Open YouTube

2026-06-24 - (groot project) Pallas

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 30, 2026, 18:59

Read in about 4 minutes instead of watching 90 minutes.

Opening en opzet

De commissie opent het debat over het groot project Pallas met drie minuten spreektijd per fractie en twee interrupties.

Meerdere fracties steunen Pallas vanwege de productie van medische isotopen voor diagnostiek en behandelingen, vooral bij kanker.
Pallas wordt gezien als investering in toekomstige zorg, leveringszekerheid en strategische autonomie voor Nederland en Europa.
CDA, VVD en JA21 benadrukken ook de waarde voor nucleaire kennis, innovatie, werkgelegenheid en mogelijke toepassingen voor toekomstige kernenergieprojecten.

Fracties vragen naar de gevolgen van ongeveer zes maanden vertraging in het detailed design voor bouwplanning, inkoop van onderdelen met lange levertijden en oplevering.
De minister zegt dat Pallas werkt aan een geactualiseerde planning, verwacht in het derde kwartaal, die in de volgende voortgangsrapportage naar de Kamer gaat.
Pallas probeert verdere vertraging te beperken door betere coördinatie tussen partijen en het opdelen van grote ontwerppakketten in kleinere, beter beheersbare pakketten.
De minister wil niet garanderen dat commerciële ingebruikname in 2032 plaatsvindt, maar zegt dat Pallas daar vooralsnog wel van uitgaat.

Fracties vragen hoe kosten beheersbaar blijven, mede omdat vertragingen volgens de rapportage fors kunnen doorwerken in projectkosten.
De minister zegt dat latere oplevering tot hogere kosten kan leiden en noemt gemiddeld 15 tot 18 miljoen euro per maand vertraging, afhankelijk van oorzaak en timing.
Volgens de minister moet NRG Pallas financiële gevolgen in eerste instantie binnen het programma opvangen; pas daarna volgt een integrale afweging door VWS.
De bufferpost onvoorzien van 146 miljoen euro is volgens de minister nog niet aangesproken, maar risico’s worden nauwgezet gevolgd.

Fracties vragen naar de impact van Canadese CANDU-reactoren op de markt voor lutetium-177, prijsdruk en mogelijk verlies van marktaandeel voor Pallas.
De minister zegt dat de kracht van Pallas ligt in de productie van een breed aanbod isotopen, maar dat concurrentie op lutetium-177 de businesscase kan raken.
De geactualiseerde businesscase wordt na de zomer verwacht en wordt, na beoordeling door technische en financiële experts, met de voortgangsrapportage gedeeld.
Een mogelijke vermogensverhoging van 25 naar 30 MW wordt nog onderzocht; er is nog geen formeel verzoek en effecten op kosten, planning en uitvoering zijn nog niet bekend.

Fracties vragen naar aanbevelingen van ADR en Rekenkamer over programmabeheersing, risicomanagement, financieel toezicht en een eerdere te grote betaling.
De minister zegt dat VWS als financier en aandeelhouder interventiemogelijkheden heeft bij grote afwijkingen in scope, planning en risico’s.
De aanbevelingen worden volgens de minister dit jaar verder geïmplementeerd; de eigenstandige controlfunctie moet in 2026 operationeel zijn.
De betaling van 63,7 miljoen euro was groter dan strikt noodzakelijk doordat vertragingen tot minder kosten in 2025 leidden; toekomstige stortingen worden strakker getoetst aan liquiditeitsbehoefte en regelgeving.

De PVV wijst erop dat een nieuwe reactor alleen niet genoeg is als innovatieve behandelingen niet beschikbaar of vergoed worden voor Nederlandse patiënten.
De minister benadrukt dat vergoeding van geneesmiddelen apart wordt beoordeeld via pakketcriteria zoals effectiviteit en kosteneffectiviteit, los van de investering in Pallas.
In tweede termijn zegt de minister dat verbeteringen in de keten bekeken worden, maar dat in het specifieke geval van het genoemde medicijn de farmaceut een nieuw dossier moet indienen.

Kamerleden vragen hoe de kennis uit Pallas wordt vastgehouden en benut voor bredere nucleaire ambities, SMR’s en het nucleaire cluster.
De minister zegt dat de staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei goed is aangehaakt en dat Pallas waarde heeft voor de bredere routekaart en nucleaire agenda.
De strategische onderzoeksagenda voor radionuclidentherapie wordt betrokken bij bredere keuzes rond innovatie, biotech en investeringsklimaat.
De minister noemt NukMed als platform om partijen uit onderzoek, innovatie en toepassing bij elkaar te brengen.

D66 vraagt een tweeminutendebat aan, mede namens JA21.
De minister bevestigt dat zij de Kamer eerder informeert als belangrijke informatie beschikbaar komt vóór de voortgangsrapportage in december.
De voorzitter vat toegezegd samen dat de volgende voortgangsrapportage een actualisatie van planning en businesscase bevat, inclusief gevolgen voor planning en budget waar bekend.
Budgetmutaties worden opgenomen in een voortgangsrapportage, waarschijnlijk vanaf april 2027.

De minister stuurt de geactualiseerde planning en businesscase met de volgende voortgangsrapportage naar de Kamer.
De minister informeert de Kamer eerder als de uitkomsten van planning of businesscase daar aanleiding toe geven.
De minister neemt budgetmutaties gestructureerd op in een voortgangsrapportage, waarschijnlijk vanaf april 2027.
Het aangevraagde tweeminutendebat wordt doorgeleid.