Open YouTube

2026-07-02 - Opvang Oekraïne

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jul 3, 2026, 06:19

Read in about 5 minutes instead of watching 159 minutes.

Opening en inzet debat

De commissie opent het debat over opvang van Oekraïners met vier minuten spreektijd per fractie.
PVV stelt dat opvang tijdelijk moet blijven, verzet zich tegen verlenging van tijdelijke bescherming en vraagt om terugkeer, inning van eigen bijdragen en duidelijkheid over derdelanders.
BBB benadrukt bescherming voor oorlogsvluchtelingen, maar wil terugkeer als uitgangspunt zodra dat veilig kan en vraagt om meer rekening te houden met gemeenten die al veel Oekraïners opvangen.

CDA vraagt om langetermijnbeleid met duidelijk perspectief voor Oekraïners, gemeenten, IND en samenwerking met Oekraïne, inclusief de verhouding tussen legale status en vrijwillige terugkeer.
CDA wijst op onbenut arbeidspotentieel door onzekerheid over toekomstperspectief en vraagt naar mogelijkheden voor circulaire migratie en werk in sectoren die ook nuttig zijn voor wederopbouw.
Forum voor Democratie, JA21 en VVD benadrukken dat tijdelijke bescherming tijdelijk moet blijven en vragen om terugkeer als leidend uitgangspunt, mede vanwege druk op woningen, zorg, onderwijs en opvangcapaciteit.
De minister zegt dat het kabinetsdoel terugkeer na de oorlog blijft, maar dat de RTB nodig is om te voorkomen dat circa 140.000 mensen ineens de asielprocedure instromen.
De minister steunt verlenging van de RTB en ook een Europese scopebeperking voor nieuwe aanvragen van Oekraïense mannen die onder militaire dienstplicht vallen, afhankelijk van uitvoerbare informatie uit Oekraïne.

Meerdere fracties melden dat gemeenten overvolle opvang, kwaliteitsproblemen en onzekerheid over financiering en langjarige contracten ervaren.
GroenLinks-PvdA vraagt om meerjarige zekerheid, betere opvangkwaliteit, meer privacy en betere voorzieningen voor Oekraïense ontheemden.
De minister wijst op provinciale regietafels om regionale opvangopgaven beter te verdelen en roept gemeenten op hun bestaande inzet daar in te brengen.
De minister zegt dat de doelgroepenflexibele regeling gemeenten ruimte geeft om opvanglocaties flexibeler voor meerdere groepen te gebruiken, maar dat lokale afspraken en voorwaarden blijven gelden.
Bij overlastgevende Oekraïners wijst de minister op time-outlocaties, speciale regionale opvang via het Leger des Heils en een aanpak voor verslavingspreventie met Trimbos.

GroenLinks-PvdA en D66 stellen kritische vragen over het nieuwe landenbeleid, omdat aanvallen doorgaan en volgens hen niet duidelijk is waarom niet op het ambtsbericht is gewacht.
D66 vraagt specifiek hoe Kiev als binnenlands beschermingsalternatief kan worden gezien terwijl de stad regelmatig wordt aangevallen.
De minister zegt dat het landenbeleid niet stelt dat delen van Oekraïne volledig veilig zijn, maar gradaties van willekeurig geweld geeft voor individuele asielbeoordeling door de IND.
Volgens de minister gaat het landenbeleid om circa 1000 Oekraïners die niet onder de RTB vallen, bijvoorbeeld omdat zij al vóór de relevante datum in Nederland of elders in de EU verbleven.
De minister benadrukt dat een binnenlands beschermingsalternatief altijd individueel wordt getoetst en dat een eventuele afwijzing juridisch kan worden aangevochten.

