Open YouTube

2026-06-24 - Uitvoeringsproblematiek UWV

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 25, 2026, 06:09

Read in about 6 minutes instead of watching 61 minutes.

Opening en context

De commissie bespreekt de uitvoeringsproblematiek bij UWV met vertegenwoordigers van arbodiensten, FNV, verzekeraars, cliëntenraad en werkgeversorganisaties.

Arbodiensten en publiek-private samenwerking

Oval stelt dat sociale zekerheid vooral activerend moet zijn en dat werken de beste vorm van zekerheid blijft.
Door het uitblijven van herbeoordelingen blijven meer mensen langdurig in de WIA, wat volgens Oval het stelsel ondermijnt en kosten bij werkgevers en deels werknemers legt.
Arbodiensten beschikken al in de eerste 104 weken over waardevolle medische en re-integratie-informatie waarmee UWV-beoordelingen sneller en effectiever kunnen worden uitgevoerd.
Oval pleit voor een taskforce met onafhankelijk toezicht om publiek-private samenwerking snel op te schalen en gegevensdeling beter te organiseren.
Volgens Oval levert afschaffing van de IVA weinig tijdwinst op; het probleem zit vooral in het tijdig en zorgvuldig verzamelen van gegevens voor de beoordeling.

FNV over bezuinigingen en toezicht

FNV wijst op grote problemen voor leden door fouten in dagloonberekeningen, stilstaande claim- en herbeoordelingen en bezwaarprocedures die één tot twee jaar duren.
FNV verzet zich tegen bezuinigingen op sociale zekerheid en stelt dat de crisis voortkomt uit bestuurlijk falen, automatiseringsproblemen en tekorten aan verzekeringsartsen.
FNV wil onafhankelijk toezicht omdat na twee jaar nog steeds nieuwe UWV-problemen bovenkomen en onduidelijk is of alle fouten bekend zijn.
FNV noemt concrete stelselverbeteringen: verlaging van de WIA-drempel naar 15 procent, afschaffing van de vervolguitkering en stoppen met ineffectieve werkgeversgestuurde herbeoordelingen.
Volgens FNV is er via het arbeidsongeschiktheidsfonds voldoende geld om de WIA te verbeteren zonder uitkeringen te verlagen.

Verzekeraars over beoordelingsachterstanden

Het Verbond van Verzekeraars noemt de situatie zorgelijk omdat publieke claimbeoordelingen achterblijven, terwijl private verzekeraars daardoor hun rol in preventie en re-integratie minder goed kunnen vervullen.
Doordat herbeoordelingen nauwelijks plaatsvinden, blijven mensen die mogelijk naar de IVA zouden moeten doorstromen in de WGA, met financiële gevolgen voor werkgevers en verzekeraars.
Verzekeraars willen dat UWV-beoordelingen veel vaker worden gebaseerd op bestaande medische informatie van huisarts, bedrijfsarts en behandelend arts, met eigen onderzoek alleen bij uitzonderingen.
Volgens het Verbond moeten goed gedocumenteerde liggende herbeoordelingen binnen enkele maanden op dossierbasis kunnen worden weggewerkt.
Het Verbond benadrukt dat modernisering van het beoordelingsproces nodig is, los van bredere stelseldiscussies.

Cliëntenperspectief

De Landelijke Cliëntenraad stelt dat burgers medeontwerper moeten zijn van beleid en dat risico’s en onzekerheid nu te vaak bij burgers terechtkomen.
De uitvoeringsproblematiek wordt gezien als structureel, niet incidenteel; wijzigingen zoals het schrappen van de IVA kunnen volgens de cliëntenraad onbedoelde gevolgen hebben.
Aan de hand van een casus wordt geschetst hoe herbeoordelingen met vergelijkbaar medisch beeld toch tot inkomensverlies kunnen leiden door rekenkundige verdiencapaciteit.
De cliëntenraad pleit voor preventie, vroegere samenwerking tussen bedrijfsartsen, verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen, betere informatievoorziening en minder onzekerheid door herhaalde herbeoordelingen.
Volgens de cliëntenraad moet niet eerst een onderdeel uit het stelsel worden gehaald, maar moet vanuit het burgerperspectief worden gekeken welke stappen nu al kunnen helpen.

