2026-06-30 - Wijziging van de Luchtvaartwet BES ter invoering grondslag openbare dienstverplichting
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 3 minutes instead of watching 71 minutes.
Opening en maidenspeech
- De voorzitter opent het debat over de wijziging van de Luchtvaartwet BES en kondigt zeven sprekers aan.
- Mevrouw Swinkels verbindt haar maidenspeech aan waarden als gemeenschap, verantwoordelijkheid en praktische oplossingen.
- Zij steunt het wetsvoorstel omdat het een wettelijke basis geeft voor openbare dienstverplichtingen op luchtverbindingen van en tussen de BES-eilanden.
Bereikbaarheid en betaalbaarheid
- Meerdere sprekers benadrukken dat vliegen voor inwoners van Caribisch Nederland geen luxe is, maar noodzakelijk voor zorg, onderwijs, werk en familie.
- De heer Seder vraagt wanneer de minister daadwerkelijk een PSO wil instellen en hoe sociale, maatschappelijke en economische criteria worden ingevuld.
- Sprekers wijzen op zeer hoge ticketprijzen, zoals ongeveer 400 dollar voor korte vluchten tussen Saba en Sint Eustatius.
- Mevrouw Zekai stelt dat hoge reiskosten bijdragen aan sociaal en economisch isolement en ongelijkheid binnen het koninkrijk.
Zorgen over subsidies en uitvoering
- De heer Heutink steunt het doel van betere bereikbaarheid, maar waarschuwt voor een structurele subsidiekraan en vraagt hoe afhankelijkheid wordt voorkomen.
- Hij vraagt of onderscheid kan worden gemaakt tussen eilandbewoners en niet-eilandbewoners, zodat toeristen niet automatisch profiteren van lagere tarieven.
- De PVV steunt betaalbare vluchten voor bewoners, maar wil geen Nederlandse subsidie als andere partijen, zoals Sint Maarten, financieel kunnen bijdragen.
- D66 noemt een PSO volgens onderzoek het meest geschikte instrument voor vitale verbindingen, mits publieke middelen doelmatig worden ingezet.
Duurzaamheid en innovatie
- Swinkels vraagt aandacht voor elektrisch vliegen als mogelijke duurzame oplossing voor korte afstanden en vitale logistiek, zoals medicijnen en medisch transport.
- Zij dient een amendement in om innovatie en duurzaamheid een plek te geven bij de uitwerking van openbare dienstverplichtingen en aanbestedingen.
- De minister zegt toe bij de uitwerking oog te hebben voor elektrisch vliegen en pilots met de openbare lichamen en marktpartijen te bespreken.
Antwoorden van de minister
- De minister zegt dat hij in beginsel na de zomer of in het najaar wil besluiten over de PSO, met beschikbaarheid van middelen als belangrijkste voorwaarde.
- Hij licht toe dat de PSO maximaal vijf jaar duurt, kan worden verlengd en periodiek wordt gemonitord om onnodige verlenging te voorkomen.
- De minister erkent dat kleine vliegtuigen, hoge vaste kosten en dunne routes bijdragen aan hoge ticketprijzen.
- Hij zegt dat scenario's worden uitgewerkt voor tariefdifferentiatie tussen eilandbewoners en niet-eilandbewoners, inclusief effecten op toerisme en economie.
- Over medische reizen stelt de minister dat medisch noodzakelijke vluchten kosteloos worden geregeld, maar aanvullende betaalbaarheidsvragen blijven onderdeel van de bredere discussie.
- Voor veerverbindingen werkt BZK aan een visie en is financiering beschikbaar gesteld voor de bovenwindse eilanden.
Tweede termijn en stemmingen
- Seder trekt een amendement over monitoring in na een toezegging dat input uit Caribisch Nederland wordt meegenomen en teruggekoppeld.
- Seder dient een motie in voor een handelingskader over de Nederlandse belangen in Winair.
- Seder dient een motie in om voor het einde van het jaar te komen met een pakket van eisen voor aanbesteding of PSO.
- De minister geeft oordeel Kamer aan de moties en amendementen, met de kanttekening dat het bij de planning om een inspanningsverplichting gaat.
- De Kamer spreekt brede steun uit om donderdag voor het zomerreces te stemmen over amendementen, wetsvoorstel en moties.
Actiepunten
- De minister gaat met Bonaire, Saba, Sint Eustatius en marktpartijen in gesprek over pilots met elektrisch vliegen.
- De minister informeert de Kamer over de uitkomsten van gesprekken over elektrisch vliegen en over kansen om innovatie en bereikbaarheid te verbinden.
- De minister werkt scenario's uit voor tariefdifferentiatie tussen eilandbewoners en niet-eilandbewoners.
- De regering wordt verzocht een handelingskader op te stellen voor de Nederlandse belangen in Winair.
- De regering wordt verzocht zich in te spannen om voor het einde van het jaar te komen met een pakket van eisen voor aanbesteding of PSO.
- De Kamer wil donderdag stemmen over amendementen, het wetsvoorstel en de moties.