2026-06-25 - Jaarverslag ministerie VWS 2025
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 6 minutes instead of watching 220 minutes.
Opening en rapporteurs
- De commissie bespreekt de jaarverantwoording 2025 van VWS, met aandacht voor bedrijfsvoering, belasting- en premiegeld, periodieke rapportages, de V100 en Rekenkamerpunten.
- De rapporteurs constateren dat ernstige onvolkomenheden in de bedrijfsvoering grotendeels zijn opgelost, maar vragen om betere uitvoeringstoetsen en meer personeelsinformatie.
- De rapporteurs signaleren dat preventiedoelen achterblijven: roken daalt niet, minderjarig vapen neemt toe en de haalbaarheid en financiering van doelen rond Gezonde Generatie 2040 worden bevraagd.
- Bij zorgfraude vragen de rapporteurs om meer zicht op effectiviteit van wetgeving, inspectiecapaciteit en personele impact van beleid.
- Bij geneesmiddelentekorten vragen de rapporteurs om eenduidige, valide cijfers en scherpere keuzes bij taakstellingen en bezuinigingen.
- De V100-jongeren vragen aandacht voor mentale gezondheid, prestatiedruk, erkenning door oudere generaties en verbetering van het jeugdzorgstelsel met jongereninbreng.
Reactie kabinet
- De minister meldt dat VWS veel verbeteringen in financieel beheer structureel heeft ingebed, maar dat financieel beheer en uitvoeringstoetsen nog aandacht vragen.
- De minister zegt toe de Kamer in het jaarverslag 2026 uitgebreid te informeren over verbeteringen bij uitvoeringstoetsen en personeelsinformatie.
- De nationale zorgreserve telt ruim 5000 reservisten; aanbevelingen over oefenen en opdrachtgeverschap worden meegenomen richting het aflopen van de aanbesteding eind 2027.
- Voor geneesmiddelentekorten werkt het kabinet aan een uniforme definitie, betere data-uitwisseling, mogelijk één informatiepunt en expliciete betrokkenheid van patiënten.
- Het kabinet werkt aan scherpere meetbare doelen en een geïntegreerde ISA-ASWA-monitor, maar waarschuwt dat niet elk maatschappelijk effect in één cijfer past.
- De minister erkent stagnerende preventietrends rond roken, vapen, levensverwachting en overgewicht en wil na de zomer met een brief over voortgang en prioritering komen.
- De minister van langdurige zorg zegt toe bij zorgfraudebeleid nadrukkelijk te letten op uitvoerbaarheid en personele impact voor betrokken organisaties.
- De antwoorden op vragen van jongeren uit de V100 worden volgens de minister de volgende week naar de Kamer gestuurd.
Eerste termijn Kamer
- GroenLinks-PvdA vraagt urgente duidelijkheid over de sluiting van ExpertCare-locaties en passende zorg voor kinderen per 1 juli.
- GroenLinks-PvdA bekritiseert het uitblijven van preventieresultaten, gezondheidsverschillen en gebrek aan meetbare doelen, en vraagt om een instrument vergelijkbaar met Keuzes in Kaart voor preventie.
- D66 vraagt om extra maatregelen voor de gezondste generatie ooit en structurele betrokkenheid van jongeren bij beleid na de signalen uit de V100.
- PVV stelt dat VWS te veel stuurt op akkoorden, agenda’s en overlegstructuren en te weinig op directe hulp, jeugdbescherming, GGZ-wachtlijsten en meetbare resultaten.
- PVV vraagt garanties over kraamzorg in het basispakket, bescherming van medische data binnen de EHDS en onafhankelijke controle bij Pallas.
- VVD vraagt scherpere keuzes bij stijgende zorgkosten, versnelling van innovatie en gegevensuitwisseling, en concrete resultaten in de aanpak van zorgfraude.
- VVD en 50PLUS uiten zorgen over het opheffen van het gespecialiseerde IGJ-team voor integere bedrijfsvoering en zorgverwaarlozing.
- 50PLUS vraagt meer aandacht voor wat zorg maatschappelijk oplevert, voor verborgen zorgvraag en voor het onderscheid tussen geld dat in de zorg en aan de zorg wordt besteed.
- CDA prijst de nationale zorgreserve en vraagt wanneer onderzoek naar optimale profielen en eventuele herziening van het streefdoel met de Kamer wordt gedeeld.
