Open YouTube

2026-06-24 - Arbeidsmarktbeleid en arbeidsmarktdiscriminatie

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 25, 2026, 06:14

Read in about 6 minutes instead of watching 211 minutes.

Opening en inzet debat

De commissie bespreekt arbeidsmarktbeleid en arbeidsmarktdiscriminatie met de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Werk en Participatie.
De voorzitter stelt vier interrupties per lid voor en geeft als eerste het woord aan Denk.

WW en sociale zekerheid

Denk, GroenLinks-PvdA en PVV verzetten zich tegen verkorting of verlaging van de WW en noemen dit afbraak van sociale zekerheid.
GroenLinks-PvdA benadrukt dat werknemersverzekeringen geen gunsten zijn, maar verzekeringen waarvoor mensen premie hebben betaald.
De PVV stelt dat de WW een fatsoenlijk vangnet moet blijven voor mensen die buiten hun schuld hun baan verliezen.
De minister zegt dat het kabinet de AOW-maatregel van tafel heeft gehaald en met sociale partners wil praten over de inhoud van WW- en arbeidsongeschiktheidsmaatregelen zonder eerst tabellen centraal te stellen.

Zelfstandigen en zzp

Denk vraagt om duidelijkheid vooraf voor zelfstandigen, de voortgang van de zelfstandigenwet en een geactualiseerde leidraad voor inhuur van zelfstandigen.
Meerdere fracties wijzen op onrust bij zzp'ers, onder meer bij Toeslagen, PGB-zorg, huisartsen en overheidsopdrachten waar zelfstandigen soms categorisch worden uitgesloten.
De minister van Werk en Participatie zegt te werken aan een zelfstandigenwet met een veilige haven en meer duidelijkheid vooraf, met beoogde inwerkingtreding op 1 januari 2028.
De minister benadrukt dat er geen algemeen verbod op zzp'ers is en dat categorisch uitsluiten van zelfstandigen niet de bedoeling is.

Leven lang ontwikkelen

VVD, D66, CDA en anderen vragen om een sterker stelsel voor leven lang ontwikkelen, vooral voor praktisch opgeleiden, oudere werknemers, flexwerkers en het mkb.
D66 koppelt leven lang ontwikkelen aan het voorkomen dat mensen bij baanverlies door AI of economische veranderingen langdurig in de WW terechtkomen.
Het CDA vraagt om meer samenhang tussen publieke middelen, regionale talentfondsen, werkcentra en opleidings- en ontwikkelingsfondsen.
De minister wil een nieuw stelsel met onder meer leerrechten en meer focus op mensen die scholing het hardst nodig hebben.

Meer werken en arbeidsmarktkrapte

De VVD vraagt om een agenda voor meer uren werken, waaronder voortgang op instrumenten zoals de werkurenberekenaar, combinatiebanen en een voltijdsbonus.
D66 en VVD wijzen op onbenut potentieel van mensen die meer uren willen werken en vragen om fiscale en beleidsmatige prikkels.
De PVV noemt een onbenut arbeidspotentieel van 1,2 miljoen mensen en wil deeltijdwerkers, mensen met een beperking en mensen met scholingsbehoefte activeren.
De minister zegt dat het kabinet maatregelen onderzoekt om meer uren werken te stimuleren, waaronder de voltijdsbonus.

Oudere werknemers en pensioen

50PLUS waarschuwt dat kortere WW, lagere daglonen en langer doorwerken oudere werknemers hard raken en vraagt onderzoek naar stijgende arbeidsparticipatie na pensionering.
VVD, CDA en JA21 vragen meer ruimte voor vrijwillig doorwerken na de AOW-leeftijd en willen drempels bij werkgevers wegnemen.
Het CDA wil dat in minstens de helft van de cao's afspraken komen over langer doorwerken na pensionering.
De minister vindt automatische uitstroom bij AOW-leeftijd onwenselijk en wil dit bespreken met sociale partners.

Arbeidsdiscriminatie

Denk bekritiseert dat het actieplan arbeidsmarktdiscriminatie is afgeschaald naar een offensief gelijke kansen en vraagt om steviger instrumenten, zoals mystery guests.
CDA vraagt specifieke aandacht voor mensen met een beperking of chronische ziekte die vastlopen door ontoegankelijke sollicitatieprocedures of onvoldoende aanpassingen.
GroenLinks-PvdA vraagt aandacht voor stagediscriminatie op basis van achternaam en uiterlijk.
JA21 en FVD bekritiseren positieve discriminatie en stellen dat voorkeursbeleid zelf ook discriminatie is.
De minister erkent arbeidsmarktdiscriminatie als probleem en zegt dat positieve discriminatie volgens het kabinet kan bijdragen aan gelijke kansen zolang achterstanden bestaan.

