Open YouTube

2026-06-25 - Addendum op het rapport van de Commissie van onderzoek wapeninzet Hawija

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 26, 2026, 12:48

Read in about 3 minutes instead of watching 277 minutes.

Aanleiding en kritiek Kamer

Het debat gaat over het addendum bij het rapport over de Nederlandse luchtaanval op Hawija, waarbij tientallen burgers omkwamen en cruciale videobeelden jarenlang onvindbaar waren.
Meerdere Kamerleden stellen dat Defensie de Kamer onjuist of onvolledig heeft geïnformeerd, dat de archivering ernstig tekort is geschoten en dat democratische controle is belemmerd.
Piri, Dobbe en Van Baarle benadrukken dat slachtoffers en nabestaanden nog steeds onvoldoende erkenning en individuele genoegdoening hebben gekregen.
SP, DENK en andere partijen verwijzen naar nieuwe informatie over lokale dossiers en een Iraaks compensatiekantoor, waardoor individuele slachtoffers volgens hen wel te achterhalen zijn.

Voorstanders van individuele tegemoetkoming vragen de minister alsnog goed gedocumenteerde gevallen te laten inventariseren en waar mogelijk financieel tegemoet te komen.
J21, PVV, VVD en SGP benadrukken dat de aanval volgens het kabinet rechtmatig was en waarschuwen voor precedentwerking bij individuele betalingen na een rechtmatige militaire operatie.
CDA stelt niet principieel tegen individuele tegemoetkoming te zijn, maar alleen als die juridisch en praktisch zorgvuldig uitvoerbaar is.
De minister houdt vast aan gemeenschapsprojecten in plaats van individuele compensatie, omdat het kabinet Nederland verantwoordelijk maar niet juridisch aansprakelijk acht en precedentwerking wil vermijden.

Kamerleden vragen hoe Defensie garandeert dat missie-informatie voortaan vindbaar, doorzoekbaar en conform de Archiefwet wordt beheerd.
De minister erkent dat informatievoorziening sneller, transparanter en vollediger had gemoeten en dat de teruggevonden beelden ernstige tekortkomingen blootleggen.
Defensie herziet beleid en regelgeving voor missie-informatie; de herziening moet zo vroeg mogelijk in 2027 gereed zijn.
Het project Missie-informatie moet digitale missiearchieven structureren, ordenen en doorzoekbaar maken, met als doel afronding in 2028.

De minister herhaalt excuses voor de onvoorziene gevolgen van de luchtaanval en spreekt waardering uit voor de betrokken militairen.
Volgens de minister waren er geen aanwijzingen voor opzet, sabotage of bewust achterhouden van de videobeelden; zij benadrukt wel dat de informatiehuishouding moet verbeteren.
De minister zegt dat de aanvullende 10 miljoen euro zo dicht mogelijk bij de lokale gemeenschap moet landen, met bijzondere aandacht voor gezondheidszorg en mogelijk psychische hulp.
Zij zegt dat Nederland bij toekomstige artikel 100-missies explicieter zal ingaan op de eigen informatiepositie, risico’s in de inlichtingenketen en afhankelijkheid van partners.

Piri dient moties in over inventarisatie van goed gedocumenteerde individuele gevallen en over een fonds voor burgerslachtoffers van Nederlandse geweldsinzet.
Dobbe dient een motie van wantrouwen in, omdat de Kamer volgens haar verkeerd is geïnformeerd over beschikbare informatie over burgerslachtoffers.
Van Baarle dient een motie in om te verantwoorden hoe de lokale gemeenschap betrokken wordt bij de 10 miljoen euro aan gemeenschapsprojecten en hoe zij die projecten ervaart.
Belhirs dient moties in over betrokkenheid van slachtoffers, lokale ngo’s en deskundigen bij aanvullende projecten, een integraal compensatiekader en structurele rapportage over aanbevelingen.
De minister ontraadt de moties over individuele inventarisatie, het burgerslachtofferfonds en wantrouwen, maar laat meerdere moties over lokale betrokkenheid, kaders en rapportage aan het oordeel van de Kamer.
De voorzitter kondigt aan dat dinsdag over de moties wordt gestemd.

Defensie moet de Kamer informeren over de reactie op de tweede fase van het inspectieonderzoek naar missiearchivering en daarbij ook cultuur, meldveiligheid en voortgang betrekken.
Defensie moet de aanvullende 10 miljoen euro voor Hawija-projecten uitwerken in nauw overleg met lokale gemeenschap, slachtoffers, nabestaanden en lokale organisaties.
De minister zegt toe de Kamer te informeren zodra er meer zicht is op de tijdlijn en invulling van gezondheidszorg en mogelijke psychische hulp binnen de projecten.
De Kamer stemt dinsdag over de ingediende moties.