en misbruik voorkomen.

Het Fonds Coöperatief Wonen verstrekt aanvullende leningen en geen realisatiesubsidies; initiatieven moeten aantoonbaar rendabel zijn.
Voor het revolverende fonds is 60,6 miljoen euro beschikbaar, waarmee naar schatting duizend woningen kunnen worden gerealiseerd.
Banken financieren naar verwachting 60 tot 70 procent, bewoners leggen 5 procent in en het fonds helpt bij het resterende deel.
De wet zelf legt geen extra financiële claim; eventuele uitbreiding van het fonds is een afzonderlijke politieke keuze.

Gemeenten worden niet verplicht beleid voor wooncoöperaties te maken. Bestaand beleid moet wel in de woonvisie of het volkshuisvestingsprogramma worden vastgelegd.
Gemeenten behouden beleidsvrijheid en krijgen ondersteuning via onder meer Kooplink, Platform31, RVO en kennisdeling tussen voorlopende gemeenten.
Beschikbare en betaalbare grond is een cruciale belemmering; gemeenten kunnen onder meer sociale grondprijzen, erfpacht en selectiecriteria inzetten.
Het kabinet verkent met het Rijksvastgoedbedrijf en Kooplink hoe wooncoöperaties ruimte kunnen krijgen bij gebiedsontwikkeling op rijksgrond.

Minder barrières en betere financiering moeten coöperatief wonen bereikbaar maken voor meer bewoners, waaronder mensen met lage en middeninkomens.
Veel initiatieven combineren verschillende inkomensgroepen, leeftijden en huishoudtypen en realiseren ook sociale huurwoningen.
De minister benadrukt dat het opzetten van een wooncoöperatie veel kennis en zelfredzaamheid vereist, waardoor professionele ondersteuning belangrijk blijft.
Betaalbaarheid blijft op lange termijn geborgd doordat bewoners geen opgebouwd vermogen uit de coöperatie mogen onttrekken; een keurmerk kan de kwaliteit bewaken.

De wet verandert het recht op huurtoeslag niet; bij zelfstandige woningen met een commerciële huurrelatie vormt de kostendelersnorm doorgaans geen belemmering.
De Belastingdienst gaat verduidelijken wanneer wooncoöperaties vennootschapsbelasting verschuldigd zijn.
Voor wooncoöperaties blijft het algemene overdrachtsbelastingtarief gelden: 8 procent, vanaf 1 januari 2027 verlaagd naar 7 procent.
De wet en het fonds worden naar verwachting gezamenlijk in 2032 geëvalueerd, met aandacht voor aantallen gerealiseerde coöperaties en betaalbare woonsegmenten.

Het kabinet steunt het wetsvoorstel vanwege de bijdrage aan betaalbaarheid, gemeenschapszin en leefbaarheid.
SP, GroenLinks-PvdA, CDA, D66 en ChristenUnie kondigden een positief stemadvies aan; Forum voor Democratie en SGP wilden nog intern overleggen.
De VVD bleef tegen vanwege zorgen over doelmatige besteding van overheidsgeld, gemeentelijke uitvoeringslasten en concurrentie om schaarse grond.
De stemming over amendementen, moties en het wetsvoorstel is vastgesteld op 30 juni 2026.

Pas na aanneming van de wet de nadere voorschriften voor wooncoöperaties in het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting aan.
Onderzoek hoe rijksgrond en andere grondbeleidsinstrumenten kunnen worden ingezet om wooncoöperaties te stimuleren.
Neem wooncoöperaties herkenbaar op bij de uitwerking van het huurregister.
Informeer gemeenten over de correcte toepassing van de kostendelersnorm bij wooncoöperaties.
Onderzoek hoe fiscale ongelijkheden voor wooncoöperaties en hun bewoners kunnen worden verminderd.
Informeer de Kamer bij de geplande start van het Fonds Coöperatief Wonen eind 2026 over de voortgang en financieringsvoorwaarden.
Stem op 30 juni 2026 over de amendementen, moties en het wetsvoorstel.