CDA vraagt of er een uitvoerbaar noodplan ligt als het Hof van Justitie anders oordeelt over het opschorten van asielaanvragen onder de RTB.
De minister zegt dat een uitspraak conform de conclusie van de advocaat-generaal grote gevolgen kan hebben, omdat dan onderliggende asielaanvragen actief behandeld zouden moeten worden.
De minister zegt dat noodscenario's worden voorbereid en dat bij het transitiedocument uitgangspunt is dat de asielaanvraag wordt ingetrokken.
D66 vraagt of antecedentenonderzoek voor een transitiedocument de IND niet alsnog zwaar belast; de minister antwoordt dat het om een geautomatiseerde openbare-ordecheck moet gaan.

PVV, JA21 en CDA vragen waarom werkende Oekraïners niet meer bijdragen aan zorgkosten en opvangkosten, zeker nu zorgkosten stijgen.
De minister zegt dat een aparte verplichte zorgbijdrage juridisch en uitvoeringsmatig complex is en op dit moment geen grondslag heeft.
De minister belooft opnieuw met betrokken partijen, waaronder DSW, te kijken of in de tussentijd toch iets mogelijk is rond inning van zorgkosten.
De minister zegt ook te onderzoeken of gestegen exploitatiekosten verder kunnen worden doorbelast via de eigen bijdrage.

GroenLinks-PvdA vraagt of Oekraïense studenten vanaf 1 september 2027 hetzelfde collegegeld kunnen betalen als Nederlandse en Europese studenten.
Meerdere fracties wijzen op mentale gezondheidsproblemen onder Oekraïense ontheemden en vragen naar inzet van Oekraïense psychologen.
De minister zegt dat al 50 Oekraïense psychologen zijn gekoppeld aan Nederlandse ggz-instellingen en dat ondersteuning wordt verlengd als de RTB wordt verlengd.
De minister zegt dat wordt ingezet op werk in sectoren als gezondheidszorg, water en landbouw, en dat ondernemerschap en zelfstandige arbeid worden betrokken bij de verkenning naar werkvergunningen.
Over collegegeld zegt de minister dat de wens bekend is, maar dat dekking ontbreekt; hij neemt het mee in overleg met de minister van Onderwijs.

PVV en VVD vragen om duidelijkheid over derdelanders uit Oekraïne zonder verblijfsrecht en hoeveel nog in opvang verblijven.
De minister zegt dat derdelanders zonder recht op opvang uit de opvang moeten worden geweerd, maar dat er nog circa 400 beroepszaken lopen.
BBB vraagt aandacht voor een Nederlands meisje dat volgens een rechter terug moet naar Nederland na meeneming naar Oekraïne door haar moeder.
De minister zegt de individuele kinderontvoeringszaak na het debat na te lopen en vertrouwelijk terug te koppelen, met verwijzing naar het Haagse Kinderontvoeringsverdrag.

PVV vraagt een tweeminutendebat aan, dat na het zomerreces wordt ingepland.
De voorzitter somt toegezegde brieven en verkenningen op voor het derde kwartaal van 2026, waaronder zorgbijdrage, exploitatiekosten, collegegeld en beleid van andere EU-landen.
D66 laat toevoegen dat ook wordt teruggekomen op sectorgerichte programma's en ondernemerschap binnen de dual-intent-aanpak.

De minister voert een nadere verkenning uit naar het innen van een eigen bijdrage aan zorgkosten en informeert de Kamer daarover in het derde kwartaal van 2026.
De minister neemt in dezelfde brief de mogelijkheid mee om hogere exploitatiekosten door te belasten.
De minister bespreekt het collegegeld voor Oekraïense studenten met de minister van Onderwijs en komt daarop in het najaar terug.
De minister zoekt beschikbare openbare informatie over beleid van andere EU-landen rond binnenlandse bescherming in Oekraïne en neemt dit mee in de brief.
De minister koppelt vertrouwelijk terug over de individuele zaak van het ontvoerde Nederlandse meisje in Oekraïne.
De minister komt in het derde kwartaal terug op sectorgerichte programma's en ondersteuning van ondernemerschap binnen de dual-intent-aanpak.