2026-06-22 - Initiatiefnota van het lid Westerveld: ons land is beperkt
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 6 minutes instead of watching 255 minutes.
Opening en orde
- De voorzitter opent het notaoverleg over de initiatiefnota van Westerveld, 'Ons land is beperkt', en licht de spreektijden, interrupties, schorsing en mogelijkheid tot moties toe.
- Vanwege aanwezige gebaren- en schrijftolken wordt gevraagd rustig te spreken; Wiersma vraagt extra spreektijd om haar bijdrage begrijpelijk te kunnen uitspreken.
Steun voor initiatiefnota
- Meerdere fracties spreken waardering uit voor Westervelds initiatiefnota en haar inzet voor mensen met een beperking.
- De nota wordt breed gezien als een ambitieuze agenda voor toegankelijkheid, inclusie en uitvoering van het VN-verdrag Handicap, maar partijen verschillen over tempo, prioriteiten en rol van de overheid.
VN-verdrag Handicap
- Pro vraagt of de minister eindelijk werk maakt van volledige implementatie van het VN-verdrag Handicap en of nieuwe wetgeving standaard aan het verdrag wordt getoetst.
- CDA vraagt om inzicht in de routekaart richting 2040 en hoe zichtbaar wordt welke stappen wanneer worden gezet.
- D66 benadrukt dat kennis over het VN-verdrag binnen alle ministeries structureel moet worden geborgd, zodat beleid en wetgeving niet achteraf hoeven te worden gerepareerd.
- De minister zegt dat de routekaart voor de zomer naar de Kamer komt en dat jaarlijks over de werkagenda wordt gerapporteerd.
Kosten en bestaanszekerheid
- SP, PVV, ChristenUnie en anderen wijzen op het Nibud-rapport waaruit blijkt dat mensen met een beperking door kabinetsplannen fors duurder uit kunnen zijn.
- CDA, VVD en D66 willen eerst aanvullend onderzoek en de uitwerking van compensatie afwachten, terwijl oppositiepartijen waarschuwen dat bezuinigingen ondertussen doorgaan.
- Westerveld noemt stapeling van zorgkosten en bezuinigingen strijdig met de belofte van het VN-verdrag en noemt de compensatie van 350 miljoen een voorbeeld van pleisters plakken.
- De minister zegt dat de stapeling in beeld wordt gebracht, inclusief het Nibud-rapport, en dat daarna naar handelingsperspectief wordt gekeken.
Lokale inclusieagenda's
- Meerdere fracties vragen naar de stand en kwaliteit van lokale inclusieagenda's, omdat sommige gemeenten weinig concreet beleid lijken te hebben.
- SP vraagt om standaardonderwerpen, domeinen en kwaliteitscriteria voor lokale inclusieagenda's.
- De minister meldt dat 215 gemeenten een lokale inclusieagenda hebben, 57 eraan werken en 70 er nog geen hebben.
- De minister wil met de VNG bespreken hoe meer gelijkvormigheid en afspraken over onderdelen van lokale inclusieagenda's kunnen worden bereikt.
Onderwijs, kinderopvang en jeugd
- Pro vraagt om brede beschikbaarheid van hulpmiddelen zoals spraakherkenning in het onderwijs en om snellere stappen richting inclusieve kinderopvang.
- CDA en PVV vragen naar langdurige indicaties, zodat mensen met een blijvende beperking niet steeds opnieuw hoeven te bewijzen dat hun situatie niet verandert.
- ChristenUnie vraagt aandacht voor jongeren met een beperking die 18 worden en dan te maken krijgen met nieuwe zorg, financiering en administratieve verantwoordelijkheden.
- De minister zegt dat voor inclusieve kinderopvang eind 2027 samen met de VNG een plan moet liggen en dat de Kamer dit najaar wordt geïnformeerd over spraakherkenningsmiddelen.
Werk en participatie
- VVD benadrukt arbeidsparticipatie, werkgeverschap en het wegnemen van belemmeringen voor mensen met onder meer autisme.
- Westerveld stelt dat werk belangrijk is, maar dat participatie breder is dan betaald werk en dat voorzieningen juist voorwaarden zijn om mee te kunnen doen.
- De minister verwijst naar trajecten rond de Participatiewet, de nieuwe banenafspraak en regionale werkcentra als één loket voor werkgevers en werkzoekenden.
