Open YouTube

2026-06-24 - Kaderrichtlijn Water

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 30, 2026, 18:57

Read in about 8 minutes instead of watching 271 minutes.

Opening en opzet

De voorzitter opent het rondetafelgesprek over de Kaderrichtlijn Water met blokken over overheden, wetenschap, bedrijfsleven, landbouw, natuur en milieu, en overige watergebruikers.
Genodigden krijgen korte spreektijd voor hun hoofdboodschap, waarna Kamerleden vragen stellen.

Europese Commissie en overheden

De Europese Commissie licht toe dat eerdere wijzigingen al vereenvoudigingen, nieuwe uitzonderingen en voortgangsindicatoren bevatten, maar dat een gerichte herziening wordt onderzocht vanwege knelpunten rond kritieke grondstoffen.
De Commissie benadrukt dat een toekomstig voorstel een balans moet vinden tussen strategische autonomie, mijnbouw en schoon water voor natuur, mensen en industrie.
De Unie van Waterschappen stelt dat Nederland de KRW-doelen in 2027 opnieuw niet haalt en dat versoepeling de risico’s voor Nederland als benedenstrooms land vergroot.
Waterschappen pleiten voor robuuster beleid met minder uitzonderingen, integraal rijksbeleid, KRW-proof vergunningverlening en strengere aanpak van PFAS en lozingen.
Het IPO waarschuwt dat versoepeling ruimte kan geven aan nieuwe vervuilende activiteiten, terwijl Nederland vooral de vervuiling uit buurlanden ondervindt.
Provincies vragen om bronaanpak van PFAS en gewasbeschermingsmiddelen, duidelijke rijksregie, voldoende financiering en capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.
RIWA-Rijn vraagt de Kamer om behoud en versterking van de KRW, omdat de Rijn drinkwaterbron is voor meer dan vijf miljoen Nederlanders.
RIWA-Rijn wil geen lagere normen, volledige meeweging van benedenstroomse effecten, een Europese norm voor lithium en betere transparantie bij grensoverschrijdende lozingsvergunningen.

Vragen over uitvoering

De Commissie geeft aan dat signalen tot nu toe eerder wijzen op uitvoeringsproblemen in lidstaten dan op fundamentele problemen in de richtlijn zelf.
IPO en waterschappen benadrukken dat bronaanpak geldt voor zowel buitenlandse als Nederlandse vervuiling: de vervuiler moet bijdragen aan de oplossing.
Over het one-out-all-out-principe wordt gezegd dat het voortgang slecht zichtbaar maakt, maar wel duidelijk aangeeft dat nog niet alle doelen zijn gehaald.
Waterschappen benadrukken dat gebiedsgerichte aanpak samenwerking en datadeling vereist, terwijl toelatingsbeleid juist op rijksniveau moet worden geregeld.
De Commissie erkent behoefte aan meer geharmoniseerde uitvoering en voert structurele dialogen met lidstaten, waaronder Nederland.

Wetenschappelijke inzichten

Deltares waarschuwt dat versoepeling kan leiden tot meer vervuiling in Europese rivieren en juist minder vergunningsruimte in Nederland.
Deltares pleit voor een systeembenadering op stroomgebiedsniveau, waarin effecten van bron tot benedenstrooms en over tijd worden meegenomen.
Een grondstoffenexpert stelt dat kritieke grondstoffenwinning in Europa nodig is, maar dat mijnbouw altijd milieu-impact heeft en bronzuivering geld en energie kost.
Aquacura stelt dat waterkwaliteit in Nederland is verbeterd, maar dat de beoordeling met eenvoudige gemiddelden onvoldoende recht doet aan fluctuaties door weer en seizoen.
Aquacura pleit voor betere statistiek, bronopsporing en meer capaciteit voor handhaving op foutaansluitingen, indirecte lozingen en illegale lozingen.
Wageningen Universiteit benadrukt dat vervuiling bij de bron veel goedkoper is dan achteraf zuiveren en dat Nederlandse zuiveringstechnologie juist een economische kans biedt.
Een ecoloog waarschuwt dat chemische waterkwaliteit direct raakt aan ecologie, drinkwater, voedselproductie en recreatie, en pleit voor systeemherstel en aandacht voor PFAS en bestrijdingsmiddelen.
Bij vragen wordt bevestigd dat huidige technologieën bronzuivering bij mijnbouw grotendeels mogelijk maken, maar dat toepassing investeringen vereist.
PFAS wordt door meerdere wetenschappers als urgent probleem gezien; een direct verbod of snelle uitfasering van PFAS-houdende middelen wordt bepleit.

