Open YouTube

2026-07-10 - Openbaar verhoor Robèr Willemsen

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Jul 11, 2026, 16:01

Read in about 6 minutes instead of watching 160 minutes.

Opening en context

De parlementaire enquêtecommissie Corona opent het openbare verhoor van Robèr Willemsen, destijds voorzitter van Koninklijke Horeca Nederland, met focus op het coronatoegangsbewijs en vaccinaties.
Willemsen legt de belofte af om de waarheid te spreken en wordt bevraagd over zijn ervaringen als horecaondernemer en branchevoorzitter tijdens de pandemie.

Impact op horecaondernemers

Willemsen beschrijft de pandemie als een zware periode met grote persoonlijke, financiële en mentale gevolgen voor ondernemers, medewerkers en gezinnen.
Volgens hem voelden veel gevolgen nog steeds door, onder meer door schulden, lege reserves en onzekerheid over de toekomst.
Veel horecazaken sloten volgens Willemsen al vóórdat de overheid dat verplichtte, uit verantwoordelijkheidsgevoel en onzekerheid over het virus.
Ondernemers probeerden creatief te blijven door bezorging, maatschappelijke initiatieven en activiteiten voor personeel op te zetten.

Rol van Koninklijke Horeca Nederland

De functie van voorzitter veranderde volgens Willemsen in een vrijwel permanente crisistaak, met druk vanuit 55.000 ondernemers en 450.000 werknemers in de branche.
Contact met leden liep via nieuwsbrieven, bijeenkomsten, apps, mailgroepen en lokale besturen in ruim 200 gemeenten.
KHN had veel contact met bewindspersonen, Kamerleden, MKB-Nederland en VNO-NCW over financiën, handhaving, veiligheid en mogelijkheden tot opening.
MKB-Nederland speelde volgens Willemsen vaak een verbindende rol wanneer KHN tegenover de overheid kwam te staan.

Strategie en spanningen

Willemsen zegt dat KHN vaak hard de confrontatie zocht omdat ondernemers zich onvoldoende gehoord voelden en de urgentie hoog was.
Volgens hem werd de individuele ondernemer te weinig relevant gevonden; het kabinetsbeleid richtte zich vooral op het bredere economische en gezondheidsbelang.
De harde strategie leverde volgens Willemsen steunpakketten en toegang tot overlegtafels op, maar niet de gewenste versoepelingen of volledige compensatie.
De verhouding met sommige bewindspersonen, vooral bij Justitie en Veiligheid, kwam onder spanning te staan door mediaoptredens en verschillen over realisme en onderbouwing.

Financiële steun en schulden

Willemsen stelt dat de overheid de horeca achterliet met circa 6 miljard euro schuld en dat ondernemers nog steeds aflossen.
Hij betwist de boodschap dat ondernemers volledig zijn gecompenseerd en stelt dat de NOW volgens hem feitelijk maximaal ongeveer 65 procent dekte.
Volgens Willemsen werd de perceptie van 100 procent compensatie bewust in stand gehouden, terwijl politiek en overheid wisten dat dit niet klopte.
Belastinguitstel en loonheffingen over niet-gewerkt werk leidden volgens hem tot langdurige schulden, met rente die uiteindelijk opliep tot 4 procent.

Eerste lockdown en 1,5 meter

Bij de eerste lockdown ervoer de horeca volgens Willemsen aanvankelijk veel begrip en bereidheid om de overheid te volgen, mede door snelle financiële steun.
De eerste steunmaatregelen kwamen volgens hem snel op gang, wat vertrouwen gaf aan ondernemers om de overheidslijn te volgen.
De 1,5-metermaatregel werd binnen de sector verschillend beoordeeld: restaurants zagen meer mogelijkheden dan cafés en nachthoreca.
Bij heropening op 1 juni 2020 was naleving aanvankelijk redelijk uitvoerbaar, omdat gasten blij waren weer iets te mogen en meewerkten.
Naarmate de pandemie vorderde, nam het draagvlak af en werd het voor personeel steeds moeilijker om maatregelen uit te leggen en te handhaven.

Handhaving en verschillen per gemeente

Willemsen zegt dat handhaving sterk per gemeente verschilde, van rigide controles met meetlinten tot gemeenten waar meer werd gedoogd.
Die verschillen maakten het voor KHN moeilijker om draagvlak onder leden te behouden en eenduidig beleid uit te leggen.
Actiegroepen en lokale ondernemers kwamen soms in verzet tegen afspraken, vooral in regio’s zoals Breda, Limburg, Venlo en Leeuwarden.
Volgens Willemsen gebruikte de overheid soms druk vanuit lokale onrust in onderhandelingen over sluitingstijden.

