2026-06-25 - Toekomst van het dorp Moerdijk
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 4 minutes instead of watching 157 minutes.
Procedure en stemming
- Grinwis stelt voor om nog dezelfde dag over Moerdijk-moties te stemmen, omdat het bestuurlijk overleg op 29 juni 2026 plaatsvindt vóór de reguliere stemmingen.
- Een deel van de Kamer wil zorgvuldigheid en fractieberaad; anderen willen directe duidelijkheid voor inwoners. Er blijkt geen meerderheid voor stemmingen op dezelfde dag.
- De voorzitter concludeert dat er vandaag geen stemmingen plaatsvinden en geeft het woord aan de staatssecretaris.
Reflectie kabinet
- De staatssecretaris erkent dat het dossier Moerdijk verre van goed is verlopen en dat onzekerheid voor inwoners centraal staat.
- Het kabinet wil op 29 juni 2026 met rijk, provincie en gemeente procesafspraken maken, maar nog geen keuze voor een scenario vastleggen.
- Het doel is vertrouwen herstellen via open communicatie, participatie, gesprekken met bewoners en een nieuw weegmoment voor de scenario’s.
Scenario’s en ruimteclaims
- Het derde scenario is op tafel gekomen omdat het kabinet wil kunnen onderbouwen dat een besluit over het dorp ook over twintig jaar verdedigbaar is.
- De staatssecretaris benadrukt dat energieprojecten concreter zijn dan ambities rond circulaire economie en industriële verduurzaming.
- Voor industrie wordt een bandbreedte van 110 tot 240 hectare genoemd, maar het kabinet wil deze cijfers verder onderbouwen voordat conclusies worden getrokken.
- De Kamer vraagt om duidelijkheid over het risico dat ambities stap voor stap alsnog tot aantasting van Moerdijk en omliggende dorpen leiden.
- De staatssecretaris zegt dat scenario’s integraal moeten worden gewogen op harde onderbouwing, effecten, kosten, leefbaarheid en langjarig perspectief.
Bewoners en leefbaarheid
- Kamerleden wijzen op slapeloze nachten, verhuizingen, mentale druk en verslechterende leefbaarheid door langdurige onzekerheid.
- De staatssecretaris erkent dat snelheid en zorgvuldigheid botsen, maar zegt dat bewoners de komende weken en maanden beter moeten worden meegenomen.
- Concrete leefbaarheidsvragen gaan onder meer over supermarkt, woningbouw, school, mobiliteit, groen, fietspad en voorzieningen in Moerdijk en omliggende dorpen.
- De Moerdijkregeling wordt besproken; de staatssecretaris vindt het verstandig deze in elk geval zolang het proces loopt voort te zetten, maar koppelt dat aan overleg met medeoverheden.
Ruimtelijke ordening
- De minister zegt dat Moerdijk een ingewikkelde ruimtelijke puzzel is waarin afwenteling moet worden voorkomen, meervoudig ruimtegebruik nodig is en gebiedskenmerken moeten meewegen.
- De minister wil uitkomsten rond Moerdijk borgen in de Nota Ruimte en zegt dat de Kamer daar in november opnieuw over kan spreken.
- Volgens de minister moeten opgaven die niet passen leiden tot bijstelling van ambities of verplaatsing naar elders, zonder nieuwe onnodige afwenteling.
- De minister erkent dat alle scenario’s mensen raken en dat leefbaarheid zwaar moet meewegen, maar kiest niet vooraf voor behoud of opheffing van het dorp.
Tweede termijn en moties
- Meerdere Kamerleden dienen moties in voor leefbaarheidsfondsen, compensatie, behoud van Moerdijk, voortzetting van de Moerdijkregeling en betere informatievoorziening.
- Pro vraagt om een stappenplan, een visie voor de toekomst van het dorp en een leefbaarheidsfonds met middelen van rijk, provincie, gemeente en mogelijk bedrijven.
- SP, JA21, BBB, PvdD, ChristenUnie, PVV en FVD dienen moties in over behoud van het dorp, ruimteclaims, leefbaarheidsvisies, compensatie en gelijkwaardige beoordeling van scenario’s.
- De staatssecretaris zegt dat TenneT-onderzoeken naar het voorkeursalternatief doorgaan, omdat energieprojecten nodig zijn, maar dat definitieve besluiten pas later volgen.
- Het kabinet geeft sommige moties oordeel Kamer, waaronder een leefbaarheidsfonds en meerdere moties over randvoorwaarden, afstemming, leefbaarheid en scenario-onderzoek; moties die vooruitlopen op één scenario worden ontraden.
Actiepunten
- Maak op 29 juni 2026 procesafspraken tussen rijk, provincie en gemeente over de verdere uitwerking van scenario 3 en het nieuwe weegmoment.
- Werk scenario 3 verder uit met onderbouwing van hectares, effecten, kosten, leefbaarheid en benodigde onderzoeken.
- Communiceer de komende weken en maanden consequent met inwoners over processtappen en voortgang.
- Maak duidelijk hoe bewoners fundamenteel worden betrokken via participatie, dorpstafels en gesprekken met het buitengebied.
- Bespreek welke ondersteuning nodig is voor bewoners die door onzekerheid emotionele of psychische druk ervaren.
- Deel vooraf met de Kamer welk afwegingskader wordt gebruikt voor het toekomstige weegmoment.
- Bespreek verlenging van de Moerdijkregeling en zet deze volgens de toezegging in 2027 voort.