Open YouTube

2026-06-22 - Openbaar verhoor Károly Illy

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 23, 2026, 17:29

Read in about 6 minutes instead of watching 155 minutes.

Opening en rol van Illy

De parlementaire enquêtecommissie opent het openbaar verhoor over corona, onderwijs en de impact op kinderen; Károly Illy legt de belofte af om naar waarheid te verklaren.
Illy was kinderarts, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde en vanaf 20 april 2020 lid van het OMT.

Illy belde Jaap van Dissel omdat het OMT al adviseerde over kinderen en scholen, terwijl er volgens hem nog geen kindergeneeskundige expertise in het team zat.
Hij vond dat het OMT sterk werd gedomineerd door virologen, microbiologen en artsen infectiebestrijding, met relatief weinig andere medische disciplines.
Illy voelde zich meestal gehoord door de voorzitter, maar merkte dat voorstellen van één kinderarts moeilijk standhielden tegenover een grote meerderheid van infectiedeskundigen.
Hij vroeg Van Dissel om minder virologen en infectiebestrijders en een efficiëntere samenstelling, maar volgens hem veranderde daar weinig aan.

Illy was nog geen OMT-lid toen in maart 2020 over de eerste scholensluiting werd geadviseerd, maar hij was verbaasd en ongelukkig met het FMS-advies om scholen direct te sluiten.
Hij vond dat het bestuur van de Federatie Medisch Specialisten de 32 voorzitters had moeten raadplegen voordat zo’n zwaar advies namens hen werd uitgebracht.
Volgens Illy ontstond door het FMS-advies en maatschappelijke onrust een situatie waarin het kabinet nauwelijks nog ruimte voelde om scholen open te houden.
Het FMS-bestuur bood excuses aan voor de handelswijze, niet voor het ingenomen standpunt zelf.

Illy bracht voorstellen in zoals één meter afstand in het voortgezet onderwijs en een buddysysteem, bedoeld om meer leerlingen fysiek onderwijs te laten volgen bij oplopende besmettingen.
Die voorstellen haalden het niet, vooral omdat het OMT dacht dat afwijkende afstandsregels voor scholen moeilijk uitlegbaar zouden zijn aan de samenleving.
Hij steunde fijnmaziger beleid, zoals leeftijdsverschillen, testen en praktische oplossingen voor oudere leerkrachten, maar praktische beperkingen zoals testcapaciteit en personeel hinderden uitvoering.
Het Oostenrijkse model met frequent kindvriendelijk testen werd inhoudelijk verstandig gevonden, maar liep vast op uitvoering, materiaal en capaciteit.

Aanvankelijk ging men ervan uit dat jonge kinderen nauwelijks bijdroegen aan virusverspreiding en oudere kinderen meer; dit inzicht werd in de loop van 2020 bijgesteld.
Illy erkende dat zijn latere uitspraak dat kinderen geen rol speelden niet precies klopte; volgens hem was 'beperkte rol' beter geweest.
Zijn kernpunt bleef dat kinderen zelf weinig ziek werden van het virus, maar wel ziek konden worden van de maatregelen.

In oktober 2020 adviseerde het OMT scholen open te houden vanwege de grote impact van sluiting op gezondheid, welzijn en ontwikkeling van kinderen.
Illy benadrukte dat het niet alleen om onderwijs ging, maar ook om mentale gezondheid, sociale ontwikkeling, bewegen, voeding, overgewicht en veiligheid thuis.
In december 2020 vond het OMT een breed pakket maatregelen nodig en sloot het schoolsluiting alleen als laatste onderdeel niet uit.
Illy vond het problematisch dat scholen volgens hem mede werden gesloten om ouders thuis te houden; hij noemde dat argument onjuist en was daar boos over.
Hij vond dat het kabinet OMT-adviezen naast zich neer mocht leggen, maar niet dat kinderen werden gebruikt om gedrag van ouders af te dwingen.

