Open YouTube

2026-06-24 - Mentale gezondheid scholieren en studenten

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 30, 2026, 18:48

Read in about 6 minutes instead of watching 225 minutes.

Opening en debatregels

De voorzitter opent het commissiedebat over mentale gezondheid van scholieren en studenten, verwelkomt de bewindspersonen en Kamerleden en licht spreektijden en interruptieregels toe.

D66 benadrukt dat jongeren druk ervaren door huisvesting, constante bereikbaarheid, hoge verwachtingen, keuzestress, kosten, oorlogen en sociale media, en vraagt om een integraal plan voor welzijn.
D66 vraagt naar uitvoering van maatregelen uit het regeerakkoord, zoals verbetering van de financiële positie van BBL-studenten, stagefonds, baangaranties en gelijke vergoedingen in medezeggenschap.
Er wordt gepleit voor betrokkenheid van jongeren zelf, betere voorlichting over mentaal welzijn in het mbo en aandacht voor brugfunctionarissen of vergelijkbare verbinding tussen onderwijs, gemeente en zorg.

Meerdere Kamerleden waarschuwen dat mentale gezondheid niet mag leiden tot pamperen, medicalisering of lagere onderwijsverwachtingen, maar juist tot het versterken van veerkracht, prestatie en verantwoordelijkheid.
De PVV stelt dat onderwijs primair kennis, vaardigheden en leren presteren moet bieden, met professionele hulp voor ernstige problemen en gerichte preventie via onder meer sport en verbinding.
De VVD vraagt om plannen om jongeren weerbaarder te maken tegen sociale media, prestatiedruk en digitale invloeden, en wil leraren en mentoren beter toerusten.

DENK bekritiseert de negatieve reacties op een gesprek van de minister met moslimstudenten en vraagt de minister deze studenten publiek te steunen en structureel met hen in gesprek te blijven.
DENK vraagt waarom het landelijke kader studentenwelzijn vooral inspanningsverplichtingen bevat en hoe de inzet van 15 miljoen euro wordt gemonitord.
Er wordt gevraagd of alcohol onder middelengebruik valt en hoe problematisch alcoholgebruik op campussen wordt aangepakt.

CDA, JA21, ChristenUnie en Forum voor Democratie plaatsen mentale gezondheid in een bredere maatschappelijke context van individualisering, prestatiedruk, gemeenschapsverlies en zingevingsvragen.
Het CDA vraagt waar de grens ligt tussen de opdracht van onderwijs en de verantwoordelijkheid van ouders, gemeenten, jeugdhulp en ggz, en benadrukt sport, cultuur, ontmoeting en gemeenschap.
JA21 en ChristenUnie vragen aandacht voor verslaving, sociale media, pornografie, suïcidepreventie, religie, traditie en het versterken van lokale gemeenschappen.
Forum voor Democratie betoogt dat scholen niet het reparatiepunt van de samenleving moeten worden en vraagt welke instituties verantwoordelijk zijn voor zingeving, identiteit en sociale verbondenheid.

GroenLinks-PvdA verwijst naar het rapport van de Onderwijsraad en stelt dat welbevinden niet alleen een voorwaarde voor goed onderwijs is, maar ook een uitkomst ervan moet zijn.
GroenLinks-PvdA vraagt om af te stappen van een individueel diagnostisch model en meer te doen aan prestatiedruk, toetsdruk, vroege selectie, schoolinfrastructuur, teams en specifieke groepen jongeren.
In het debat wordt besproken dat veel jongens individuele hulp krijgen vanwege druk gedrag en dat scholen mogelijk meer ruimte moeten bieden aan leeftijdsgebonden gedrag in plaats van dit direct te problematiseren.