Toegankelijkheid en mobiliteit
- PVV en andere fracties wijzen op ontoegankelijke bushaltes, ontoegankelijk openbaar vervoer en het besluit om de kilometergrens voor Valys-vervoer niet op te heffen.
- VVD, D66, SP en ChristenUnie bespreken de NEN 9120-norm en de vraag of toegankelijk bouwen verplicht moet worden in plaats van vrijblijvend te blijven.
- Westerveld noemt ontoegankelijke bushaltes en Valys-beperkingen voorbeelden van het verschil tussen ambities op papier en de dagelijkse werkelijkheid.
- De minister zegt met de minister van VRO te willen spreken over verdere stappen rond toegankelijkheidsnormen en het bouwbesluit.
Zorg, hulpmiddelen en regels
- SP vraagt om aanpak van problemen bij hulpmiddelenleverancier Medipoint en het hulpmiddelenbeleid.
- ChristenUnie vraagt of hulpmiddelenindicaties beter deels bij zorgverzekeraars kunnen liggen in plaats van bij gemeenten, om loketten en kennisproblemen te verminderen.
- PVV vraagt of zorg voor mensen met een levenslange beperking in één wet geregeld zou moeten worden vanwege de versnippering over meerdere zorgwetten.
- De minister zegt signalen over hulpmiddelen in kaart te brengen en in de voortgangsbrief terug te komen op mogelijke vereenvoudiging.
Moties en toezeggingen
- In de tweede termijn worden meerdere moties ingediend over onderwijs, begrijpelijke taal, toetsing aan het VN-verdrag, toegankelijkheidsnormen, banenafspraak, meerkosten, lokale inclusieagenda's, hulpmiddelen, zorgwetten, jaarlijkse voortgang per ministerie en de overgang van 18- naar 18+.
- De minister geeft oordeel Kamer aan meerdere moties, waaronder onderwijs, begrijpelijke taal, VN-verdrag als uitgangspunt, toegankelijkheidskader, lokale inclusieagenda's, hulpmiddelen en jaarlijkse voortgang per ministerie.
- De minister ontraadt moties over een aanvullend SER-akkoord rond de banenafspraak, het voorkomen van hogere meerkosten en onderzoek naar één zorgwet voor mensen met een levenslange beperking.
- Over de ingediende moties wordt de volgende dinsdag gestemd.
Actiepunten
- De regering moet op korte termijn met leerlingen-, studenten-, ouderorganisaties en het onderwijsveld praktische barrières wegnemen, zodat leerlingen en studenten benodigde ondersteuning direct kunnen krijgen.
- De regering moet informatie zoveel mogelijk in begrijpelijke taal aanbieden en ministeriële websites breed toegankelijk maken in overleg met ervaringsdeskundigen.
- De regering moet nieuwe wetgeving en beleidsvoorstellen toetsen aan het VN-verdrag Handicap en de Kamer hierover rapporteren.
- De regering moet onderzoeken hoe organisaties van mensen met een beperking structureel beter ondersteund en betrokken kunnen worden bij toetsing van wetten en beleid, en de Kamer voor eind 2026 informeren.
- De regering moet werken aan een praktisch toegankelijkheidskader per sector met normen, minimumeisen en verwachte stappen richting naleving van het VN-verdrag Handicap.
- De regering moet met gemeenten en mensen met een beperking standaardonderwerpen, levens- en beleidsdomeinen en kwaliteitscriteria voor lokale inclusieagenda's ontwikkelen.
- De regering moet een aanpak maken voor problemen met medische hulpmiddelen en daarbij ook aanbestedingsprocedures betrekken.
- De regering moet jaarlijks per ministerie expliciet inzicht bieden in de voortgang van de uitvoering van de werkagenda VN-verdrag Handicap.
- De minister zegt toe in de voortgangsbrief inzicht te geven in budgetten voor de uitvoering van de werkagenda.
- De minister zegt toe signalen over hulpmiddelen en mogelijke vereenvoudiging van de indicatiestelling in kaart te brengen en hierop terug te komen in de voortgangsbrief.
- De minister zegt toe met de VNG te spreken over meer gelijkvormigheid en afspraken voor lokale inclusieagenda's en hierover terug te koppelen.
- De minister zegt toe met de minister van VRO te spreken over toegankelijkheidsnormen, belemmeringen en verschillen tussen gemeenten, en dit mee te nemen in de voortgangsbrief.