Open YouTube

2026-06-22 - Veteranen

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 23, 2026, 19:27

Read in about 6 minutes instead of watching 186 minutes.

Opening en inzet Kamer

De voorzitter opent het notaoverleg over veteranen, verwelkomt minister, Kamerleden, publiek en kijkers, en licht spreektijden en interrupties toe.
Meerdere fracties benadrukken dat Nederland ruim 100.000 veteranen telt en dat erkenning, waardering en goede zorg centraal moeten staan.

Veteranen als maatschappelijke kracht

Het CDA wil veteranen sterker betrekken bij maatschappelijke weerbaarheid, lokale noodsteunpunten, crisiscommunicatie, logistiek, opvang en training van inwoners.
Het CDA vraagt om een plan om projecten zoals Veteraan in de Klas breder aan te bieden en om de waarde van veteranen actiever bij werkgevers onder de aandacht te brengen.
De VVD wil waardering voor veteranen zichtbaarder maken in het dagelijks leven, onder meer via veteranenvriendelijke organisaties, ontmoetingsplekken en mogelijk een herkenbaar schild of keurmerk.
De minister ziet veteranen als waardevol voor samenleving, bedrijven en vrijwilligerswerk, en noemt onder meer het Veteranen Search Team als voorbeeld van maatschappelijke inzet.

Zorg, schade en bureaucratie

VVD, PVV, JA21, GroenLinks-PvdA, D66 en ChristenUnie uiten zorgen over lange doorlooptijden bij volledige schadevergoeding; gemiddeld duurt een procedure ongeveer drie jaar en de norm van twee jaar wordt vaak overschreden.
De minister meldt dat sinds 2014 1659 aanvragen voor volledige schadevergoeding zijn ingediend, 812 zijn afgedaan en 77 aanvragen nog lopen; financiering is volgens haar geregeld.
De minister erkent dat drie jaar te lang is en wijst op negen extra functies voor behandeling van schadezaken; zij wil de Kamer voor het einde van het jaar informeren over de nieuwe stand van zaken.
Meerdere fracties vragen om minder loketten, minder juridisering en een omslag van haalplicht naar brengplicht, waarbij Defensie veteranen en gezinnen actief informeert en begeleidt.

PTSS en invaliditeitsbeoordeling

Verschillende Kamerleden vragen wat het herziene PTSS-protocol betekent voor veteranen die al jaren vastlopen en of herbeoordeling mogelijk wordt.
De minister zegt dat het protocol voor psychische aandoeningen, waaronder PTSS, is herzien en binnenkort in de Staatscourant wordt gepubliceerd.
Ongeveer 2000 veteranen krijgen ambtshalve een herbeoordeling volgens het herziene protocol; zij hoeven hiervoor zelf geen aanvraag te doen en een herziening kan niet tot verlaging van aanspraken leiden.
De Kamer vraagt om toetsing van het nieuwe protocol aan de praktijk, omdat beleid en ervaren werkelijkheid van veteranen kunnen verschillen.

Thuisfront en kinderen

Veel fracties benadrukken dat partners, kinderen, ouders en andere naasten structureel onderdeel moeten zijn van veteranenbeleid en nazorg.
Het rapport Erken mijn belangen krijgt veel aandacht; Kamerleden vragen hoe kinderen van militairen en veteranen beter in beeld komen, ook rond uitzwaai- en terugkomdagen.
De minister zegt dat Defensie en het Veteraneninstituut al werken met thuisfrontdagen, informatievoorziening en de Thuisfront-app, maar erkent dat verdere stappen nodig zijn.
De minister belooft het rapport van de Veteranenombudsman te bestuderen, met OCW te spreken over scholen en vrijstelling, en in de volgende veteranennota concreter te maken wat voor thuisfront en kinderen gebeurt.

Veteranenstatus

Het CDA wil onderzoeken of de veteranendefinitie past bij moderne dreigingen zoals cyber, remote warfare, inzet aan de oostflank en langdurige oefeningen in risicogebieden.
De PVV waarschuwt dat de veteranenstatus niet moet worden opgerekt naar militairen die nooit zijn uitgezonden, omdat de status betekenis moet houden.
JA21 wil de status niet veralgemeniseren, maar wel ruimhartig toepassen bij risicovolle inzet zoals beveiligingsopdrachten in hoogrisicogebieden en enhanced forward presence aan de oostflank.
De minister werkt aan een afwegingskader en zegt dat moderne inzet, remote piloting, cyber en hoofdtaak-1-inzet aan de oostflank daarin worden meegenomen, evenals internationale vergelijkingen.

