2026-09-28 - Personeel

Debat Indirectdutchnlpublicupdated Sep 29, 2026, 07:36

Read in about 4 minutes instead of watching 347 minutes.

Groei en personeelsbeleid

Defensie wil groeien naar 102.000 medewerkers in 2030 en daarna naar 122.000; Kamerleden vragen om een betere onderbouwing van de personeelsmix, financiering en operationele behoefte.
De staatssecretaris verwacht de doelstelling voor 2030 te halen, maar noemt keurings- en opleidingscapaciteit en schaarste aan technisch en medisch personeel als belangrijkste knelpunten.
Wachttijden tussen keuring en opleiding bedragen doorgaans enkele maanden; ongeveer 2% van de geschikte beroepskandidaten haakt in deze periode af.
De belangrijkste vertrekredenen zijn de combinatie van werk, reistijd en privéleven, de manier waarop de organisatie wordt bestuurd en de functie-inhoud.
Het nieuwe arbeidsvoorwaardenakkoord bevat structurele loonsverhogingen, betere beloning tijdens opleidingen en mogelijkheden om vrijwillig langer door te werken.

PVV, SP, DENK en Volt/Pro verzetten zich tegen verplichte stappen in vredestijd, terwijl CDA dwang als uiterste stok achter de deur aanvaardt en D66 vrijwilligheid zo lang mogelijk wil behouden.
De staatssecretaris wil de huidige alles-of-nietsregeling vervangen door een stapsgewijs model met mogelijk een verplichte enquête, keuring en uiteindelijk selectieve opkomst.
Een wetsvoorstel wordt voorbereid voor mogelijk 2029; activering zou afhangen van de veiligheidssituatie, operationele taken en structurele onderbezetting, ondersteund door militair advies.
Defensie zegt momenteel meer aanmeldingen te ontvangen dan zij kan verwerken, maar wil wetgeving gereed hebben voor een onverwachte verslechtering van de veiligheidssituatie.
De staatssecretaris zegde voorlichting via sociale media toe over de defensie-enquête, het gebruik van persoonsgegevens en de werkelijke gevolgen voor jongeren.

De verkorte algemene militaire opleiding van tien weken levert volgens Defensie geen extra uitval op; het opleidingsrendement bedraagt 81,4%, boven de norm van 80%.
Ongeveer 10% van de opleidingscapaciteit wordt extern ingehuurd om het tekort aan eigen instructeurs tijdelijk op te vangen.
Van de deelnemers aan het dienjaar blijft 46% beroepsmilitair en 14% reservist; bij de Nationale Weerbaarheidstraining stroomt 91% door als reservist.
Defensie werkt aan een betere rechtspositie voor reservisten, werkgeversvergoedingen, hybride banen en digitalisering om langdurige betalingsachterstanden te voorkomen.
Meerdere fracties bepleiten landelijke burgerreserves voor zorg, techniek, logistiek en veiligheid als onderdeel van een brede weerbare samenleving.

Defensie streeft naar 30% vrouwen; momenteel is 20,3% van al het personeel en 13,2% van de militairen vrouw.
De staatssecretaris garandeert dat keurings-, sport- en opleidingsnormen niet worden verlaagd, maar wil uitrusting, kleding en arbeidsomstandigheden beter laten aansluiten op vrouwen.
D66 presenteerde een actieagenda voor meer vrouwen, beter ouderschapsverlof, passend materieel, inclusief leiderschap en duidelijke verantwoordelijkheid voor de doelstelling.
De staatssecretaris verdedigt ruimte voor islamitische, christelijke en andere vieringen binnen Defensie als bijdrage aan verbondenheid en geloofsvrijheid.
Defensie zegt een zerotolerancebeleid tegen racisme, discriminatie en grensoverschrijdend gedrag te voeren, maar erkent dat handhaving in het verleden niet altijd consequent was.

Kamerleden vragen om betere vrouwenspecifieke zorg, ondersteuning na seksueel geweld en onderzoek naar de gevolgen van operationele belasting voor vruchtbaarheid en gezondheid.
Nederland wil lessen uit de Oekraïense militaire geneeskunde via het bestaande NAVO-kenniscentrum verwerken en Oekraïne niet met een extra bilateraal kanaal belasten.
De Kamer vraagt opnieuw aandacht voor ketenregie in de veteranenzorg, re-integratie van veteranen en personeel met PTSS, en ondersteuning van hun thuisfront.
Privételefoons en slimme apparaten zijn al verboden op inzetlocaties en in ruimtes met staatsgeheime informatie; voor Defensieapparaten komt een lijst met toegestane apps.

Er werden 21 moties ingediend, onder meer over grensbewaking, burgerreserves, ouderschapsverlof, militaire geneeskunde, hybride banen, diversiteit, sociale veiligheid en de opkomstplicht.
De staatssecretaris steunde of liet het oordeel aan de Kamer over verschillende moties rond ouderschapsverlof, burgerreserves, vrouwengezondheid, hybride banen, jongerenvoorlichting en sociale veiligheid.
Toegezegd zijn rapportages over inclusie, een reactie op de actieagenda voor vrouwen, onderzoek naar gratis gebruik van Defensiefaciliteiten, een internationale personeelsvergelijking en een herziene weerbaarheidsaanpak.

Werk de stapsgewijze regeling voor de selectieve opkomstplicht uit via een regulier wetstraject en betrek beide Kamers en de samenleving daarbij.
Start gerichte voorlichting aan jongeren via sociale media over de defensie-enquête en de verwerking van hun gegevens.
Stuur vóór de begrotingsbehandeling een schriftelijke reactie op de actieagenda Sterke vrouwen, sterke Defensie.
Onderzoek hoe Defensieterreinen en diensten binnen de geldende wetgeving beschikbaar kunnen worden gesteld aan maatschappelijke veiligheidsinitiatieven en informeer de Kamer eind 2026.
Stuur begin 2027 een internationale vergelijking van de verdeling tussen officieren, onderofficieren en manschappen.
Informeer de Kamer in het eerste kwartaal van 2027 over de herziene weerbaarheidsaanpak.