Open YouTube

2026-07-08 - Openbaar verhoor Maurice de Hond

Debat Indirectdutchnlpublicupdated

Read in about 6 minutes instead of watching 150 minutes.

Opening en context

  1. De parlementaire enquêtecommissie opent het openbare verhoor van Maurice de Hond over de coronaperiode, met bijzondere aandacht voor kritische geluiden, aerosolen en het coronatoegangsbewijs.
  2. De Hond legt de belofte af en benadrukt vooraf dat zijn kritiek niet gericht is op artsen en zorgpersoneel, voor wie hij juist veel waardering zegt te hebben.

Aerosolen en verspreiding

  1. De Hond beschrijft hoe hij vanaf januari en februari 2020 via data, kaarten en internationale uitbraken tot de hypothese kwam dat luchtvochtigheid en aerosolen een grote rol speelden bij verspreiding.
  2. Hij stelt dat het patroon van uitbraken in koude en droge gebieden niet goed paste bij een verklaring via grote druppels, maar wel bij kleine deeltjes die in droge lucht blijven zweven.
  3. Volgens De Hond werd het dominante druppelmodel te lang als dogma gehanteerd, terwijl natuurkundigen en sommige infectiedeskundigen al wezen op verspreiding via de lucht.
  4. Hij schat dat 80 tot 95 procent van de besmettingen via aerosolen verliep, vooral door superspreading events en langdurige blootstelling aan virusdeeltjes in slecht geventileerde ruimtes.
  5. De Hond vindt dat buitenactiviteiten veel ruimer hadden kunnen plaatsvinden, omdat besmetting buiten volgens hem vrijwel geen rol speelde door verdunning van virusdeeltjes in de buitenlucht.
  6. Hij pleitte in juni 2020 voor een Deltaplan ventilatie, met nadruk op veilige binnenruimtes, CO2-meters en betere luchtverversing.
  7. Over mondkapjes zegt hij dat vooral hoogwaardige maskers in zorginstellingen relevant konden zijn om virale dosis te verlagen, terwijl algemeen gebruik volgens hem weinig effect had.

Smart Exit en anderhalvemeterbeleid

  1. De Hond bevestigt dat zijn website Smart Exit mede werd gefinancierd door horecabestuurder Klaas Hommel, die 100.000 euro beschikbaar stelde voor website, marketing en video’s.
  2. Hij zegt dat zijn eigen motivatie niet het horecabelang was, maar het voorkomen van volgens hem onnodige maatregelen en het openhouden van de samenleving met goede ventilatie.
  3. Volgens De Hond had de anderhalvemetermaatregel weinig tot geen zin, omdat grote druppels in zijn analyse nauwelijks een rol speelden bij de relevante besmettingspatronen.

OMT en advisering

  1. De Hond vond de samenstelling van het OMT te smal, omdat vooral infectieziekten en microbiologie dominant waren en bredere maatschappelijke, economische en psychologische effecten ontbraken.
  2. Hij stelt dat het beleid te veel gericht was op IC-capaciteit en te weinig op bredere volksgezondheid en maatschappelijke schade.
  3. Volgens De Hond was vooral de gesloten houding tegenover tegenspraak problematisch; een adviesstructuur voor een volgende pandemie moet volgens hem open informatie wegen en externe deskundigheid serieus betrekken.
  4. Hij bekritiseert de modellen van het OMT als onvoldoende transparant en gebaseerd op verkeerde of onzekere aannames, met de Omicron-lockdown als belangrijkste voorbeeld.
  5. Volgens De Hond werd bij Omicron de hogere besmettelijkheid meegenomen, maar niet de lagere ziekmakendheid, waardoor volgens hem onnodige paniek en een onnodige lockdown ontstonden.
  6. Hij vindt modellering op zichzelf bruikbaar, maar alleen met goede aannames, transparantie en toetsing door meerdere deskundigen uit verschillende invalshoeken.

Contact met kabinet en RIVM

  1. De Hond vertelt dat Mark Rutte hem in contact bracht met een RIVM-professor die volgens hem openstond voor zijn analyse over aerosolen, maar intern weinig voor elkaar kreeg.
  2. Hij zegt dat gesprekken met OMT-leden in juni 2020 prettig verliepen, maar inhoudelijk weinig opleverden omdat er volgens hem geen ruimte was om het druppelmodel los te laten.
  3. De Hond stelt dat ventilatie in zorginstellingen veel eerder centraal had moeten staan, omdat gesloten ramen en gebrek aan luchtverversing volgens hem juist risico’s vergrootten.
  4. Hij verwijst naar een uitbraak in Maassluis en stelt dat aanwijzingen voor verspreiding via ventilatie volgens hem zijn afgezwakt of terzijde geschoven.
  5. Op open brieven en contacten met VWS kreeg hij volgens eigen zeggen vooral informele reacties, maar weinig formele opvolging in beleid.