Rechtszaken en onderbouwing

KHN stuurde in 2020 een sommatiebrief en startte rechtszaken omdat volgens Willemsen maatregelen onvoldoende feitelijk waren onderbouwd en met twee maten werd gemeten.
De rechtszaken werden volgens Willemsen vooral gevoerd uit onmacht, om druk te houden en publieke opinie te beïnvloeden.
Hij stelt dat KHN herhaaldelijk vroeg om feitelijke en wetenschappelijke onderbouwing, maar die nooit overtuigend ontving.
Willemsen bekritiseert dat horeca als risicovol werd neergezet terwijl volgens hem illegale samenkomsten, studentenhuizen en slecht geventileerde andere gebouwen minder werden meegewogen.

Routekaarten en versoepelingen

KHN was volgens Willemsen betrokken bij gesprekken over routekaarten, maar voelde zich niet serieus meegenomen in de uiteindelijke kabinetsroutekaart.
De kritiek richtte zich op aantallen personen per tafel, sluitingstijden, besmettingsdrempels en het gebrek aan economische weging.
KHN presenteerde een eigen routekaart omdat de kabinetsroutekaart volgens Willemsen onvoldoende aansloot bij de praktijk van horecaondernemers.
Willemsen noemt slimme maatregelen zoals ruimere inzet van 1,5 meter, buitenruimte, ventilatie en fieldlabs, maar zegt dat besluitvorming vaak werd uitgesteld tot het moment voorbij was.

Coronatoegangsbewijs

Willemsen zegt dat het coronatoegangsbewijs voor KHN geen echte keuze was: meedoen of dicht blijven.
Volgens hem versterkte het toegangsbewijs de polarisatie en legde het veel druk op ondernemers en personeel, die opeens een handhavende rol kregen.
Hij vond het niet principieel onbegaanbaar, maar praktisch moeilijk uitvoerbaar door maatschappelijke verdeeldheid, agressie en vervalste bewijzen.
Het brede 3G-toegangsbewijs werd door Willemsen gezien als een verzwaring ten opzichte van de 1,5-meterregel, omdat het groepen uitsloot en extra controle vroeg.
Volgens Willemsen wist KHN dat handhaving in de praktijk niet goed zou lukken, maar ging de sector mee omdat anders openen niet mogelijk was.
Hij stelt dat 45 miljoen euro voor controle volgens hem weinig effect had, omdat er onvoldoende draagvlak en praktische uitvoerbaarheid was.

Dansen met Jansen en polarisatie

Willemsen noemt de communicatie rond Dansen met Jansen ongelukkig, omdat het leek alsof alles weer kon en dit kort daarna moest worden teruggedraaid.
Hij zegt dat er in de branche ook fouten zijn gemaakt, maar vraagt zich af of de verantwoordelijkheid voor toegangsbewijscontrole wel bij ondernemers kon worden gelegd.
De periode rond het toegangsbewijs leidde volgens Willemsen tot dreiging, agressie en negatieve reacties richting ondernemers, personeel en KHN-bestuurders.
Hij stelt dat horeca werd gebruikt om de vaccinatiegraad te verhogen, omdat vooral jongeren hun vrijheid via vaccinatie probeerden terug te krijgen.

OMT, tunnelvisie en sluitingstijden

Willemsen spreekt van tunnelvisie bij de overheid: maatregelen veranderden volgens hem onvoldoende mee met maatschappelijke realiteit, draagvlak en economische schade.
Hij vindt dat het kabinet te lang medische adviezen leidend liet zijn en te weinig keek naar maatschappelijke en economische effecten.
De laatste sluitingsperiode eind 2021 ervoer hij als slecht onderbouwd en nauwelijks nog uitlegbaar, mede omdat mensen massaal naar het buitenland gingen.
Willemsen beschrijft onderhandelingen waarbij een aangekondigde sluiting om 17.00 uur uiteindelijk 20.00 uur werd, wat volgens hem de urgentie van de maatregel ondermijnde.
KHN vroeg volgens hem vaak om OMT-toetsing en onderbouwing, maar kreeg zelden duidelijke terugkoppeling of rechtstreeks contact met het OMT.

Terugblik en lessen

Willemsen zegt dat hij in grote lijnen hetzelfde zou handelen, al had het soms diplomatieker of bedachtzamer gekund.
Hij zegt naïef te zijn geweest over afspraken met de overheid en door de coronaperiode deels vertrouwen in politiek en overheid te hebben verloren.
Volgens hem kan herstel beginnen met eerlijkheid over het feit dat ondernemers niet volledig zijn gecompenseerd en een deel van de rekening hebben betaald.
Hij noemt boosheid en machteloosheid als dominante emoties, omdat veel ondernemers volgens hem alles kwijtraakten of nog steeds schulden aflossen.
Voor de horeca ziet hij als les dat de branche zakelijker en weerbaarder moet worden, zonder de passie en maatschappelijke functie als huiskamer van de samenleving te verliezen.
Hij concludeert dat de overheid in de eerste fase snel en deels goed handelde, maar later tekortschiet door symboolpolitiek, onvoldoende compensatie en gebrek aan transparantie.
Voor toekomstige crises moeten volgens Willemsen kwetsbare groepen en belangen vanaf dag één in kaart worden gebracht en structureel worden meegewogen.