Specifieke groepen en missies

DENK vraagt aandacht voor Moluks-Nederlandse KNIL-veteranen, excuses van de regering en mogelijk rechtsherstel of compensatie.
De minister zegt dat Molukse KNIL-veteranen onder de Veteranenwet vallen en dezelfde erkenning, waardering en zorgrechten hebben als andere veteranen; bredere gesprekken met de Molukse gemeenschap lopen via andere kabinetsleden.
DENK en GroenLinks-PvdA vragen om voortgang en financiering voor een permanent Srebrenica-herdenkingsmonument in Nederland.
De minister steunt het monument, zegt dat Defensie financieel wil bijdragen en belooft de Kamer per brief te informeren over gesprekken, betrokkenheid en knelpunten.

Veteranen Search Team en lokale initiatieven

Meerdere fracties vragen om meerjarige of structurele steun voor het Veteranen Search Team, omdat het belangrijk werk doet voor vermissingen en voor veteranen zelf.
De minister zegt dat het Veteranen Search Team in 2024 150.000 euro kreeg, dat financiering voor dit jaar loopt en dat structurele financiering pas na evaluatie kan worden beoordeeld.
D66 noemt lokale veteranenstichtingen als voorbeeld van verbondenheid en vraagt hoe zulke best practices breder gefaciliteerd worden.
De minister wil gemeenten blijven aansporen om laagdrempelige ontmoetingscentra en lokale veteraneninitiatieven te ondersteunen.

Moties en toezeggingen

In tweede termijn dienen Kamerleden moties in over een veteranenvriendelijk schild of keurmerk, betere zorg voor vrouwelijke veteranen, terugvinden van veteranen voor reünies, brengplicht, kinderen en thuisfront, ketenregie, Molukse gemeenschap en de zaak-Van Wulven.
De minister geeft de meeste moties oordeel Kamer, waaronder die over het schild, zorg voor vrouwelijke veteranen, terugvinden van veteranen, brengplicht, kinderen, ketenregie en Molukse gemeenschap.
De minister ontraadt de eerste twee moties over de zaak-Van Wulven vanwege een lopende rechtszaak en wil op de derde motie schriftelijk reageren voor de stemming.
De voorzitter meldt dat er veel toezeggingen zijn gedaan, dat deze worden geregistreerd, en dat op dinsdag 30 juni over de moties wordt gestemd.

Actiepunten

De minister informeert de Kamer voor het einde van het jaar over de nieuwe stand van zaken bij de doorlooptijden van schadeclaims.
De minister laat het herziene protocol voor psychische aandoeningen, waaronder PTSS, publiceren en wil er naar verwachting de volgende maand mee aan de slag.
Defensie informeert de doelgroep van ongeveer 2000 veteranen op korte termijn over ambtshalve herbeoordeling volgens het herziene protocol.
De minister neemt in de volgende veteranennota, waar mogelijk, ervaringen met het nieuwe protocol en de herbeoordelingen op.
De minister komt voor het einde van het jaar terug op budget en voortgang rond transitie van militair naar burger en behoud als reservist.
De minister gaat met burnpit- en Chroom-6-slachtoffers in gesprek en trekt daarin samen op met de staatssecretaris.
De minister stuurt de Kamer zo spoedig mogelijk, liefst voor het reces en anders kort daarna, een brief over het Srebrenica-monument, inclusief gesprekken, financiële bijdrage en eventuele knelpunten.
De minister bespreekt met OCW hoe scholen kunnen omgaan met kinderen van militairen rond uitzwaai- en terugkomdagen en reageert zo snel mogelijk op het rapport van de Ombudsman.
De minister neemt in de volgende veteranennota concreter op hoe brengplicht, thuisfront, kinderen, scholen en ex-partners worden meegenomen.
De minister maakt de volgende veteranennota concreter met inzicht in knelpunten, voortgang en resultaten, in overleg met betrokken organisaties.
De minister onderzoekt hoe individuele of kleinschalige uitzendingen proactief gekoppeld worden aan geestelijke verzorging of bedrijfsmaatschappelijk werk en rapporteert daarover in een toegezegd document of in de veteranennota.
De minister stuurt de Kamer eind 2026 informatie over de besluitvorming rond de herziening van het voorzieningen- en uitkeringsstelsel.
De minister reageert voor de stemming schriftelijk op de motie over verloren medische loggegevens, zodat fracties hun stem kunnen bepalen.