2026-06-24 - Wet Bijmengverplichting groen gas
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 5 minutes instead of watching 133 minutes.
Opzet en eerste blok
- De commissie bespreekt de Wet bijmengverplichting groen gas in drie blokken: uitvoerbaarheid en marktwerking, productie en vergunningverlening, en kosten en alternatieven.
- VertiCer licht toe dat garanties van oorsprong al worden gebruikt voor ETS en vervoer en ook geschikt zijn voor de bijmengverplichting, mits dezelfde werkwijze wordt gevolgd.
- VertiCer waarschuwt voor dubbele informatie-eisen en pleit ervoor garanties van oorsprong zonder extra nationale bepalingen Europees verhandelbaar te houden.
Rol van groen gas
- Gasunie stelt dat groen gas aardgas kan vervangen via bestaande infrastructuur, nuttig is voor industrie en gebouwde omgeving, en druk op het elektriciteitsnet kan verlichten.
- Groen gas draagt volgens Gasunie bij aan leveringszekerheid, omdat het inzetbaar is wanneer zon en wind niet beschikbaar zijn.
- De NVDE noemt groen gas een belangrijke schakel in een duurzamer en onafhankelijker energiesysteem, mede doordat Nederlandse reststromen kunnen worden benut.
- Mestvergisting kan volgens de NVDE stikstofreductie opleveren en binnen tien jaar een groot deel van de meststroom omzetten in groen gas en organische meststoffen.
Investeringszekerheid
- Gasunie en NVDE benadrukken dat een stabiel, ambitieus en langjarig wettelijk kader nodig is om investeringen los te krijgen.
- Meerdere sprekers vinden een horizon tot 2031 of 2035 onvoldoende, omdat investeerders vaak naar termijnen van vijftien jaar of langer kijken.
- Er wordt gepleit voor duidelijkheid richting 2040, eventueel via een wettelijk vastgelegd minimumvolume of oplopend pad.
Vergunningen en aanbod
- De NVDE stelt dat vraagcreatie alleen werkt als ook aanbod mogelijk wordt gemaakt via voldoende SDE-budget, ruimte en vergunningverlening.
- Veel groen-gasprojecten lopen vertraging op door stikstofregels en vergunningprocedures, terwijl ze later juist stikstofreductie kunnen opleveren.
- De NVDE pleit voor een pragmatische vrijstelling wanneer een project meer stikstof reduceert dan de bouw ervan veroorzaakt.
- LTO stelt dat boeren willen bijdragen, maar vastlopen op netaansluitingen, vergunningen, draagvlak en onzekerheid over het verdienmodel.
- Volgens LTO stimuleert de bijmengverplichting vooral de vraag, terwijl de productie op boerenerf pas groeit als randvoorwaarden op orde zijn.
Subsidie en marktwerking
- LTO verwacht dat boeren eerder kiezen voor de SDE++-route dan voor maandelijkse deelname aan de bijmengmarkt, omdat SDE++ meer zekerheid biedt voor financiering.
- LTO waarschuwt dat gas uit SDE++-projecten niet meetelt voor de bijmengverplichting, waardoor de wet mogelijk vooral import stimuleert als binnenlandse productie achterblijft.
- Platform Groen Gas stelt juist dat er voldoende bestaand vermogen en projecten in de pijplijn zijn om het doel voor 2030 te halen, mits beleid duidelijk wordt.
- CE Delft stelt dat SDE++ alleen onvoldoende trekkracht heeft om het groen-gaspotentieel te realiseren en dat vraagcreatie via de bijmengverplichting nodig is.
Import en Europees speelveld
- Gasunie benadrukt dat groen gas zich ontwikkelt op een Europese markt en dat CO2-reductie van geïmporteerd groen gas moet meetellen in het land van gebruik.
- Sprekers verschillen in nadruk: sommigen zien import als nuttig voor Europese strategische autonomie, terwijl anderen vrezen dat Nederlands geld naar buitenlandse producenten vloeit.