Werkgeversperspectief

VNO-NCW en MKB-Nederland benadrukken dat achterstanden niet alleen mensen in onzekerheid brengen, maar ook werkgevers raken door onduidelijkheid over terugkeer, cao-aanvullingen en pensioenverplichtingen.
Werkgeversorganisaties waarschuwen dat prioritering bij UWV betekent dat essentiële taken zoals herbeoordelingen en eerstejaarsziektewetbeoordelingen nauwelijks worden uitgevoerd.
Zij verzetten zich tegen afschaffing van herbeoordelingen omdat dit mensen langdurig in de WIA kan houden zonder nieuw perspectief op werk.
De 60-plusmaatregel en het uitblijven van uitstroom worden samengevat als een open voordeur en gesloten achterdeur van het stelsel.
VNO-NCW en MKB-Nederland vragen om een stevig en afdwingbaar plan met duidelijke opdrachten en deadlines om UWV weer te laten functioneren.
Werkgeversorganisaties willen transparantie over de extra kosten van achterstanden en een andere financieringswijze, omdat de rekening volgens hen nu bij werkgevers terechtkomt.

Vragen over oplossingen

Kamerleden vragen hoe bestaande medische dossiers beter kunnen worden benut en of afschaffing van de IVA werkelijk tijdwinst oplevert.
Kelder antwoordt dat verzekeringsartsen sneller op stukken kunnen beoordelen als medische informatie uit het voortraject beter wordt samengebracht, met aanvullend onderzoek alleen bij twijfel.
Over de omvang van het probleem wordt genoemd dat de WIA-instroom is gestegen van ongeveer 40.000 naar rond de 60.000 mensen per jaar, al zijn oorzaken moeilijk volledig te scheiden.
Het Verbond stelt dat dossierbeoordeling zowel bij initiële beoordelingen als herbeoordelingen grote tijdwinst kan opleveren.
FNV en het Verbond staan positief tegenover een regeringscommissaris of vergelijkbare vorm van onafhankelijk toezicht met doorzettingsmacht.

Knelpunten bij gegevensdeling en uitvoering

De taskforce zou volgens Kelder praktische belemmeringen rond beroepsgroepen, privacy, medische documenten, logistiek en ICT moeten oplossen.
Volgens het Verbond loopt opschaling niet zozeer vast op wetgeving, maar op vrijwilligheid, onzekerheid over loonsancties, professionele standaarden en uiteenlopend urgentiebesef.
Kelder benadrukt dat beslissingen moeten worden genomen vanuit de totale volumeproblematiek, niet alleen vanuit het ideale individuele dossier.
Gegevensdeling wordt cruciaal genoemd voor arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen en voor onderscheid tussen WGA en IVA.
Voor volledige standaardisering van dossierbeoordeling kan mogelijk wetswijziging nodig zijn, maar binnen de huidige wetgeving kan volgens het Verbond al veel worden opgeschaald.

Preventie en instroom beperken

Alle partijen erkennen dat veel winst vóór de WIA-poort te behalen is, onder meer door preventie en betere re-integratie in de eerste ziektejaren.
VNO-NCW stelt dat het huidige stelsel te veel focust op terugkeer naar eigen werk en te weinig op sneller perspectief bij ander passend werk.
Werkgeversorganisaties vinden de verantwoordelijkheid van werkgevers bij ziekte te zwaar door de duur en hoogte van loondoorbetaling en brede re-integratieverplichtingen.
Tegelijk wordt erkend dat hervorming complex is en dat positieve prikkels om mensen aan het werk te houden behouden moeten blijven.

Actiepunten

Zet sterker in op publiek-private samenwerking en richt een taskforce met onafhankelijk toezicht in om gegevensdeling, dossierkwaliteit en beoordelingsprocessen sneller te verbeteren.
Voer de voorgestelde bezuinigingen op sociale zekerheid niet door en gebruik UWV-problemen niet als argument om uitkeringen te verlagen.
Organiseer onafhankelijk toezicht, eventueel via een regeringscommissaris met doorzettingsmacht en duidelijke rapportage over voortgang.
Pak hardheden in de WIA aan, waaronder verlaging van de WIA-drempel naar 15 procent en afschaffing van de vervolguitkering.
Gebruik bestaande medische informatie van huisarts, bedrijfsarts en behandelend arts als basis voor UWV-beoordelingen, met aanvullend onderzoek alleen waar nodig.
Werk goed gedocumenteerde liggende herbeoordelingen versneld weg op basis van dossiers.
Investeer eerder in preventie en laat bedrijfsartsen, verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen al in het eerste ziektejaar samenwerken.
Maak een stevig en afdwingbaar plan met heldere opdrachten en deadlines om UWV weer te laten functioneren.
Rapporteer helder over de extra kosten van UWV-achterstanden en onderzoek een andere financieringswijze voor die kosten.
Schaal lopende proeftuinen voor dossierbeoordeling binnen de huidige wetgeving op en onderzoek wat nodig is om dit de standaard te maken.