Bedrijfsleven en bouw

VNO-NCW en MKB-Nederland stellen dat bedrijven schoon water belangrijk vinden, maar regels voorspelbaar, praktisch uitvoerbaar en redelijk moeten zijn.
Het bedrijfsleven vraagt om concreet inzicht per sector, stofgroep en gebied waar vergunningverlening kan vastlopen en welke gezamenlijke resultaten nodig zijn.
Bouwend Nederland stelt dat er veel kennis over water is, maar dat bedrijven onvoldoende weten wat nog kan, waar en onder welke voorwaarden.
Bouwend Nederland pleit voor een eenvoudige toepasselijkheidstoets, proportionele onderzoekslast en digitale hulpmiddelen in het vergunningensysteem.
In de discussie wordt benadrukt dat kleine projecten niet dezelfde onderzoekslast zouden moeten dragen als grote industriële projecten.
Het bedrijfsleven wijst erop dat emissies van stoffen zoals kwik, arseen en zink in de afgelopen decennia sterk zijn afgenomen, maar dat verdere concrete gesprekken nodig blijven.
Bouwend Nederland erkent dat normeringen voor bouwstoffen en andere regels beter aan KRW-doelen kunnen worden gekoppeld, wat soms aanscherping zal betekenen.

Landbouw

LTO vraagt om met open blik te kijken naar vereenvoudiging van de KRW en naar wat binnen de huidige richtlijn al mogelijk is.
LTO vraagt steun voor provincies en waterschappen bij robuuste motiveringen richting het Rijk en Brussel wanneer doelen niet tijdig gehaald worden.
De Nederlandse Akkerbouw Vakbond pleit voor doelsturing, zichtbaar maken van vooruitgang en maatregelen die bijdragen aan doelbereik.
De akkerbouw wijst op innovaties zoals spotsprayers die gewasbeschermingsmiddelen sterk kunnen reduceren en ziet meerwaarde in fijnmaziger bronopsporing.
Caring Farmers verzet zich tegen versoepeling, omdat schoon water cruciaal is voor gezonde gewassen, dieren en voedselzekerheid.
Caring Farmers pleit voor integrale maatregelen zoals bodemverbetering, minder verdichting, meer waterinfiltratie, agroforestry en beloning van ecosysteemdiensten.
Landbouwvertegenwoordigers waarschuwen dat generieke bufferstroken demotiverend kunnen werken waar ze geen aantoonbaar effect hebben, maar erkennen dat ze in probleemgebieden nuttig kunnen zijn.
Bij PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen erkent LTO maatschappelijke druk om af te bouwen, maar vraagt een redelijke termijn omdat alternatieven nog niet overal beschikbaar zijn.

Natuur en milieu

Natuurmonumenten stelt dat slechte waterkwaliteit direct zichtbaar is in natuurgebieden door verdroging, vervuiling en verlies van soorten.
Natuurmonumenten wil dat Nederland zich in Europa verzet tegen afzwakking van de KRW en beschermingszones rond natuurgebieden instelt.
Natuur & Milieu stelt dat Nederland laat is begonnen, dat geen enkel waterlichaam in goede KRW-conditie is en dat chemische kwaliteit achteruitgaat.
Natuur & Milieu wijst op lozingen uit industrie, landbouw en huishoudens en vraagt minder mestdruk, strengere toelating van schadelijke stoffen en KRW-proof lozingsvergunningen.
Future Up vertegenwoordigt bedrijven die schoon water zien als strategische grondstof en waarschuwt dat versoepeling investeringszekerheid en een eerlijk speelveld ondermijnt.
Future Up vraagt strengere normen, betere monitoring, een centraal lozingenregister en afzien van de voorgestelde herziening.
In de vragenronde benadrukken natuurorganisaties samenwerking via het watermanifest, maar ook dat de KRW-doelen overeind moeten blijven.
Natuurmonumenten erkent dat ganzen lokaal een probleem kunnen zijn voor nutriënten, maar plaatst dit in verhouding tot grotere bronnen van vervuiling.

