Open YouTube

2026-06-23 - Mbo en studiefinanciering

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 23, 2026, 20:15

Read in about 4 minutes instead of watching 26 minutes.

Opening en moties Van der Plas

Het debat gaat over mbo en studiefinanciering, met de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aanwezig.
Van der Plas dient een motie in om mbo-studenten en hun vertegenwoordigers actief te betrekken bij de Nationale Talentenstrategie.
Zij vraagt om mbo-studenten dezelfde studiefinancierings- en studentenreisopties te geven als hbo- en wo-studenten.
Zij stelt voor te onderzoeken of het studentenreisproduct kan worden verbreed tot een mobiliteitskaart met aanvullende vervoersvormen zoals deelmobiliteit.

Stages, tekorten en taal

Boomsma vraagt om goedkeuring van stageplaatsen door SBB te versoepelen en te versnellen, onder meer voor aanverwante opleidingen.
Hij vraagt om met mbo-opleidingen en tekortsectoren te inventariseren hoe meer stageplaatsen kunnen worden gerealiseerd voor opleidingen die de instroom moeten beperken.
Hij wil het centraal examen Nederlands behouden, omdat een duidelijk taalniveau volgens hem belangrijk is voor doorstroom en diplomawaarde.

Kosten en positie van het mbo

Tegy wijst op financiële problemen van mbo-studenten en vraagt om een betekenisvolle eerste stap richting kosteloos mbo-onderwijs bij het bekostigingsbesluit.
Zij vraagt om het mbo in beleid en wetgeving liever te laten aansluiten bij hoger en wetenschappelijk onderwijs dan bij primair en voortgezet onderwijs.
Raier vraagt om concrete maatregelen om verplichte schoolkosten in het mbo fors te verlagen.
Raier vraagt onderzoek naar een haalbare stagevergoeding samen met studenten en mkb-bedrijven, en naar de mogelijke rol van een stagefonds.
Raier wil dat achterstanden in taal en rekenen zoveel mogelijk in het funderend onderwijs worden weggewerkt, zodat het mbo geen reparatieonderwijs blijft.

Vragen zonder motie

De Beer benadrukt het tekort aan vakmensen en vraagt of makkelijker switchen van bol naar bbl kan worden onderzocht binnen lopende mbo-trajecten.
Biekman vraagt om gelijke behandeling van mbo-studenten en wil dat studenten in mbo-medezeggenschap, net als in hbo en wo, betaald kunnen worden voor hun inzet.

Reactie minister

De minister geeft oordeel Kamer aan de motie over betrokkenheid van mbo-studenten bij de Nationale Talentenstrategie.
De minister ontraadt gelijke studiefinancierings- en reisopties voor mbo-studenten, omdat dekking ontbreekt.
De minister ontraadt de mobiliteitskaart, omdat uitbreiding van mobiliteitsvormen extra onderhandelingen en financiële middelen vraagt.
De minister ontraadt de motie over versnelling van SBB-erkenning, maar zegt toe signalen hierover bij SBB te checken.
De motie over stageplaatsen in tekortsectoren krijgt oordeel Kamer.
De motie over behoud van het centraal examen Nederlands wordt ingetrokken nadat de minister zegt dat het examenstelsel behouden moet blijven en de Kamer later wordt geïnformeerd.
De motie over een stap richting kosteloos mbo krijgt oordeel Kamer.
De minister ontraadt de motie om het mbo generiek bij hbo en wo te laten aansluiten, maar kan oordeel Kamer geven als het dictum wordt aangepast met ruimte om gemotiveerd af te wijken.
De minister ontraadt de motie over verlaging van schoolkosten, maar kondigt informatie aan over tegemoetkoming binnen de discussie over mbo-bekostiging.
De motie over stagevergoeding wordt aangehouden omdat de minister voor de zomer met contouren van wetgeving komt.
De minister noemt de motie over basisvaardigheden overbodig, omdat beleid daar al op gericht is.
Over bol-bbl-switches zegt de minister dat scholen al veel zelf kunnen bepalen en inrichten.
De minister zegt toe na de zomer inhoudelijk te reageren op medezeggenschap in het mbo en hierover met de mbo-sector en JOBmbo in gesprek te gaan.
De voorzitter meldt dat de volgende dinsdag over de moties wordt gestemd.

Actiepunten

De regering moet mbo-studenten en vertegenwoordigers uit verschillende regio's, leerwegen en sectoren betrekken bij de Nationale Talentenstrategie en inventariseren wat zij nodig hebben voor een succesvolle studiekeuze.
De regering moet inventariseren hoe meer stageplaatsen kunnen worden gerealiseerd voor opleidingen richting tekortsectoren en de Kamer voor de begrotingsbehandeling 2027 informeren.
De minister zal bij SBB navragen of er brede signalen zijn dat erkenning van stageplaatsen te lang duurt.
De minister zal de Kamer in het derde kwartaal verder informeren over het centraal examensysteem Nederlands.
De indiener van motie 8 kan het dictum aanpassen zodat de minister oordeel Kamer kan geven.
De minister komt voor de zomer met contouren van wetgeving over stagevergoedingen.
De minister komt na de zomer met een inhoudelijke reactie op medezeggenschap in het mbo, na gesprekken met de mbo-sector en JOBmbo.
De Kamer stemt de volgende dinsdag over de ingediende moties.