Open YouTube

2026-06-25 - Innovatie

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jun 26, 2026, 12:44

Read in about 5 minutes instead of watching 236 minutes.

Opening en inzet debat

Het commissiedebat gaat over innovatie, met korte spreektijden en interrupties; de Kamer bespreekt vooral urgentie, investeringen, AI, valorisatie en randvoorwaarden voor ondernemers.

Volt waarschuwt dat Europa achterloopt op AI, afhankelijk wordt van Amerikaanse en Chinese modellen en sneller moet investeren in Europese alternatieven, talent en aanbestedingsbeleid.
De minister erkent dat Europa en Nederland achterblijven bij geavanceerde AI-modellen en wijst op Europese initiatieven, het NADI, de AI-fabriek in Groningen en versterking van nationale en Europese capaciteiten.
Dassen vindt de beantwoording onvoldoende urgent en vraagt om kabinetsbrede actie voor AI vanwege risico's voor concurrentievermogen, banen, cyberveiligheid en strategische autonomie.
De minister zegt toe samen met de staatssecretaris een brief te sturen over openstaande AI-vragen en erkent dat AI breder is dan één bewindspersoon.

De VVD benadrukt dat start-ups en scale-ups andere knelpunten hebben dan traditioneel MKB, zoals talent, medewerkersparticipatie, loondoorbetaling bij ziekte, cao's en dealterms.
Meerdere fracties vragen om snelle kabinetsreacties op bestaande rapporten en plannen, omdat er volgens hen genoeg analyse ligt en uitvoering nu centraal moet staan.
De minister verbindt start-up- en scale-upbeleid aan de taskforce toekomstige welvaart en vestigingsklimaat, met opdrachten rond investeringen, strategische domeinen, talent en ondernemerschap.

GroenLinks-PvdA vraagt om prioriteren, investeren en valoriseren, en uit zorgen over het Nationaal Groeifonds, het Toekomstfonds, NADI-financiering en concentratie van de innovatiebox bij grote bedrijven.
De minister zegt dat het NADI nog complexe vragen kent over rechtsvorm en financiering, maar dat autonomie, excellentie, schaal, risicotolerantie en snelheid kernwaarden blijven.
Voor de nationale investeringsinstelling wil de minister bestaande publieke financieringsinstrumenten samenbrengen, private middelen aantrekken en verdringing van private financiers voorkomen.
De minister wijst een aftrekplafond in de innovatiebox af, omdat de regeling volgens haar vooral het vestigingsklimaat en R&D-activiteiten moet ondersteunen.
Het kabinet bezuinigt structureel vanaf 2030 41 miljoen euro op het Toekomstfonds, verdeeld over innovatiekrediet, seed capital en vroegfasefinanciering, terwijl er volgens de minister nog 100 miljoen per jaar beschikbaar blijft.

Meerdere partijen stellen dat Nederland veel kennis ontwikkelt maar die onvoldoende omzet in bedrijven, groei en economische impact.
De minister noemt valorisatie cruciaal en wil voorkomen dat Nederlandse kennis vooral waarde oplevert in andere landen.
De dealterms 2.0 zijn volgens de minister een verbetering, maar nog niet voldoende; de ambitie is vooral meer spin-offs en aansluiting bij koplopers zoals Zwitserland.
De minister zegt dat UMC's stappen zetten om dealterms 2.0 te omarmen en dat Tech Champions werken aan standaardafspraken om onderhandelingen te versnellen.

BBB en FVD benadrukken dat innovatie niet alleen hightech en deeptech is, maar ook procesinnovatie bij boeren, familiebedrijven, machinebouwers en regionaal MKB.
BBB vraagt om erkenning van agrifood als strategisch innovatiedomein en om een duidelijke plek voor Wageningen Campus en Food Valley in het landelijke ecosystemenbeleid.
FVD stelt dat ondernemers vastlopen in regeldruk, netcongestie, vergunningen en onzekerheid, waardoor investeringen worden uitgesteld en het brede MKB onvoldoende wordt bereikt.
De minister erkent het belang van procesinnovatie voor het MKB, waaronder digitalisering, robotisering en automatisering, en verwijst naar EDIH's, WBSO, MIT en innovatiekrediet als ondersteunende instrumenten.

Het CDA vraagt om prioritering op kritische technologieën, sterke regionale innovatieclusters, toegang tot kapitaal en een overheid die duidelijke dienstverlening biedt in plaats van regeldruk.
D66 wil dat Nederland doorbraken beter aanjaagt, valorisatie versterkt en succesvolle bedrijven sneller laat groeien en hier houdt.
De minister zegt dat regionale innovatieclusters in partnerschap met regio's worden uitgewerkt en dat met Prinsjesdag duidelijker wordt hoe 100 miljoen euro hiervoor wordt besteed.
Voor semicon en IAAM meldt de minister dat lopende onderdelen met beschikbare budgetten worden opgepakt en dat over bredere plannen in het najaar een update volgt.

De minister benadrukt dat innovatiebeleid keuzes, snelheid en bundeling van publieke middelen vraagt, onder meer via NTS, industriebeleid, NADI, NII, WBSO en Europese programma's.
De Kamer vraagt om meer debatten en sneller inzicht in de concrete uitwerking van NADI, NII, het Groeifonds, Toekomstfonds, dealterms, AI en sleuteltechnologieën.
Aan het einde worden toezeggingen opgesomd over brieven voor de zomer, na de zomer, met Prinsjesdag, begin 2027 en voor dinsdag 30 juni over AI.

De minister informeert de Kamer voor het zomerreces van 2026 over de voortgang van het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie.
De minister informeert de Kamer voor de zomer over de scope en stand van zaken van de nationale investeringsinstelling.
De minister stuurt voor de zomer de kabinetsreactie op het rapport-Wenning en een stand van zaken van de vervolgstappen.
De minister informeert de Kamer na de zomer, in september gecombineerd met de 3% R&D-actieagenda, over valorisatie en dealterms.
De minister informeert de Kamer met Prinsjesdag 2026 over mogelijkheden om administratieve lasten bij de WBSO te verlagen.
De minister informeert de Kamer begin 2027 over fiscale regelingen voor start-ups en scale-ups, waaronder de win-winlening en regelingen naar aanleiding van moties van Martens-America en Dassen.
De minister stuurt voor dinsdag 30 juni een brief over de openstaande AI-vragen van Dassen.
De minister informeert de Kamer in het najaar van 2026 over plannen rond NTS-sleuteltechnologieën.
Dassen vraagt een tweeminutendebat aan over AI en moet dit dinsdag in de regeling aanmelden als het nog voor het reces moet worden ingepland.