2026-07-02 - Materieel
Debat IndirectdutchnlpublicupdatedRead in about 5 minutes instead of watching 32 minutes.
Nederlandse innovatie en CCA-prototype
- Er wordt gepleit voor Nederlands pionierschap in defensietechnologie, met nadruk op autonomie, internationaal recht, menselijke controle en moreel leiderschap.
- Een motie vraagt om samen met industrie, kennisinstellingen en Defensie een pilotproject op te zetten voor een prototype van een collaborative combat aircraft.
Integriteit en prioriteiten bij inkoop
- JA21 dient een motie in om bij defensie-inkopen met tussenpersonen standaard inzichtelijk te maken welke integriteitsrisico's zijn gewogen en welke waarborgen zijn getroffen.
- Een tweede motie van JA21 vraagt om operationele noodzaak, snelheid, beschikbaarheid en bescherming van militairen zwaarder te laten wegen dan politieke of ideologische voorkeurscriteria.
- Er ontstaat discussie over de vraag of zo'n prioritering kan leiden tot inkoop bij regimes als Rusland of Noord-Korea; Nanninga ontkent dat dit wordt bepleit.
Europese samenwerking en technologieafhankelijkheid
- Volt vraagt de defensie-innovatie- en opschalingsautoriteit vanaf het begin Europees schaalbaar te maken en in Europese innovatie-ecosystemen te verankeren.
- Volt vraagt geen additionele stappen in het Amerikaanse CCA-programma te zetten zonder aparte Kamerbrief, vanwege Europese soevereiniteit en een Europees alternatief.
- Volt vraagt om binnen twee jaar het gebruik van Palantir af te bouwen en over te stappen op een Europees alternatief.
Defboard en defensie-industrie
- Het CDA dient een motie in over de inrichting van Defboard als publiek-private samenwerking die de defensie-industrie moet helpen opschalen.
- De motie noemt onder meer een actieplan voor NPDII, technologie-roadmaps, innovatieve contractvormen, snellere aanbestedingen en aanpak van knelpunten in waardeketens.
- De regering wordt gevraagd de Kamer uiterlijk in Q3 2026 te informeren over de vormgeving van Defboard.
Aanbestedingen en flexibiliteit
- De VVD vraagt te bekijken hoe Europese aanbestedingsvoorwaarden kunnen worden aangepast om geopolitieke betrouwbaarheid en een gelijk speelveld beter te stimuleren.
- Een tweede VVD-motie vraagt om inkoopprocessen flexibeler te maken via functionele aanbestedingen, voorafgaande accreditatie van bedrijven en personeel, en publiek-private samenwerking.
Veteranen en toezicht
- De PVV vraagt te bezien of een toekomstige kazerne, oefenterrein of andere militaire locatie kan worden vernoemd naar luitenant-generaal buiten dienst Ted Meines.
- DENK wijst op fouten en onzekerheden bij defensiemateriaal en vraagt toezicht op defensie-inkopen niet te versoepelen zolang basisproblemen niet aantoonbaar zijn opgelost.
- DENK vraagt daarnaast een concreet verbeterplan voor rechtmatige aanbesteding, fraudepreventie en anticorruptie bij defensie-inkoop.
Israëlische leveranciers en mensenrechtenkader
- DENK vraagt geen nieuwe contracten meer aan te gaan met Israëlische wapenbedrijven en bestaande afhankelijkheden zo snel mogelijk af te bouwen.
- DENK vraagt de Kamer te informeren over lopende en voorgenomen defensie-aankopen bij Israëlische leveranciers en de afbouw daarvan.
- DENK vraagt een mensenrechtelijk en internationaalrechtelijk toetsingskader voor de import van defensiemateriaal.
Supervezels en strategische autonomie
- Mevrouw Keizer dient een motie in om bij defensie-inkopen in te zetten op Nederlandse en Europese producenten, Chinese supervezels uit te faseren en Nederlandse capaciteit te benutten.
- Zij stelt dat Nederland hoogwaardige supervezels kan produceren, maar dat door trage processen kansen blijven liggen en een defensieorder van circa 100 miljoen naar China dreigt te gaan.
Appreciatie door staatssecretaris
- De staatssecretaris laat meerdere moties aan het oordeel van de Kamer, waaronder de eerste twee moties, Europese inrichting van de innovatieautoriteit, Defboard en enkele VVD-moties.
- Hij ontraadt onder meer moties over de JA21-prioritering, het CCA-programma, Palantir binnen twee jaar volledig stoppen, Israëlische contracten en het importtoetsingskader.
- Bij Palantir zegt hij zo snel mogelijk te willen afbouwen, maar dat volledig stoppen na twee jaar niet realistisch is door NAVO-gebruik.
- Bij Ted Meines zegt hij de suggestie warm mee te nemen, maar dat een aparte commissie over naamgeving gaat.
- Bij supervezels steunt hij de lijn, maar vraagt hij het woord 'uitsluitend' uit de motie te schrappen vanwege bestaande contracten en leveringssnelheid.
- Mevrouw Keizer houdt haar motie over supervezels aan in afwachting van een brief over het uitfaseren van bestaande contracten.
- De staatssecretaris zegt toe de Kamer voor 1 september een brief te sturen over de bestaande contracten en het uitfaseren daarvan.
Aanvullende moties Bolhuis
- Bolhuis dient een motie in voor openbare rapportage over gezamenlijke en Europese defensie-inkoop, inclusief actuele percentages, nulmeting en verwachte ontwikkeling.
- Bolhuis dient een motie in om te verkennen hoe Defensie launch customer kan worden voor Nederlandse projecten rond synthetische kerosine, met informatie aan de Kamer voor Prinsjesdag 2026.
- De staatssecretaris ontraadt de rapportagemotie omdat die te veel ambtelijke capaciteit zou vragen, maar laat de motie over synthetische kerosine aan het oordeel van de Kamer.
Actiepunten
- De regering moet een pilotproject opzetten voor de ontwikkeling van een prototype collaborative combat aircraft met Nederlandse industrie, kennisinstellingen en Defensie.
- De regering moet de Kamer bij verwervingen actief informeren over integriteitsrisico's en getroffen waarborgen bij inzet van tussenpersonen of bemiddelaars.
- De regering moet de defensie-innovatie- en opschalingsautoriteit Europees schaalbaar inrichten en verbinden met Europese innovatie-ecosystemen.
- De regering moet de Kamer uiterlijk in Q3 2026 informeren over de vormgeving van Defboard.
- De regering moet bezien hoe Europese aanbestedingsvoorwaarden geopolitieke betrouwbaarheid en een gelijk speelveld beter kunnen stimuleren.
- De regering moet een systematiek uitwerken voor voorafgaande accreditatie van bedrijven en personeel voor defensievraagstukken.
- De regering moet bezien of een toekomstige militaire locatie naar Ted Meines kan worden vernoemd.
- De regering moet een verbeterplan maken voor rechtmatige aanbesteding, fraudepreventie en anticorruptie bij defensie-inkoop.
- De regering moet de Kamer voor 1 september informeren over bestaande contracten met Chinese supervezels en mogelijke uitfasering daarvan.
- Het kabinet moet met initiatiefnemers verkennen hoe Defensie launch customer kan worden voor ICF-projecten en de Kamer voor Prinsjesdag 2026 informeren.