De minister van OCW erkent een lichte verbetering sinds de coronaperiode, maar benadrukt dat nog steeds te veel jongeren mentale problemen en prestatiedruk ervaren.
Zij stelt dat onderwijs sociale binding, zingeving en ondersteuning kan bieden, maar niet alle complexe zorgvragen kan oplossen; daarvoor is doorverwijzing naar passende zorg nodig.
Het kabinet werkt aan een integrale reactie op het IBO Mentale Gezondheid en GGZ, samen met OCW en VWS, om concreter richting te geven aan een bredere welzijnsaanpak.
Het landelijke kader studentenwelzijn loopt tot 2030, is gebaseerd op vier pijlers en wordt bewust niet met harde resultaatverplichtingen ingevuld vanwege de contextverschillen tussen instellingen.
De minister verkent een juridische grondslag voor sport- en cultuurvoorzieningen en studentkantines bij instellingen, met voorlopig een uitzondering op accountantscontrole.
Voor het mbo vindt de minister een brugfunctionaris minder passend, maar verwijst zij naar basisafspraken tussen mbo-scholen, gemeenten en de MBO Raad over zorg en welzijn.
De minister bevestigt dat zij met diverse studentengroepen in gesprek gaat en zegt dat de haatreacties op de post met moslimstudenten onnodig en kwetsend waren.

De staatssecretaris benadrukt balans: jongeren moeten leren omgaan met druk en tegenslag, maar ook voldoende succeservaringen en ondersteuning krijgen.
Zij ziet school als onderdeel van de oplossing via goed onderwijs, basisvaardigheden, burgerschap, digitale geletterdheid, een pedagogisch klimaat en samenwerking met ouders, zorg en sociaal domein.
De staatssecretaris wijst op het aanscherpen van het telefoonbeleid op scholen en de overgang van passend onderwijs naar inclusief onderwijs als stappen weg van een te individueel diagnostische benadering.
Zij erkent dat zingeving een relevant probleemveld is, maar stelt dat de overheid niet kan bepalen wat zingeving voor iedere leerling inhoudt.
Over suïcidepreventie zegt zij dat er veel programma’s zijn en dat scholen beter overzicht moeten krijgen van bewezen effectieve aanpakken, waaronder STORM.
De pilot meer uren maatwerk voor leraren is gestart en moet inzicht geven in hoe leraren die meer willen werken beter kunnen worden gefaciliteerd.

De minister van VWS zegt dat jongeren structureel betrokken moeten worden bij beleid en verwijst naar de Nationale Jeugdraad en het jongerenpanel mentale gezondheid.
Zij noemt vroege blootstelling aan pornografie zorgelijk en wijst op ouderbetrokkenheid, de richtlijn gezond schermgebruik, verplichtingen onder de Digital Services Act en Europese gesprekken over een minimumleeftijd voor sociale media.
De minister bevestigt dat alcohol onder middelengebruik valt.
Over transgenderzorg zegt zij dat de wetenschappelijke discussie zorgvuldig en feitelijk moet worden gevoerd en dat de Gezondheidsraad de stand van de wetenschap in kaart brengt.

D66 vraagt een tweeminutendebat aan over mentaal welzijn van mbo-studenten en het bereiken van studenten met voorlichting.
Verschillende Kamerleden reflecteren op het nut van het filosofische debat en op de hoeveelheid moties en werkdruk die debatten voor ambtenaren veroorzaken.
De voorzitter somt de toezeggingen op: een integrale reactie op het IBO in het najaar, een brief over gelijke kansen in het mbo na de zomer, structurele gesprekken met studentengroepen, een inventarisatie van suïcidepreventieprogramma’s en informatie over toezicht op kerndoelen rond mentaal welbevinden.

Het kabinet stuurt in het najaar een integrale reactie op het IBO Mentale Gezondheid en GGZ.
De minister van OCW stuurt na de zomer een Kamerbrief over gelijke kansen in het mbo, inclusief uitwerking van samenwerking tussen mbo, gemeenten, zorg en welzijn.
De minister van OCW gaat minimaal twee keer per jaar in gesprek met vertegenwoordigers van verschillende studentengroepen.
De staatssecretaris van OCW komt in het najaar terug op de inventarisatie van suïcidepreventieprogramma’s voor scholen.
De staatssecretaris van OCW informeert de Kamer over hoe de inspectie de komende jaren omgaat met het kerndoel rond mentaal welbevinden.
Het tweeminutendebat over mentale gezondheid van scholieren en studenten wordt na het zomerreces ingepland.