2026-07-01 - Financiële markten
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 7 minutes instead of watching 147 minutes.
Opening en agenda
- De commissie opent het debat over financiële markten met een spreektijd van vier minuten en een beperking van drie interrupties in de eerste termijn.
Bankfraude en beleggingsfraude
- Bushof wijst op een door DNB gemelde stijging van bankfraude met 30% ten opzichte van 2024 en vraagt welke maatregelen, zoals ING-controle in de app, breder kunnen worden ingezet.
- Van Eik vraagt om een actievere regierol voor één centraal meldpunt voor slachtoffers van beleggingsfraude, omdat meldingen nu versnipperd zijn.
- De minister noemt bankinitiatieven zoals lagere overboekingslimieten, vertragingstijd, nummercontrole en coulance bij helpdeskfraude, plus Europese maatregelen in PSD3 en PSR.
- De AFM onderzoekt volgens de minister de mogelijkheden voor een centraal meldpunt voor beleggingsfraude en de Kamer krijgt na de zomer meer duidelijkheid.
Spaargeld en beleggen
- Bushof vraagt naar een Nederlandse variant van de Zweedse investeringsspaarrekening, vooral gericht op eenvoud voor consumenten en niet primair op fiscale voordelen.
- Meerdere leden constateren dat veel spaargeld op rekeningen blijft staan terwijl investeringen nodig zijn voor bedrijven, woningbouw, innovatie en de energietransitie.
- De minister stelt dat veel Nederlanders verantwoord zouden kunnen beleggen maar dit niet doen door gebrek aan kennis, en noemt financiële educatie en een mogelijke EU-beleggingsrekening als route.
- De minister zegt dat een beleggingsrekening nu al eenvoudig via banken kan worden geopend en dat fiscale stimulering vooral een box 3-discussie is.
Kapitaalmarktunie en bankenunie
- CDA, D66 en VVD steunen verdere ontwikkeling van de Europese kapitaalmarktunie om private financiering, groei en investeringen te bevorderen.
- De minister noemt drie pijlers: sterker Europees toezicht, diverser kapitaalaanbod voor bedrijven en eenduidige EU-regels voor de interne markt.
- Nederland werkt met een E6-kopgroep aan kapitaalmarktintegratie, centraler toezicht op significante handelsplatformen en cryptoaanbieders, en steun van andere lidstaten.
- De minister ziet de bankenunie als volgende stap, maar wil eerst risico’s rond staatsobligaties op bankenbalansen bespreken voordat Europees depositogarantiestelsel verder gaat.
Kapitaaleisen en kredietverlening
- CDA vraagt of tijdelijke Basel-overgangsregelingen voor hypotheken en leningen aan gezonde bedrijven permanent kunnen worden gemaakt om kredietverlening niet te beperken.
- D66 waarschuwt dat verlaging van kapitaaleisen niet ten koste mag gaan van financiële stabiliteit.
- De minister wil de discussie over hogere of lagere kapitaaleisen vooral Europees harmoniseren en wacht een rapport van de Europese Commissie op 15 juli af.
- De impact van tijdelijke Basel-maatregelen op Nederland wordt volgens de minister meegenomen in de BNC-fiche richting de Kamer.
Private credit en AI-risico’s
- JA21 waarschuwt voor AI-gerelateerde waarderingen, complexe schuldconstructies, private credit en mogelijke risico’s voor financiële stabiliteit.
- VVD vraagt hoe de minister risico’s van private credit beoordeelt en of het toezicht voldoende kwetsbaarheden signaleert.
- De minister zegt dat DNB toezicht houdt op AI-blootstelling van financiële instellingen en dat de Kamer wordt geïnformeerd na afronding van DNB-onderzoek dit jaar.
- Volgens de minister biedt private credit economische voordelen, maar moeten verwevenheid, hefboomwerking en internationale risico’s goed worden gemonitord.
- De minister benadrukt dat verliezen in private credit bij investeerders horen te blijven en niet via achterdeuren bij het publieke domein mogen belanden.
Spaarmarkt en betaalrekeningen
- PVV vraagt waarom banken ECB-rente niet volledig doorgeven aan spaarders en waarom kosten van betaalrekeningen blijven stijgen.
- JA21 pleit voor meer concurrentie op de spaarmarkt via lagere overstapdrempels, transparantie, IBAN-portabiliteit en dataportabiliteit.
- De minister wijst directe spaarrenteregulering af vanwege risico’s voor stabiliteit, diversiteit van banken en monetair beleid.
- De minister wil zich Europees blijven inzetten voor IBAN-portabiliteit, al staat Nederland daar volgens hem momenteel vrijwel alleen in.
- De minister zegt dat betaalpakketkosten in Nederland relatief laag zijn en dat extra verplichtingen rond betalingsverkeer uiteindelijk ergens in kosten terugkomen.
Hypotheken en woningmarkt
- CDA en PVV uiten zorgen dat strengere behandeling van aflossingsvrije hypotheken doorstroming op de woningmarkt belemmert, vooral voor ouderen.
- PVV vraagt om gesprek met AFM en banken over volgens hem te strenge leennormen voor zzp’ers, flexwerkers, ondernemers, studenten en andere groepen.
