Open YouTube

2026-06-30 - Wijziging van de Luchtvaartwet BES ter invoering grondslag openbare dienstverplichting

Debat Indirectdutchnlpublicupdated

Read in about 3 minutes instead of watching 71 minutes.

Opening en maidenspeech

  1. De voorzitter opent het debat over de wijziging van de Luchtvaartwet BES en kondigt zeven sprekers aan.
  2. Mevrouw Swinkels verbindt haar maidenspeech aan waarden als gemeenschap, verantwoordelijkheid en praktische oplossingen.
  3. Zij steunt het wetsvoorstel omdat het een wettelijke basis geeft voor openbare dienstverplichtingen op luchtverbindingen van en tussen de BES-eilanden.

Bereikbaarheid en betaalbaarheid

  1. Meerdere sprekers benadrukken dat vliegen voor inwoners van Caribisch Nederland geen luxe is, maar noodzakelijk voor zorg, onderwijs, werk en familie.
  2. De heer Seder vraagt wanneer de minister daadwerkelijk een PSO wil instellen en hoe sociale, maatschappelijke en economische criteria worden ingevuld.
  3. Sprekers wijzen op zeer hoge ticketprijzen, zoals ongeveer 400 dollar voor korte vluchten tussen Saba en Sint Eustatius.
  4. Mevrouw Zekai stelt dat hoge reiskosten bijdragen aan sociaal en economisch isolement en ongelijkheid binnen het koninkrijk.

Zorgen over subsidies en uitvoering

  1. De heer Heutink steunt het doel van betere bereikbaarheid, maar waarschuwt voor een structurele subsidiekraan en vraagt hoe afhankelijkheid wordt voorkomen.
  2. Hij vraagt of onderscheid kan worden gemaakt tussen eilandbewoners en niet-eilandbewoners, zodat toeristen niet automatisch profiteren van lagere tarieven.
  3. De PVV steunt betaalbare vluchten voor bewoners, maar wil geen Nederlandse subsidie als andere partijen, zoals Sint Maarten, financieel kunnen bijdragen.
  4. D66 noemt een PSO volgens onderzoek het meest geschikte instrument voor vitale verbindingen, mits publieke middelen doelmatig worden ingezet.

Duurzaamheid en innovatie

  1. Swinkels vraagt aandacht voor elektrisch vliegen als mogelijke duurzame oplossing voor korte afstanden en vitale logistiek, zoals medicijnen en medisch transport.
  2. Zij dient een amendement in om innovatie en duurzaamheid een plek te geven bij de uitwerking van openbare dienstverplichtingen en aanbestedingen.
  3. De minister zegt toe bij de uitwerking oog te hebben voor elektrisch vliegen en pilots met de openbare lichamen en marktpartijen te bespreken.

Antwoorden van de minister

  1. De minister zegt dat hij in beginsel na de zomer of in het najaar wil besluiten over de PSO, met beschikbaarheid van middelen als belangrijkste voorwaarde.
  2. Hij licht toe dat de PSO maximaal vijf jaar duurt, kan worden verlengd en periodiek wordt gemonitord om onnodige verlenging te voorkomen.
  3. De minister erkent dat kleine vliegtuigen, hoge vaste kosten en dunne routes bijdragen aan hoge ticketprijzen.
  4. Hij zegt dat scenario's worden uitgewerkt voor tariefdifferentiatie tussen eilandbewoners en niet-eilandbewoners, inclusief effecten op toerisme en economie.
  5. Over medische reizen stelt de minister dat medisch noodzakelijke vluchten kosteloos worden geregeld, maar aanvullende betaalbaarheidsvragen blijven onderdeel van de bredere discussie.
  6. Voor veerverbindingen werkt BZK aan een visie en is financiering beschikbaar gesteld voor de bovenwindse eilanden.

Tweede termijn en stemmingen

  1. Seder trekt een amendement over monitoring in na een toezegging dat input uit Caribisch Nederland wordt meegenomen en teruggekoppeld.
  2. Seder dient een motie in voor een handelingskader over de Nederlandse belangen in Winair.
  3. Seder dient een motie in om voor het einde van het jaar te komen met een pakket van eisen voor aanbesteding of PSO.
  4. De minister geeft oordeel Kamer aan de moties en amendementen, met de kanttekening dat het bij de planning om een inspanningsverplichting gaat.
  5. De Kamer spreekt brede steun uit om donderdag voor het zomerreces te stemmen over amendementen, wetsvoorstel en moties.

Actiepunten

  1. De minister gaat met Bonaire, Saba, Sint Eustatius en marktpartijen in gesprek over pilots met elektrisch vliegen.
  2. De minister informeert de Kamer over de uitkomsten van gesprekken over elektrisch vliegen en over kansen om innovatie en bereikbaarheid te verbinden.
  3. De minister werkt scenario's uit voor tariefdifferentiatie tussen eilandbewoners en niet-eilandbewoners.
  4. De regering wordt verzocht een handelingskader op te stellen voor de Nederlandse belangen in Winair.
  5. De regering wordt verzocht zich in te spannen om voor het einde van het jaar te komen met een pakket van eisen voor aanbesteding of PSO.
  6. De Kamer wil donderdag stemmen over amendementen, het wetsvoorstel en de moties.