Cao's en vakbonden

De VVD vraagt naar de dalende cao-dekkingsgraad, regeldruk in cao's en wettelijke criteria voor onafhankelijkheid van vakbonden.
GroenLinks-PvdA bekritiseert de VVD voor voorstellen die volgens haar vakbonden en werknemersrechten onder druk zetten.
De minister meldt dat het actieplan cao-dekkingsgraad eind december 2025 naar de Europese Commissie is gestuurd en dat nader onderzoek loopt naar de daling.

Ziekte, ontslag en transitievergoeding

VVD, 50PLUS, SGP en JA21 uiten zorgen over loondoorbetaling bij ziekte, transitievergoeding en compensatieregelingen, vooral voor mkb'ers.
50PLUS waarschuwt dat afschaffing van compensatie voor transitievergoeding bij langdurige ziekte of bedrijfsbeëindiging kan leiden tot slapende dienstverbanden.
SGP vraagt waarom het kabinet niet ook de transitievergoeding zelf wil laten verdwijnen, zoals de Raad van State adviseerde.
De minister erkent dat het los afschaffen van de compensatieregeling zonder bredere samenhang problematisch is en wil dit koppelen aan leven lang ontwikkelen en transitievergoeding.

AI, robotica en platformwerk

50PLUS vraagt scenario's en maatregelen voor de gevolgen van AI en robotica voor banen, belastingopbrengsten en de verzorgingsstaat.
D66 wil innovatie door AI stimuleren en tegelijk zorgen dat de opbrengsten niet alleen bij grote bedrijven terechtkomen.
GroenLinks-PvdA vraagt naar de gevolgen van de rechterlijke uitspraak dat Temper een uitzendbureau is en niet alleen een platform voor zzp'ers.
De minister zegt dat de Temper-zaak nog onder de rechter kan zijn, maar dat een definitieve uitspraak gevolgen kan hebben voor arbeidsrecht, pensioen en premies.

Nieuwkomers en werk

D66 vraagt hoe de minister aankijkt tegen de oproep van COA, VNG en UWV om gemeenten een wettelijke taak te geven bij begeleiding van asielzoekers naar werk.
PVV en FVD verzetten zich tegen inzet op werk voor asielzoekers en willen prioriteit voor mensen die al in Nederland langs de kant staan.
De minister verdedigt het plan om kansrijke asielzoekers en statushouders sneller aan werk te helpen, zodat zij niet langdurig nietsdoen of direct in de bijstand belanden.
De minister bevestigt dat werk door een asielzoeker geen ticket mag zijn om alsnog te blijven als de asielprocedure negatief uitvalt.

Tweede termijn en toezeggingen

Kamerleden vragen in tweede termijn nadere aandacht voor leven lang ontwikkelen voor 55-plussers, mkb, PGB-zzp'ers, vangnet-Ziektewet en doorwerken na pensioen.
De PVV vraagt een tweeminutendebat aan, met aangekondigde moties over asielzoekers.
De voorzitter somt de toezeggingen van het kabinet op, waaronder brieven over transitievergoeding, leven lang ontwikkelen, cao-dekkingsgraad, meer werken, PGB-zzp en Nederland werkt.

Actiepunten

De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stuurt na de zomer een brief over de samenhang tussen transitievergoeding, leven lang ontwikkelen en de compensatieregeling.
De minister gaat in dezelfde brief in op ondernemers die met pensioen gaan of hun bedrijf beëindigen.
De minister informeert de Kamer voor het einde van 2026 over de hervorming van het afspiegelingsbeginsel.
De minister stuurt in het najaar een brief over meer werken, inclusief de voltijdsbonus als onderdeel daarvan.
De minister van Werk en Participatie stuurt de leidraad inhuur rijksoverheid voor de zomer aan de Kamer.
De minister van Werk en Participatie informeert de Kamer aan het einde van het jaar over het actieprogramma Nederland werkt.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stuurt voor de zomer een brief over leven lang ontwikkelen en neemt daarin het mkb en leeftijdsgroepen mee.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stuurt na de zomer een brief over de lage cao-dekkingsgraad, onafhankelijkheidscriteria voor vakbonden en het onderzoek van de Stichting van de Arbeid.
De minister van Werk en Participatie komt schriftelijk terug op de positie van zzp'ers die met PGB-budgetten werken, inclusief de handhavingsvraag.
De minister koppelt terug over gesprekken met sociale partners over langer doorwerken na de pensioengerechtigde leeftijd.