Open YouTube

2026-06-25 - Kinderopvang

Debat Indirectdutchnlpublicupdated

Read in about 4 minutes instead of watching 227 minutes.

Opening en debatorde

  1. De voorzitter opent het commissiedebat over kinderopvang, heet de minister en leden welkom en stelt spreektijd en interruptieregels vast.

Keuzevrijheid en gezinsbeleid

  1. De SGP benadrukt dat ouders primair verantwoordelijk zijn voor opvoeding en pleit voor financiële keuzevrijheid, ondersteuning van gezinnen en geen bezuiniging op kindregelingen.
  2. De SGP ziet samenvoeging van kindgebonden budget en kinderbijslag als eerste stap naar een integrale kindregeling, geïnspireerd op het Vlaamse groeipakket.
  3. DNA wil minder afhankelijkheid van toeslagen door lagere belasting op arbeid, zodat gezinnen meer zelf kunnen kiezen tussen thuis zorgen en kinderopvang.

Nieuwe financiering en toeslagen

  1. D66, GroenLinks-PvdA en VVD benadrukken dat het huidige toeslagenstelsel complex en risicovol is en dat afschaffing van de kinderopvangtoeslag nodig is om ouders meer zekerheid te geven.
  2. De minister stelt dat het huidige stelsel nog steeds grote terugvorderingsrisico’s kent: ongeveer 150.000 huishoudens moeten jaarlijks terugbetalen en er staat circa 420 miljoen euro aan vorderingen open.
  3. De minister bevestigt dat het kabinet niet van plan is te bezuinigen op kinderopvang en blijft mikken op invoering van het nieuwe stelsel per 1 januari 2029.

Daap en staatssteun

  1. CDA, FVD en JA21 uiten zorgen over de daapconstructie, staatssteunrisico’s, alternatieven, regeldruk, financierbaarheid en gevolgen voor ondernemers.
  2. PVV en VVD steunen de daaproute in grote lijnen, omdat bij publieke financiering van circa 9 miljard euro duidelijke spelregels nodig zijn, maar vragen aandacht voor commerciële aanbieders en ondernemersruimte.
  3. De minister verdedigt de daaproute als meest zekere en passende route binnen het Europese staatssteunkader en zegt dat alternatieven zoals zelfregulering, trekkingsrecht en sociale steun onvoldoende waarborgen bieden.
  4. De minister wil met de sector verder praten over een praktische invulling van de daap, met ruimte voor ondernemerschap, redelijk rendement en beperkte administratieve lasten.

Arbeidsmarkt en capaciteit

  1. Meerdere fracties waarschuwen voor personeelstekorten, wachtlijsten en de vraag of de sector extra vraag door bijna gratis kinderopvang aankan.
  2. CDA vraagt specifieke aandacht voor gasthouderopvang, dalende aantallen gastouders en een mogelijk niet-kostendekkend maximumuurtarief.
  3. De minister wijst erop dat het aantal medewerkers in de kinderopvang sinds 2018 sterk is gegroeid, maar erkent dat arbeidsmarktbeleid, instroom en creatieve oplossingen nodig blijven.
  4. De minister verlengt de ruimere inzet van beroepskrachten in opleiding met twee jaar, maar wil dat cao-partijen afspraken maken over kwaliteit, begeleiding en werkdruk.

Arbeidseis

  1. GroenLinks-PvdA pleit ervoor de arbeidseis minstens voor twee dagen los te laten, omdat dit ontwikkelkansen vergroot en het stelsel eenvoudiger maakt.
  2. PVV, JA21 en VVD willen de arbeidseis behouden; JA21 wil zelfs onderzoeken of de eis kan worden aangescherpt om een reële tegenprestatie te vragen.
  3. De minister houdt vast aan de arbeidseis, onder meer omdat afschaffing circa 0,5 miljard euro kost en extra vraag creëert in een krappe sector.
  4. De minister wil gemeenten meer ruimte geven voor specifieke groepen en doelgroepen sneller via lagere regelgeving kunnen aanpassen.

Tarieven en betaalbaarheid

  1. GroenLinks-PvdA waarschuwt dat hogere tarieven ouders met lagere inkomens kunnen verdringen en vraagt of tariefregulering of andere ingrepen klaarstaan.
  2. De minister kiest nu niet voor tariefregulering, maar noemt een ingroeipad, kwartaalmonitoring en marktregulering als manieren om prijsontwikkeling te volgen.
  3. De minister zegt dat gemiddelde tarieven nu beperkt boven de maximumuurprijs liggen, maar belooft te kijken of verdringingseffecten in wijken en inkomensgroepen beter zichtbaar worden in monitoring.

Gemeenten en grensregio’s

  1. D66 en CDA vragen ruimte voor grensregio’s zoals Zeeuws-Vlaanderen, waar Nederlandse kinderen door goedkopere Belgische voorzieningen de grens oversteken en lokale opvang onder druk komt.
  2. De minister erkent het probleem in Zeeuws-Vlaanderen, maar tempert verwachtingen en wijst op verschillen tussen landen; hij kijkt wel naar artikel 1.13 en gemeentelijke ruimte.

Overige punten

  1. D66 vraagt betere samenwerking tussen kinderopvang, voorschool en onderwijs; de minister wil dit meenemen in de samenwerkingsagenda.
  2. JA21 vraagt aandacht voor no-shows en ‘handdoekje leggen’; de minister zegt dat normen voor subsidiabele uren en structurele afwezigheid in het wetsvoorstel worden opgenomen.
  3. De minister zegt dat niet voldoen aan de arbeidseis in het nieuwe stelsel niet leidt tot terugvordering bij ouders of aanbieders, behalve bij georganiseerde misbruiksituaties.

Afronding en toezeggingen

  1. GroenLinks-PvdA vraagt een tweeminutendebat aan, dat na het zomerreces zal plaatsvinden.
  2. De minister zegt toe de Kamer vóór 1 september een brief te sturen over de overwogen alternatieven voor de daaproute en het nieuwe stelsel.
  3. In dezelfde brief komt informatie over artikel 1.13 en de vraag of gemeenten eerder meer ruimte kunnen krijgen dan via het wetsvoorstel.
  4. De minister bevestigt dat de impactanalyse beschikbaar moet zijn vóór de Kamerbehandeling van het wetsvoorstel.

Actiepunten

  1. De minister stuurt vóór 1 september een brief aan de Kamer met een overzicht van de overwogen alternatieven voor de daaproute en het nieuwe kinderopvangstelsel.
  2. De minister neemt in dezelfde brief informatie op over artikel 1.13 en of gemeenten eerder meer ruimte kunnen krijgen.
  3. De minister zorgt dat de impactanalyse beschikbaar is vóór de Kamerbehandeling van het wetsvoorstel.
  4. De minister neemt no-showopties en maatregelen tegen ‘handdoekje leggen’ mee in de verdere uitwerking van het wetsvoorstel.
  5. Er wordt een tweeminutendebat gepland na het zomerreces, aangevraagd door mevrouw Moorman.