Overige watergebruikers

Koninklijke Binnenvaart Nederland onderschrijft schoon water, maar vraagt dat noodzakelijk baggeronderhoud en vaarwegbeheer niet onnodig worden vertraagd.
De binnenvaart vraagt om werkbare toepassing van uitzonderingsbepalingen en een expliciete toets op bevaarbaarheid bij KRW-projecten.
Het Watersportverbond sluit zich aan bij zorgen over afzwakking en vraagt dat eventuele maatregelen proportioneel blijven voor watersport en recreatie.
Leslands benadrukt dat schoon zwemwater door klimaatverandering geen luxe maar noodzaak is, terwijl op meer dan 10 procent van de zwemlocaties waarschuwingen of verboden gelden.
Leslands pleit voor schoon, veilig en toegankelijk zwemwater, meer samenwerking, proportionele veiligheid en uitbreiding van zwemlocaties, vooral in steden.
Havenbedrijf Rotterdam noemt de haven benedenstrooms eindpunt van Europese vervuiling en vraagt investeringszekerheid, duidelijke vergunningverlening en verstandig gebruik van KRW-mogelijkheden.
Het havenbedrijf wijst erop dat veel problematische verontreiniging al bij de grens in het water zit en vraagt snelle duidelijkheid voor bedrijven die nu investeringsbeslissingen nemen.
Bij vragen noemt de haven juridische druk en convenanten met Duitse bronnen als mogelijke routes wanneer bovenstroomse landen onvoldoende actie nemen.

Afronding

De voorzitter sluit het rondetafelgesprek af en verwijst naar het commissiedebat met de minister de volgende ochtend om 9:30 uur.

Actiepunten

Beoordeel eventuele KRW-aanpassingen steeds op de vraag of de waterkwaliteit er daadwerkelijk beter van wordt.
Maak beleid vooraf KRW-proof, onder meer via toetsing van gewasbeschermingsmiddelen, aanpassing van bouwregels en versterking van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
Pak PFAS en TFA sneller aan vanuit het voorzorgsprincipe en wacht niet op langdurige herbeoordelingen of onderzoeken.
Blijf als Rijk pleiten voor een Europees PFAS-verbod en breng toelatingsbeleid voor gewasbeschermingsmiddelen in lijn met de KRW.
Borg grensoverschrijdende effecten expliciet bij vergunningverlening stroomopwaarts en toets op stroomgebiedsniveau.
Gebruik bestaande kennis, monitoring en modellen bij een eventuele KRW-herziening om afwenteling naar Nederland te voorkomen.
Stop met sturen op simpele KRW-gemiddelden en analyseer de bestaande 25 jaar aan data om bronnen te vinden en aan te pakken.
Breng nog dit jaar samen met bedrijfsleven en partners concreet in beeld waar vergunningknelpunten zitten per sector, stofgroep en gebied.
Ontwikkel een eenvoudige KRW-toepasselijkheidstoets en digitale hulpmiddelen voor vergunningaanvragen.
Stem normeringen voor bouwstoffen, gewasbeschermingsmiddelen en waterschapsverordeningen beter af op KRW-doelen.
Werk met buurlanden op hoger politiek niveau samen om grensoverschrijdende watervervuiling aan te pakken.
Steun waterschappen en provincies bij robuuste motiveringen voor stroomgebiedbeheerplannen richting het Rijk en Brussel.
Beloon en faciliteer landbouwkoplopers voor ecosysteemdiensten en integrale maatregelen voor waterkwaliteit.
Zet in Europa alles op alles om afzwakking van de KRW te voorkomen en maak tegelijk serieus werk van uitvoering.
Maak alle lozingsvergunningen KRW-proof en beperk toelating van schadelijke chemicaliën en bestrijdingsmiddelen op basis van het voorzorgsbeginsel.
Investeer in toezicht, handhaving en kennisontwikkeling om schoon water als strategische grondstof te beschermen.
Voer een expliciete toets op bevaarbaarheid uit bij KRW-projecten en borg werkbare toepassing van uitzonderingen voor baggeronderhoud.
Zet zwemwater beleidsmatig hoger op de agenda en werk aan uitbreiding van schone, veilige en toegankelijke zwemlocaties.
Geef bedrijven snel duidelijkheid over vergunningverlening na 2027 zodat investeringen in de haven en energietransitie kunnen doorgaan.