Beantwoording eerste termijn
- De minister definieert de gezondste generatie als het verkleinen van gezondheidsverschillen, gezond opgroeien en vooruitgang op roken, vapen, voeding, bewegen en overgewicht.
- De minister werkt aan prioritering van preventiemaatregelen op basis van impact en stuurt kort na de zomer een brief over de preventiestrategie.
- De RIVM-preventiemonitor wordt ontwikkeld; de minister wil nog bepalen of vaker rapporteren of betere samenhang de grootste verbetering biedt.
- De minister wil de impact van bestaande en voorgenomen preventiemaatregelen in kaart brengen en dit met de Kamer delen.
- De geïntegreerde ISA-ASWA-monitor moet vanaf de tweede helft van 2026 meer inzicht geven in resultaten, voortgang en mogelijkheid tot bijsturing.
- De minister neemt persoonlijke verantwoordelijkheid voor financieel beheer van VWS en rapporteert in het jaarverslag 2026 over resterende onvolkomenheden.
- Voor GGZ-wachtlijsten noemt de minister ruim 100.000 wachtenden en wijst op proactieve zorgbemiddeling en wachttijdondersteuning.
- Het kabinet heeft geen plannen om kraamzorg uit het basispakket te halen.
- Over ExpertCare zegt de minister boos te zijn over de situatie en uiterlijk maandag een brief te sturen met antwoorden voor het debat.
- Bij zorgfraude benadrukt de minister vergunningen, VOG’s, Bibob, extra capaciteit, betere gegevensuitwisseling en samenwerking met politie en OM.
- De minister wil snel met de IGJ spreken over het opheffen van het gespecialiseerde zorgfraudeteam en de Kamer daarover informeren.
- Voor de EHDS komt na de zomer een uitwerking van de opt-out; daadwerkelijke regeling volgt volgens de Europese tijdlijn pas in 2029.
- De minister erkent zorgen over mentale gezondheid van jongeren en noemt hoop, jongerenbetrokkenheid en oplossingen rond wonen en klimaat als bredere verantwoordelijkheid.
Moties en toezeggingen
- GroenLinks-PvdA dient moties in over inzicht in gezondheidsimpact van preventiemaatregelen en jaarlijkse rapportage over roken, alcohol en overgewicht.
- PVV dient moties in over meetbare resultaten en stopcriteria bij grote VWS-programma’s, volledige uitvoeringstoetsen, beperking van sturend preventiebeleid en behoud van kraamzorg in het basispakket.
- 50PLUS dient moties in over inzicht in kosten aan versus in de zorg en behoud van het gespecialiseerde IGJ-team tegen zorgfraude.
- De minister geeft oordeel Kamer aan de motie over preventie-impact, vraagt de jaarlijkse-monitoringsmotie aan te houden en ontraadt of noemt overige PVV- en 50PLUS-moties overbodig of ontijdig.
- De vergadering eindigt met een overzicht van toezeggingen, waaronder brieven over preventie, geneesmiddelentekorten, ISA-ASWA-monitoring, ExpertCare, de nationale zorgreserve, V100-antwoorden en het IGJ-zorgfraudeteam.
- Stemming over moties, slotwet en decharge vindt plaats op donderdag 3 juli.
Actiepunten
- Informeer de Kamer in het jaarverslag 2026 uitgebreid over beter sturen op uitvoeringstoetsen en personeelsinformatie.
- Informeer de Kamer in het eerste kwartaal van 2027 nader over geneesmiddelentekorten, inclusief patiëntenperspectief.
- Stuur kort na de zomer een brief over de voortgang en prioritering van de preventiestrategie.
- Stuur na de zomer informatie over de RIVM-preventiemonitor.
- Stuur eind dit jaar een brief over voortgang en samenhang van gezondheid in alle beleidsdomeinen.
- Informeer de Kamer in de tweede helft van 2026 over de geïntegreerde ISA-ASWA-monitor.
- Neem in een brief over mentale gezondheid en GGZ een update op over proactieve zorgbemiddeling en wachttijdondersteuning.
- Informeer de Kamer in de loop van 2027 over de toekomst van de nationale zorgreserve en het onderzoek naar profielen en aantallen reservisten.
- Stuur uiterlijk maandag een brief over ExpertCare en de gevolgen voor kinderen op de betrokken locaties.
- Bespreek met de IGJ het opheffen van het gespecialiseerde zorgfraudeteam en informeer de Kamer voor de stemmingen op donderdag indien mogelijk.
- Stuur volgende week de antwoorden op de vragen van jongeren uit de V100 naar de Kamer.