Tweede Kamer en kritische stemmen

  1. De Hond zegt dat Kamerleden, vooral Fleur Agema, zijn punten over aerosolen en ventilatie inbrachten, maar dat die aanvankelijk door de dominante lijn werden weggedrukt.
  2. Hij was slechts beperkt actief in directe Kamerlobby; hij verspreidde vooral artikelen, peilingen en bevindingen via zijn eigen kanalen en verzendlijsten.
  3. Bij moties over aerosolen en ventilatie in 2021 was hij volgens eigen zeggen soms adviserend betrokken, maar niet als primaire initiatiefnemer.
  4. Volgens De Hond waren er wetenschappers, artsen en politieke betrokkenen die hem informeel gelijk gaven, maar dat niet publiek durfden te zeggen uit angst voor reputatie- of loopbaanschade.

Media en publieke discussie

  1. De Hond publiceerde vanaf maart 2020 vooral op zijn eigen website, nadat traditionele media zijn stukken volgens hem niet wilden plaatsen omdat deskundigen ze als onjuist beoordeelden.
  2. Zijn website kreeg volgens hem veel bereik, waarna hij ook vaak verscheen bij alternatieve media zoals De Nieuwe Wereld, Weltschmerz en Blackbox.
  3. Hij stelt dat traditionele media te weinig kritisch waren op kabinet, OMT en RIVM en te weinig ruimte boden voor debat met afwijkende analyses.
  4. Volgens De Hond ontstond polarisatie doordat traditionele media hun waakhondrol onvoldoende vervulden en alternatieve media daardoor voor veel mensen aantrekkelijker werden.
  5. Hij vindt dat traditionele media meer introspectie zouden moeten tonen over het volgen van het dominante coronaverhaal en het versterken van angst.

Vaccinatie en persoonlijke bijstelling

  1. De Hond zegt dat hij zijn mening over mondkapjes en vaccinatie gedurende de pandemie heeft bijgesteld op basis van nieuwe gegevens.
  2. Hij liet zich aanvankelijk vaccineren omdat hij in Israël een daling van ziekenhuisopnames zag na vaccinatie van oudere groepen.
  3. Later verloor hij vertrouwen in de brede vaccinatiestrategie en boosteraanpak, omdat bescherming volgens hem kort duurde en rapportages onvoldoende rekening hielden met vertekening in de data.
  4. Volgens De Hond had vaccinatiebeleid zich vooral moeten richten op ouderen en kwetsbaren, vergelijkbaar met een griepprikstrategie, en niet op jongeren of zwangere vrouwen.

Coronatoegangsbewijs en 2G

  1. De Hond verzette zich tegen het coronatoegangsbewijs omdat gevaccineerden volgens hem nog steeds besmettelijk konden zijn en het systeem daardoor schijnveiligheid creëerde.
  2. Hij vond 2G principieel onaanvaardbaar, omdat negatief testen dan niet meer voldoende zou zijn en toegang afhankelijk werd van vaccinatie of herstel.
  3. Hij verbindt zijn principiële bezwaar aan zijn Joodse familiegeschiedenis en zegt dat hij zelf niet met een 2G-pas naar binnen zou zijn gegaan, ook als hij formeel toegang had gehad.
  4. Volgens De Hond werd het coronatoegangsbewijs mede gebruikt als drukmiddel om vaccinatie te stimuleren, zonder daar open over te zijn.
  5. Hij steunde het initiatief Onverdeeld Open begin 2022 omdat volgens hem de ziekenhuis- en IC-cijfers al sterk daalden en resterende maatregelen geen zin meer hadden.
  6. Terugkijkend noemt hij schijnzekerheid zijn grootste bezwaar: stel geen maatregel in als niet zeker is dat die werkt, omdat dat volgens hem ook contraproductief kan zijn.

Afsluiting

  1. De commissie sluit het verhoor af en kondigt aan dat het volgende openbare verhoor die middag om 14.00 uur met Mona Keizer plaatsvindt.