Illy noemde mentale klachten, angst, somberheid, depressie, suïcidaliteit, eetstoornissen, minder bewegen, ongezonder eten, overgewicht en obesitas als gevolgen van maatregelen.
Hij gaf uit zijn praktijk voorbeelden van uitgestelde zorg, zoals kinderen met diabetes die te laat naar het ziekenhuis kwamen omdat ouders bang waren voor besmetting.

In december 2021 adviseerde het OMT eerst een week vervroegde kerstvakantie met online onderwijs; Illy kon daarmee leven gezien de scenario’s.
De OMT-vergadering van 17 december 2021 beschreef hij als emotioneel, met schrik en verwarring door veel somberdere Omikronmodellen.
De modellen wezen volgens hem op mogelijk extreem hoge IC-opnames bij ongewijzigd beleid, waardoor sluiting na de kerstvakantie verdedigbaar leek.
Toen nieuwe modellen begin januari 2022 gunstiger waren, adviseerde het OMT snel om eerst het primair onderwijs en daarna het voortgezet onderwijs te heropenen.
Illy zei dat onzekerheid in modellen werd besproken, maar dat het OMT niet verantwoord vond om te gokken dat het wel zou meevallen.
Het argument van een thuisbubbel voor kerst was volgens hem één van de maatregelen om een zwart scenario te voorkomen, maar niet per se doorslaggevend.

Illy vroeg in 2021 meer aandacht voor adolescenten en studenten, omdat de groep van ongeveer 15 tot 25 jaar weinig last had van het virus maar zwaar werd geraakt door maatregelen.
Hij werkte met studentenorganisaties, deskundigen en onder anderen Diederik Gommers aan een wetenschappelijk document om introductieperiodes en heropening van mbo, hbo en wo mogelijk te maken.
Volgens Illy raakten studenten vooral door mentale klachten, eenzaamheid, somberheid, angst, depressiviteit en verlies van sociale ontwikkeling.
Hij vond dat studenten en hoger onderwijs langer waren getroffen dan basis- en middelbaar onderwijs en dat dit achteraf meer aandacht had moeten krijgen.

Illy benadrukte dat school voor sommige kinderen een veilige haven en signaleringsplek is; sluiting vergrootte risico’s bij onveilige thuissituaties.
Volgens hem leidden schoolsluitingen tot onderwijsachterstanden, vooral bij kinderen uit lagere sociaal-economische groepen en kinderen met een migratieachtergrond.
Hij wees erop dat onderwijsachterstanden op lange termijn samenhangen met slechtere gezondheid, meer ziekte, kortere levensduur en sociale problemen.
Hij waarschuwde dat gemiddelde herstelcijfers kunnen verhullen dat kwetsbare groepen nog steeds achterstanden hebben.
Illy stelde dat mentale schade bij jongeren volgens kinderpsychiatrische inzichten nog steeds aantoonbaar is en niet terug is op het niveau van vóór corona.
Hij noemde minder sport, minder dagelijkse beweging en ongezonder eten als oorzaken van meer overgewicht en obesitas bij kinderen.
Voor een volgende pandemie vond hij dat alles op alles moet worden gezet om schoolsluitingen en het stoppen van sport tot een minimum te beperken.

Aan het einde vertelde Illy dat hij en zijn gezin veel impact ondervonden van bedreigingen, intimidatie aan huis en moeite om aangifte geaccepteerd te krijgen.
Hij voelde zich daarin eenzaam en vond dat de overheid OMT-leden beter had moeten ondersteunen wanneer zij bedreigd werden.
Als les gaf hij mee dat de overheid voor bedreigde OMT-leden een duidelijk aanspreekpunt of nummer moet regelen en actief voor hen moet opkomen.

Beperk schoolsluitingen in een volgende pandemie tot het absolute minimum en houd kinderen zo lang mogelijk in staat om te sporten.
Geef blijvende aandacht aan kinderen en jongvolwassenen die nog gevolgen dragen van coronamaatregelen.
Regel voor bedreigde OMT-leden een duidelijk overheidsaanspreekpunt of nummer en zorg dat de overheid actief voor hen opkomt.