2026-06-25 - Toekomst van het dorp Moerdijk
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 4 minutes instead of watching 152 minutes.
Opening en context
- De vergadering wordt heropend voor het debat over de toekomst van het dorp Moerdijk, met bewoners aanwezig op de publieke tribune.
- Het debat draait om de vraag hoe nationale ruimtelijke, energie- en industrieplannen zich verhouden tot het voortbestaan en de leefbaarheid van Moerdijk.
Zorgen over overheid en proces
- Pro benadrukt dat Moerdijk al sinds 1969 herhaaldelijk onder druk staat door industriƫle uitbreidingen en dat bewoners telkens opnieuw om vertrouwen wordt gevraagd.
- Meerdere fracties bekritiseren dat bewoners eerst hoorden dat hun dorp mogelijk moest verdwijnen, waarna later een kleiner scenario opdook waarin behoud misschien toch mogelijk is.
- Partijen vragen hoe de ruimtevraag kon verschuiven van circa 450 hectare naar een veel kleiner scenario en of de eerdere onderbouwing wel hard genoeg was.
- Veel sprekers noemen de langdurige onzekerheid schadelijk voor bewoners, investeringen, onderhoud, school, voorzieningen en toekomstplannen.
- ChristenUnie waarschuwt dat Moerdijk geen tweede Groningen mag worden, waar bewonersbelangen volgens haar langdurig zijn veronachtzaamd.
Leefbaarheid en behoud
- Pro stelt dat niet alleen formeel behoud centraal moet staan, maar vooral een leefbare gemeenschap met voorzieningen zoals school, sport, buurthuis, woningbouw en goede infrastructuur.
- SP, JA21, BBB, Partij voor de Dieren, PVV, SGP, FVD en anderen leggen sterk de nadruk op behoud van het dorp en bescherming van de gemeenschap tegen industrie- en energieclaims.
- Verschillende fracties vragen garanties dat Moerdijk niet stap voor stap wordt ingeklemd of later alsnog moet wijken.
- VVD en D66 zeggen dat behoud goed nieuws zou zijn als het kan, maar willen eerst duidelijkheid over de gevolgen voor nationale opgaven, omliggende kernen en langjarige leefbaarheid.
- CDA benadrukt dat een definitief besluit gezamenlijk gedragen moet worden door rijk, provincie en gemeente en dat bewoners recht hebben op duidelijkheid die standhoudt.
Industrie, energie en ruimteclaims
- SP stelt dat economische belangen ondergeschikt moeten zijn aan de belangen van mensen en vraagt wie eigenlijk om de plannen heeft gevraagd.
- JA21 en PVV koppelen de dreiging voor Moerdijk sterk aan de energietransitie en zeggen dat gemeenschappen daarvoor niet mogen worden opgeofferd.
- Partij voor de Dieren stelt dat Moerdijk niet hoeft te wijken voor schone energie, maar dat ruimte moet worden gevonden door fossiele industrie af te bouwen.
- BBB vraagt om een integraal overzicht van alle plannen waarvoor Moerdijk mogelijk moet wijken, inclusief status, noodzaak en alternatieven.
- D66 benadrukt dat nationale opgaven niet verdwijnen als ze niet in Moerdijk landen en vraagt waar ze dan wel terechtkomen zonder elders nieuwe onzekerheid te veroorzaken.
Financiering en garanties
- Pro vraagt of er voldoende geld beschikbaar is voor leefbaarheid, compensatie, voorzieningen en kwaliteit van de leefomgeving.
- Pro kondigt een motie aan voor een fonds waarin rijk, provincie en gemeente bijdragen aan investeringen in de leefbaarheid van Moerdijk.
- BBB wijst erop dat harde garanties voor leefbaarheid en behoud ook grote financiƫle verplichtingen betekenen en vraagt of het kabinet daarvoor middelen heeft.
- SGP stelt dat ingrijpende besluiten alleen kunnen als het echt niet anders kan en dan met duidelijke routes en royale ondersteuning voor verhuizing en leefbaarheid.
- FVD vraagt of het kleinere scenario juridisch langjarig kan worden geborgd en hoe wordt voorkomen dat het dorp alsnog in een sterfhuisconstructie belandt.
Vervolg debat
- Na de eerste termijn van meerdere Kamerfracties wordt de vergadering kort geschorst en later hervat met verdere bijdragen.
- Aan het einde van de getoonde transcriptie schorst de voorzitter tot later op de dag, waarna de beantwoording door het kabinet zal volgen.
Actiepunten
- Pro dient een motie in voor het oprichten van een fonds voor investeringen in leefbaarheid, gevuld door onder meer rijk, provincie en gemeente.
- BBB vraagt de minister alle plannen waarvoor Moerdijk mogelijk moet wijken integraal in kaart te brengen, inclusief status, noodzaak en alternatieven.
- Partij voor de Dieren roept op geld dat voor uitkoop van het dorp bedoeld zou zijn te gebruiken voor investeringen in de leefbaarheid van Moerdijk.
- ChristenUnie roept het kabinet op keuzes te maken, perspectief te bieden en van Moerdijk geen tweede Groningen te maken.
- SGP vraagt om snel duidelijkheid over besluitvorming en om samen met de gemeente te bekijken wat nodig is om leefbaarheid en voorzieningen zoals de dorpsschool overeind te houden.