Open YouTube

2026-06-24 - Maatregelen verbetering organisatie UWV

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 30, 2026, 18:59

Read in about 6 minutes instead of watching 60 minutes.

Opening en context

De commissie opent een technische briefing over maatregelen om de organisatie van UWV te verbeteren, met vertegenwoordigers van SZW en UWV.
SZW benadrukt dat UWV-dienstverlening direct raakt aan bestaanszekerheid en dat mensen tijdig moeten krijgen waar zij recht op hebben.
Het ministerie en UWV hebben verschillende rollen: UWV voert wet- en regelgeving uit, SZW stuurt als opdrachtgever en houdt als eigenaar toezicht op continuïteit en bedrijfsvoering.

SZW onderscheidt harde sturing, zoals risicomanagement, controleorganisatie, signalenmanagement en kwaliteitsmanagement, en zachte sturing via open gesprekken over risico’s, dilemma’s en draagkracht van de organisatie.
De Rekenkamerkritiek dat SZW de toezichtsrol onvoldoende goed invulde wordt erkend; SZW wil scherper, integraler en beter gevoed door signalen toezicht houden.
De samenwerking tussen ministerie en UWV verloopt via jaarplan, opdrachtbrief, KPI’s, kwartaalrapportages en jaarverslag, aangevuld met doorlopende gesprekken over wetgeving, IT en uitvoeringsvraagstukken.

UWV beschrijft een meerjarige beweging van uitvoerder van wetten naar publieke dienstverlener, met meer aandacht voor menselijke maat en gevolgen van besluiten voor mensen.
UWV erkent dat cliënten te lang wachten op sociaal-medische beoordelingen, dat fouten zijn gemaakt bij WIA-uitkeringen en dat signalen over fouten onvoldoende zijn opgepakt.
De strategie richt zich op meer inkomenszekerheid, duurzaam werk, eenvoudiger en uniformer werken en digitalisering waar die de dienstverlening helpt.

UWV heeft een verandermotor ingericht om sneller en merkbaar verbeteringen te realiseren voor cliënten, werkgevers en medewerkers; de eerste stap is op 1 mei gezet.
Het programma Kwaliteit op orde moet zorgen dat besluiten en brieven vaker in één keer kloppen, fouten sneller worden gezien, hersteld en gebruikt om te leren.
Signaalmanagement wordt versterkt zodat signalen van cliënten, medewerkers, toetsen, audits en rapporten beter worden gezien, gewogen en opgevolgd.
UWV werkt aan een aanspreek- en bespreekcultuur, leiderschapsontwikkeling en meer ruimte voor medewerkers om signalen te melden en professioneel te groeien.

UWV erkent grote verschillen tussen kantoren in de sociaal-medische dienstverlening, mede door lokale vrijheid in processen en verschillen in capaciteit.
De ontwikkelagenda sociaal-medische dienstverlening moet meer landelijke uniformiteit brengen in prioriteiten en werkwijzen.
UWV wil de komende twee jaar elke locatie bezoeken met een intensieve begeleiding van twaalf weken om uniform werken te versterken en lokaal te leren.
Alle districtsmanagers bespreken elke twee weken gezamenlijk prestaties op productiviteit en kwaliteit, om niet alleen op eigen kantoorresultaten maar op gezamenlijk succes te sturen.

UWV stelt dat veel verbetering binnen het huidige stelsel mogelijk is, maar dat beperkte stelselwijzigingen zoals taakherschikking en eisen aan herbeoordelingen kunnen helpen.
Grotere stelselvragen gaan over het voorkomen van hoge instroom, kwetsbare groepen en re-integratie, maar die liggen meer op de lange termijn en in het politieke debat.
Bij de WIA legt de IVA extra druk op beoordelingen omdat duurzaamheid van aandoeningen moeilijk vast te stellen is, vooral bij sociaal-psychische problematiek.
De IVA-systematiek kan ook leiden tot bezwaarprocedures en herbeoordelingen door financiële prikkels voor cliënten en werkgevers.
UWV kampt al jarenlang met schaarste aan verzekeringsartsen en wil het vak aantrekkelijk houden, maar de dienstverlening ook zo ontwerpen dat minder artsencapaciteit nodig is.

