2026-07-01 - Circulaire economie
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 5 minutes instead of watching 206 minutes.
Opening en agenda
- De commissie debatteert over circulaire economie met de minister van Klimaat en Groene Groei en de staatssecretaris van Financiën; de eerste termijn vindt vandaag plaats en de tweede termijn is gepland op 8 september.
Kamerinbreng: doelen en marktontwikkeling
- Meerdere fracties stellen dat Nederland veel circulaire ambities heeft, maar dat uitvoering, financiering en concrete doelen achterblijven.
- Er wordt gevraagd om harde doelen per productgroep, duidelijke mijlpalen en betere inzet van ketentafels, zodat die geen praatclubs worden.
- D66 pleit voor een nationaal oogstplan voor kritieke grondstoffen, met inzamel- en terugwindoelen en inzet van overheidsinkoop.
- Het CDA vraagt om eenduidige doelen, een mogelijke IBO circulaire economie en beleid dat beter aansluit op grondstofgebruik, CO2-reductie en milieuimpact.
Financiering en fiscale prikkels
- Fracties vragen om structurele financiering voor circulaire businessmodellen, omdat bestaande regelingen vooral op CO2-reductie zijn gericht en middelen beperkt zijn.
- De Partij voor de Dieren stelt dat de financiële inzet voor circulaire economie niet past bij de schaal van de transitie en vraagt om structurele bronnen bij de begroting.
- Er wordt gevraagd naar een taxshift: minder belasting op arbeid en meer op primaire grondstoffen of vervuilende activiteiten.
- De staatssecretaris zegt dat fiscaliteit kan bijdragen, maar waarschuwt dat btw-maatregelen vaak duur, lastig af te bakenen en beperkt effectief zijn.
UPV en productverantwoordelijkheid
- Kamerleden willen dat uitgebreide producentenverantwoordelijkheid meer stuurt op hergebruik, reparatie, tariefdifferentiatie en investeringen in circulariteit.
- Er is brede aandacht voor UPV’s voor textiel en luiers, inclusief zorgen over kosten, recyclingcapaciteit en uitvoerbaarheid.
- De minister zegt dat UPV’s worden doorontwikkeld, onder meer met doelstellingen voor hergebruik, mogelijke innovatiefondsen en tariefdifferentiatie op repareerbaarheid of recyclebaarheid.
- Voor UPV luiers komt dit jaar duidelijkheid over het tijdpad, maar invoering dit jaar lukt volgens de minister niet.
Textiel en fast fashion
- Verschillende fracties wijzen op ultra fast fashion en vragen of Nederland het Franse voorbeeld met reclamebeperkingen en milieuheffingen kan volgen.
- De VVD wil maatregelen vooral Europees regelen om nationale koppen en een ongelijk speelveld te voorkomen.
- De minister noemt textiel een sector met grote milieudruk en zet in op Europese definities, tariefdifferentiatie onder de UPV en samenwerking met Duitsland en Frankrijk.
- De minister zegt nog eens te kijken naar aangenomen moties over nationale maatregelen tegen ultra fast fashion en komt daar in de tweede termijn op terug.
Statiegeld en inzameling
- De VVD vraagt om proportionaliteit bij statiegeld, meer innamepunten, aandacht voor bulkautomaten en bescherming van ondernemers tegen eenzijdige lasten.
- JA21 bekritiseert uitbreiding van statiegeld naar sap- en zuivelflessen vanwege kosten, hygiëne, stank en overlast door opengebroken afvalbakken.
- De minister zegt dat de 90%-inzameldoelstelling niet wordt gehaald, dat Nederland op 77% zit en dat uitbreiding nodig is om zwaardere Europese verplichtingen te voorkomen.
- Verpact komt volgens de minister in september met een concreet plan van aanpak voor statiegeld, inclusief hygiëne en innamepunten.
Afvalsector, plastic en Aramis
- De afvalsector waarschuwt voor druk door de plasticheffing en vraagt investeringszekerheid, ook in relatie tot Aramis en CCS.
- Forum voor Democratie stelt dat de overheid met wisselende regels rond kunststof hergebruik ondernemers onzeker maakt na investeringen in wasstraten en hergebruikssystemen.
- De minister zegt dat gedwongen afbouw van verbrandingscapaciteit niet voor 2040 aan de orde is en dat overleg met de afvalsector loopt.
- De staatssecretaris erkent dat de technische dekking voor afval te zwaar is voor de sector en zoekt richting Prinsjesdag naar alternatieve invulling en verlichting.
Innovatie en Europese inzet
- De VVD vraagt aandacht voor Nederlandse innovaties zoals methaanreductie op stortplaatsen, direct air capture voor de glastuinbouw en herbruikbare e-commerceverpakkingen.
- De minister zegt dat direct air capture is opgenomen in de SDE++ en dat de eerste aanvragen dit jaar zijn beschikt.
- De minister wil een Nederlandse start-up rond methaansensoren meenemen richting Brussel bij best beschikbare technieken.
- De minister benadrukt dat Europese producteisen, minimumpercentages gerecycled materiaal en toezicht op import belangrijk zijn voor een gelijk speelveld.
Ministeriële koers
- De minister wil circulaire economie het nieuwe normaal maken, maar stelt dat de markt nu nog ondersteuning, normering en duidelijke prikkels nodig heeft.
- Het kabinet focust voor een schaalsprong op bouw, chemie en elektronica, terwijl het bredere programma blijft doorlopen.
- Voor het einde van het jaar komt een update over productgroepen, doelen, instrumentenmix, financiering en reacties op adviezen van PBL en WKR.
- De minister wil vaker met de Kamer over circulaire economie spreken en brieven beter spreiden en focussen.
Afronding
- De tweede termijn van het debat is vastgesteld op 8 september van 18:00 tot 19:30.
- De commissie bedankt Steven van Eijk voor zijn werk als speciaal regeringsvertegenwoordiger circulaire economie.
Actiepunten
- De minister informeert de Kamer kort na het zomerreces over de conclusies uit de verkenning van de circulaire hefboom.
- De minister stuurt voor het einde van het jaar een update over doelen, productgroepen, instrumentenmix en financiering voor circulaire economie.
- De minister neemt de suggesties van de Jonge Klimaatbeweging en het reparatievoorbeeld van Sjaak mee in een brief voor het einde van het jaar.
- Verpact publiceert in september een concreet plan van aanpak voor statiegeld, inclusief hygiëne en innamepunten.
- De minister geeft dit jaar duidelijkheid over het tijdpad voor de UPV luiers.
- De minister geeft voor het einde van het jaar meer duidelijkheid over de uitvoeringsagenda en het tijdpad voor de doorontwikkeling van UPV’s.
- De minister kijkt in het zomerreces opnieuw naar de moties over ultra fast fashion en komt daar in de tweede termijn op terug.
- De staatssecretaris komt voor het einde van het jaar in een brief over belastingherziening specifiek terug op de taxshift van arbeid naar vervuilende activiteiten.
- De staatssecretaris neemt in dezelfde brief een update op over dubbele btw bij maatschappelijke kringlooporganisaties en de benodigde Europese beleidsruimte.