De Geldbubbel & Denkbubbel | Sander Boon over de Goudstandaard en waarom Europa vastloopt

Holland Golddutchnlpublicupdated Jul 29, 2026, 15:32

Read in about 4 minutes instead of watching 56 minutes.

Het fundamentele geldprobleem

Sinds de overgang naar flexibele wisselkoersen worden handelsonevenwichtigheden volgens Boon niet meer automatisch vereffend, waardoor landen langdurig tekorten en overschotten kunnen opbouwen.
China kon zijn munt laag houden, exportopbrengsten in Amerikaanse staatsleningen steken en zo productie stimuleren, terwijl de Verenigde Staten op krediet bleven consumeren.
Deze schuldgedreven globalisering leidde volgens hem tot Chinese overcapaciteit, westerse de-industrialisatie en financiële bubbels.

Onder een klassieke goudstandaard corrigeerde een goudstroom handelsonevenwichtigheden doordat tekortlanden hun krediet moesten inkrimpen en overschotlanden konden verruimen.
Hard geld is volgens Boon een neutraal betaal- en vereffeningsmiddel dat overheden niet onbeperkt kunnen bijdrukken; goud en mogelijk bitcoin zijn voorbeelden.
Zacht fiatgeld bevat een prikkel om schulden op te stapelen en via inflatie te verminderen, wat kortetermijndenken en minder financiële discipline bevordert.
Een abrupte terugkeer naar hard geld is volgens hem onmogelijk, omdat banen, instituties, banken en overheden sterk afhankelijk zijn geworden van schuld en staatsleningen.

Goedkope financiering maakt langdurige subsidies en onproductief beleid mogelijk, omdat verkeerde keuzes niet direct financieel worden afgestraft.
Door de nauwe relatie tussen overheid en banken richten organisaties, bedrijven en burgers zich steeds meer op subsidies, opdrachten en lobby in plaats van ondernemerschap en innovatie.
Boon noemt het westerse systeem een hybride van kapitalisme en socialisme waarin winsten privaat blijven, terwijl verliezen van systeemrelevante banken bij belastingbetalers en centrale banken belanden.
Via het Cantillon-effect profiteren partijen die nieuw geld als eerste ontvangen, terwijl loonontvangers en consumenten pas later met de prijsstijgingen worden geconfronteerd.
Als centrale banken steeds meer staatsleningen opkopen, kan de druk uiteindelijk zichtbaar worden in muntontwaarding en een vertrouwenscrisis.

AI kan de productie sterk vergroten en deflatoire overvloed creëren, maar de uiteindelijke economische gevolgen blijven onzeker.
Vooral bureaucratische en administratieve banen kunnen verdwijnen, omdat voor het eerst niet alleen fysieke arbeid maar ook intelligentie op grote schaal wordt geautomatiseerd.
De technologie kan zowel overvloed als massale werkloosheid en een schevere vermogensverdeling veroorzaken, mede door de rivaliteit tussen de Verenigde Staten en China.

Economische opleidingen behandelen de goudstandaard volgens Boon te gemakkelijk als achterhaald en besteden onvoldoende aandacht aan alternatieve geldtheorieën en schuldaccumulatie.
In sociale wetenschappen domineert volgens hem het idee van een maakbare mens en samenleving, terwijl aangeboren gedragsneigingen en prikkels worden onderschat.
Mensen en instituties rationaliseren bestaand gedrag, waardoor onvrede en praktische problemen buiten het dominante paradigma moeilijk worden herkend.
Wetenschappelijke consensus dreigt volgens Boon tegenspraak te verdringen, terwijl kritiek juist nodig is om hypotheses te toetsen en fouten tijdig te corrigeren.
Kortetermijnbeleid en institutionele blinde vlekken zouden zichtbaar zijn in achterstallig onderhoud aan drinkwatervoorzieningen, bruggen, sluizen, gemalen en dijken.

Boon stelt dat Europa vastloopt doordat het bestaande beleid en de financieringsstructuur in stand worden gehouden, terwijl de Verenigde Staten experimenteren met deglobalisering, industriebeleid en stablecoins.
Europa vreest volgens hem kapitaalvlucht naar dollarstablecoins, goud of bitcoin, omdat grote bedragen nodig zijn voor klimaat- en defensiebeleid.
Hij signaleert concentratie van media-eigendom, eenvormige berichtgeving en zelfcensuur, waardoor afwijkende informatie en standpunten minder zichtbaar worden.
De ervaren afname van economische vrijheid, meningsuiting en open debat hangt volgens hem samen met institutionele belangen en het uitsluiten van afwijkende stemmen.

Opkomend populisme is volgens Boon vooral een signaal van opgebouwde onvrede waarop gevestigde partijen onvoldoende reageren.
Het Westen leeft volgens hem tegelijk in een geldbubbel van goedkope financiering en een denkbubbel waarin dominante overtuigingen nauwelijks fundamenteel worden bevraagd.
Correctie zal waarschijnlijk met schokken gepaard gaan, zoals een financiële crisis, politieke omwenteling, oorlog of ontwrichting door AI.
Hoe langer Europa opgebouwde onevenwichtigheden kunstmatig handhaaft, hoe groter volgens Boon de uiteindelijke correctie kan worden.
Netwerkbelangen en afhankelijke functies remmen hervormingen, omdat invloedrijke betrokkenen weinig reden hebben om de tekortkomingen van het systeem te erkennen.

Voor vermogensbehoud is het volgens Boon noodzakelijk het monetaire en geopolitieke tijdperk te begrijpen en niet uitsluitend naar bedrijfsresultaten op korte termijn te kijken.
Hij verwacht dat aanhoudende inflatie, schuldenstress en interventies de belangstelling voor goud en bitcoin als spaarmiddelen kunnen vergroten.
Omdat instituties dezelfde blinde vlekken kunnen hebben als individuen, moeten mensen zelf onderzoek doen en verantwoordelijkheid nemen voor hun langetermijnkeuzes.

Blijf onderliggende trends en prikkelstructuren volgen om vermogen verantwoord naar de toekomst over te dragen.
Onderzoek informatie zelfstandig en denk kritisch na in plaats van uitsluitend op instituties te vertrouwen.
Geef bij instemming of kritiek een inhoudelijk argument, zodat een open en leerzaam debat mogelijk blijft.