Digitalisering biedt volgens UWV veel kansen om dienstverlening sneller, soepeler en efficiënter te maken, maar UWV loopt hierin achter op veel organisaties.
Er lopen pilots om verzekeringsartsen te ondersteunen bij het opnemen en verwerken van gesprekken, alleen met toestemming van arts en cliënt, zodat meer tijd vrijkomt voor beoordeling en cliëntgesprekken.
UWV wil oude systemen opruimen en moderne techniek inzetten; dit jaar is dat nog beperkt zichtbaar, maar volgend jaar wordt impact verwacht.
Publiek-private samenwerking is een pijler in de aanpak, met proeftuinen voor betere samenwerking tussen bedrijfsartsen en verzekeringsartsen en betere informatieaanlevering.

Door capaciteitstekorten prioriteert UWV dit jaar Wajong-beoordelingen en WIA-einde-wachttijd, waardoor andere groepen niet altijd direct kunnen worden geholpen.
UWV zet in de Ziektewetperiode minder verzekeringsartsen in en wil cliënten ondersteunen via speciaal opgeleide verpleegkundigen en arbeidsdeskundigen.
UWV wil kansrijke situaties in de Ziektewet beter identificeren en beoordelen, maar erkent dat de combinatie van maatregelen nog niet overal goed werkt.
De prioritering wordt continu geëvalueerd; als keuzes te veel pijn doen, moet opnieuw worden gekeken of andere keuzes nodig zijn.

SZW licht toe dat financiële rechtmatigheid vooral naar geld en het afgelopen jaar kijkt, waardoor fouten uit eerdere jaren of met beperkte financiële omvang niet altijd in het rechtmatigheidscijfer zichtbaar worden.
Naar aanleiding van de Rekenkamer wordt gewerkt aan betere informatie uit steekproeven en aan een definitie die meer zegt over de werkelijke kwaliteit van uitkeringen.
Vanaf volgend jaar komt er een pilot voor een nieuwe benadering van rechtmatigheid, mogelijk later uit te breiden naar andere wetten.
Het programma Kwaliteit op orde moet naast het rechtmatigheidscijfer meer inzicht geven in de kwaliteit van besluitvorming en uitkeringen.

UWV ziet cultuurverandering als een permanent proces dat is aangescherpt door achterstanden en fouten, met extra aandacht voor kwaliteit, aanspreekcultuur en leiderschap.
Voortgang wordt gevolgd via kwaliteitsmanagement, medewerkerstevredenheidsonderzoeken, integriteitsrapportages, gesprekken met teams en rapportages aan het ministerie.
UWV wil cultuur en organisatieontwikkeling nadrukkelijker onderdeel maken van kwartaalrapportages en bijsturen wanneer metingen of signalen onvoldoende beeld geven.
Bestuurders halen signalen op via cijfers over klachten, bezwaar en cliëntonderzoeken, maar ook via wekelijkse werkbezoeken aan verschillende kantoren.

SZW erkent dat de verandermotor start terwijl ICT, hersteloperaties en achterstanden nog spelen, maar ziet de verandering als noodzakelijk en volgt risico’s nauwgezet.
Er zijn afspraken gemaakt over risicomanagement, beheersmaatregelen en het tempo voordat volgende stappen in de verandermotor worden gezet.
UWV heeft meer tijd genomen dan oorspronkelijk gepland, maar ziet de verandermotor ook als instrument om eerdere fouten en kwaliteitsproblemen structureel aan te pakken.

De voorzitter dankt de aanwezigen voor de vragen en beantwoording en schorst de vergadering voor een kwartier, waarna een rondetafel over UWV volgt.

UWV gaat de komende twee jaar bij elke locatie langs voor twaalf weken intensieve begeleiding om uniformiteit en lokale verbetering te versterken.
UWV maakt cultuur en organisatieontwikkeling nadrukkelijker onderdeel van kwartaalrapportages, zodat voortgang beter gevolgd kan worden.
SZW en UWV starten vanaf volgend jaar een pilot met een nieuwe definitie of benadering van rechtmatigheid die meer inzicht moet geven in kwaliteit en fouten.
UWV blijft de prioritering van beoordelingen continu evalueren en kijkt opnieuw naar keuzes als die te veel negatieve gevolgen hebben.