- VertiCer stelt dat er een Europees auditsysteem bestaat voor garanties van oorsprong, maar erkent dat toezicht nooit elk risico volledig uitsluit.
- Platform Groen Gas ziet een aandachtspunt bij investeringssubsidies in andere landen, omdat die moeilijker uit te sluiten zijn dan exploitatiesubsidies.
Kosten voor huishoudens
- Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond waarschuwen dat de bijmengverplichting de energierekening verhoogt en bovenop andere kosten komt, zoals ETS2 en stijgende netbeheerkosten.
- Zij vragen om integraal inzicht in alle toekomstige energiekosten en om een norm of visie op wat voor huishoudens betaalbaar blijft.
- Energie Nederland erkent dat groen gas voorlopig duurder is en schat de meerkosten in 2031 op ongeveer 80 tot 110 euro per jaar per huishouden.
- CE Delft noemt de geraamde kosten beperkt ten opzichte van geopolitieke gasprijsschokken, maar benadrukt dat kwetsbare huishoudens apart ondersteund moeten worden.
Glastuinbouw en mkb
- Glastuinbouw Nederland stelt dat groen gas kansen biedt, maar dat de huidige bijmengverplichting hoge kosten op ondernemers en huishoudens afwentelt.
- De glastuinbouw verwacht dat de kosten in 2031 kunnen oplopen tot 181 miljoen euro per jaar voor de sector, met forse kostenstijgingen voor individuele telers.
- De sector waarschuwt dat extra kosten het internationale concurrentievermogen verzwakken en dat WKK-installaties, belangrijk voor netbalancering, minder inzetbaar kunnen worden.
- Glastuinbouw Nederland wijst erop dat de sector al een eigen CO2-systeem heeft en vreest stapeling met ETS2 en de bijmengverplichting.
Alternatieven en betaalbaarheid
- Energie Nederland vindt gerichte steun voor kwetsbare huishoudens beter dan generieke compensatie of het schrappen van de bijmengverplichting.
- CE Delft pleit voor isolatieprogramma’s en energiebesparing om energiearmoede, aardgasafhankelijkheid en CO2-uitstoot tegelijk te verminderen.
- Energie Nederland noemt structureel beleid, noodfondsen en versnelling van energiebesparing in vooral slecht geïsoleerde woningen belangrijk voor kwetsbare huishoudens.
- Sprekers zijn het er breed over eens dat groen gas niet los kan worden gezien van bredere keuzes over netcapaciteit, leveringszekerheid, betaalbaarheid en fossiele afbouw.
Actiepunten
- Laat de bijmengverplichting per 1 januari 2027 ingaan.
- Verhoog de volumeambitie, zeker omdat Europese import meetelt.
- Bied langjarige zekerheid richting 2040.
- Creëer een gelijk speelveld binnen Europa waarbij CO2-reductie van geïmporteerd groen gas meetelt in het land van gebruik.
- Stem rapportagetermijnen tussen NEA en VertiCer goed op elkaar af.
- Maak vergunningverlening voor groen-gasinstallaties sneller, met een streeftermijn van maximaal twee jaar.
- Maak eerst de randvoorwaarden voor binnenlandse productie op orde: netaansluitingen, vergunningen en een zeker verdienmodel.
- Stel de bijmengverplichting niet langer uit en voer deze zo snel mogelijk in per 1 januari 2027.
- Vraag het kabinet om integraal inzicht te geven in de cumulatieve ontwikkeling van de energierekening.
- Houd de mogelijkheid open om tarieven later te heroverwegen zodra het integrale kostenbeeld beschikbaar is.
- Leg ten minste een minimumniveau voor de bijmengverplichting richting 2040 vast om investeringszekerheid te bieden.
- Zet sterker in op isolatie en energiebesparing bij huishoudens die hun energierekening moeilijk kunnen betalen.