- De minister ziet geen aanleiding om leennormen fors te verruimen, omdat ze consumenten beschermen tegen overkreditering en huizen onder water.
- De minister zegt dat de ECB onafhankelijk is bij toezicht op aflossingsvrije hypotheken, maar dat het kabinet de Nederlandse situatie blijft uitleggen aan ECB en sector.
- De minister verduidelijkt dat er geen harde 30%-verplichting voor aflossingsvrije hypotheken is, maar dat banken moeten rapporteren hoe zij het aanbod verminderen.
Kredieten en rentes
- PVV vraagt om een renteplafond voor non-bancaire zakelijke kredietverstrekkers, omdat sommige ondernemers volgens hem 30% tot 60% rente betalen.
- PVV vraagt hoe buitenlandse flitskredietaanbieders onder Nederlandse consumentenbeschermingsregels worden gebracht.
- De minister noemt excessieve rentes bij zakelijk krediet onwenselijk en kondigt onderzoek aan met EZK, waarbij de sector eerst ruimte krijgt maar niet vrijblijvend.
- De herziene richtlijn consumentenkrediet geeft de AFM volgens de minister meer mogelijkheden om buitenlandse flitskredietaanbieders aan te pakken na inwerkingtreding.
Financiële educatie en buffers
- CDA vraagt om financiële weerbaarheid, sparen en bufferopbouw een vaste plek in het onderwijs te geven, mede door zorgen over jongeren, finfluencers en goksites.
- De minister noemt onderzoek naar spaargedrag, een campagne ‘Betaal jezelf eerst’ na de zomer en samenwerking met banken, Wijzer in Geldzaken en Stichting Financieel Gezond Nederland.
- Financiële educatie wordt vanaf schooljaar 2027-2028 onderdeel van leerdoelen in het funderend onderwijs en verstandig omgaan met geld komt in het concept-examenprogramma economie.
Anti-witwassen en UBO-register
- Bushof vraagt of Nederland bij EU-antiwitwasregels maximaal inzet op scherpe UBO-eisen en strenge implementatie binnen Europese ruimte.
- CDA vraagt om een praktische oplossing voor non-bancaire financiers die WWFT-plichtig zijn maar geen toegang hebben tot het UBO-register.
- De minister kiest voor een risicogebaseerde inrichting van UBO-verplichtingen, met strengste controles bij hoogste risico’s en minder lasten bij lage risico’s.
- Volgens de minister is minder dan 25% eigendomsbelang niet automatisch vrij van UBO-status, omdat ook feitelijke zeggenschap kan meetellen.
- Voor poortwachters zoals non-bancaire financiers werkt de minister aan een minimale registratieplicht, beoogd per juli 2027, zodat zij herkenbaar zijn voor de KVK en toegang kunnen krijgen tot het UBO-register.
Toezicht, regeldruk en euro
- VVD vraagt wanneer DNB 2030 en ‘Toezicht met toekomst’ zichtbaar worden in toezichtskosten en hoe nieuwe toezichttaken worden begrensd.
- De minister zegt dat DNB 2030 inzet op 10% besparing in vijf jaar en dat de begroting al onder het kostenkader ligt.
- De minister erkent een spanningsveld tussen nieuwe toezichttaken en kosten, en wil grotere taken alleen bij uitzondering met extra budget laten komen.
- JA21 stelt dat de internationale rol van de euro niet via gemeenschappelijke schuld maar via gezonde overheidsfinanciën, diepe kapitaalmarkten en groei moet worden versterkt.
- De minister onderschrijft dat vertrouwen in de euro begint bij sterke economieën en gezonde overheidsfinanciën, niet bij eurobonds of een European Safe Asset.
Toezeggingen en afronding
- De minister zegt toe de Kamer te informeren over ontwikkelingen rond aflossingsvrije hypotheken en de gesprekken tussen ECB en banken.
- De minister zegt toe de Kamer na de zomer te informeren over fraudebeleid, waaronder bank- en beleggingsfraude.
- De minister zegt toe op een logisch moment na de zomer terug te komen op de stand van zaken van de visie op de financiële sector.
- De minister zegt toe IBAN-portabiliteit in E6-verband te agenderen en de Kamer daarover te informeren.
Actiepunten
- De minister informeert de Kamer over de uitkomsten van het DNB-onderzoek naar AI-blootstelling en private credit-risico’s.
- De minister neemt met DNB op hoe informatie over private credit, AI-blootstelling en mogelijke kettingreacties met de Kamer wordt gedeeld.
- De minister informeert de Kamer wanneer er meer duidelijkheid is over aflossingsvrije hypotheken en gesprekken met ECB en banken.
- De minister zet IBAN-portabiliteit op de agenda in E6-verband en informeert de Kamer daarover.
- De minister komt na de zomer terug op de voortgang rond een centraal meldpunt en fraudebeleid rond bank- en beleggingsfraude.
- De minister werkt aan een minimumregistratieplicht voor poortwachters zodat non-bancaire financiers toegang kunnen krijgen tot het UBO-register, beoogd per juli 2027.
- De minister komt op een logisch moment na de zomer terug op de stand van zaken en vervolgstappen rond de visie op de financiële sector.