Simon Lelieveld: “Iedere burger wordt als verdachte behandeld”
GoldRepublicautonlpublicupdatedRead in about 4 minutes instead of watching 85 minutes.
Menselijke maat in finance
- Simon Lelieveld licht toe dat Human Rights in Finance is opgericht om de menselijke maat en grondrechten in financiële regelgeving te bewaken.
- Hij stelt dat complianceprofessionals soms niet tegelijk aan privacywetgeving en witwaswetgeving kunnen voldoen, waardoor burgers klem komen te zitten.
- Een voorbeeld is iemand wiens bankrekening bijna wordt opgezegd vanwege alimentatiebetalingen vanuit het buitenland.
Onschuldpresumptie en monitoring
- Lelieveld vindt dat banken burgers en bedrijven te vaak behandelen alsof zij al verdacht zijn van witwassen of terrorismefinanciering.
- Volgens hem draait de banksector de onschuldpresumptie om: eerst is alles verdacht, daarna moet de klant zijn onschuld bewijzen.
- Hij verwijst naar miljoenen ongebruikelijke-transactiemeldingen per jaar, terwijl volgens Europese vergelijking veel minder meldingen nodig zouden zijn.
- Hij waarschuwt dat buitenlandse achternamen, geboorteplaatsen en andere kenmerken kunnen leiden tot extra controles en discriminatie.
Juridische strijd
- De stichting vraagt toezichthouders en overheid te stoppen met overmatige monitoring, bancaire sleepnetten en het ontzeggen van bankrekeningen.
- Lelieveld zegt rechtszaken te voeren tegen toezichthouders die volgens hem niet handhaven tegen onrechtmatige monitoring.
- Hij gebruikt Europese grondrechten en bestuursrecht om Nederlandse regels of praktijken te laten toetsen op proportionaliteit.
- Hij ziet parallellen met het toeslagenschandaal: stukken achterhouden, definities oprekken en problemen wegframen.
FIU en transactiemeldingen
- Lelieveld beschrijft dat transacties soms alleen door een bedraggrens ongebruikelijk worden verklaard, niet omdat de klant daadwerkelijk verdacht gedrag vertoont.
- Hij stelt dat meldingen en politiedata worden gematcht, waardoor iemand door een bedraggrens en bijvoorbeeld een bekeuring als verdacht kan worden gezien.
- Toen hij vroeg of onrechtmatig ingestuurde gegevens later vernietigd konden worden, kreeg hij volgens eigen zeggen geen inhoudelijk antwoord maar druk om te blijven melden.
- Hij probeert via een vernietigingsverzoek en bestuursrechtelijke procedure een inhoudelijk besluit af te dwingen.
DigiD, Solvinity en Kyndryl
- Lelieveld betoogt dat verkoop van Solvinity aan een Amerikaanse partij risico’s oplevert door Amerikaanse jurisdictie over data.
- Hij schetst een historische lijn waarin Amerikaanse diensten volgens hem structureel proberen toegang tot communicatie- en financiële data te krijgen.
- Volgens hem is Amerikaanse jurisdictie niet alleen een datarisico, maar ook een afhankelijkheidsrisico door sancties en een mogelijke kill switch.
- Hij noemt Kyndryl een commercieel zwakke en risicovolle partij, mede omdat het bedrijf zelf problemen met risicobeheersing meldde.
- Human Rights in Finance vroeg de overheid de overname stil te zetten en duidelijke regels te maken voor toekomstige soevereiniteits- en cloudkwesties.
- De overname werd verboden om staatsveiligheidsredenen, wat volgens Lelieveld overeenkomt met wat de stichting had gevraagd.
Toezicht en bewijs
- Lelieveld stelt dat overheid en toezichthouders bij grote belangen bewijsmateriaal kunnen achterhouden of procedures kunnen vertragen.
- Tegelijk zegt hij dat er binnen instituties ook ambtenaren zijn die signalen, documenten of steun geven omdat zij de problemen herkennen.
- Bij Triodos stelt hij dat een DNB-brief uit 2018 eerder gepubliceerd had moeten worden en dat AFM daardoor prospectussen beoordeelde zonder alle feiten te kennen.
- Hij ziet gefragmenteerd toezicht als oorzaak van schade voor certificaathouders en andere burgers, omdat instanties hun eigen deelgebied afschermen.
Cash en belasting
- De stichting ondersteunt soms individuele zaken als er een principieel belang is, zoals een ondernemer die belasting contant wilde betalen.
- Lelieveld stelt dat overheden volgens Europese regels contant geld voor belastingbetalingen moeten accepteren.
- Hij ziet dit als voorbeeld van de overheid die eigen regels anders moet wegen en disproportionele gevolgen moet voorkomen.
Toekomst van betalingsverkeer
- Lelieveld schetst hoe betalingsverkeer is verschoven van lokaal en contant naar nationaal, Europees en internationaal digitaal betalen.
- Hij stelt dat Nederland lang goedkope eigen betaalinfrastructuur had, maar rond 2015 meer afhankelijk werd van Amerikaanse infrastructuur.
- Big tech kan volgens hem via prepaid tegoeden, tokens of platformgeld te groot worden voor bestaande financiële regelgeving.
- Europese cryptoregelgeving zoals MiCA wordt volgens hem mede gebruikt om systeemrisico’s van grote digitale geldsystemen te kunnen afremmen.
- Hij waarschuwt dat toekomstige regels transacties tijdelijk kunnen blokkeren en de controle op burgers verder kunnen vergroten.
- Volgens hem moet witwasbestrijding minder bij banken liggen en meer bij politie en overheid, gericht op echte verdachten en concrete misdaad.
Burger en algoritmes
- Lelieveld verwacht dat burgers door afnemend vertrouwen in overheid en banken meer zelf alternatieven zullen zoeken, zoals cash, goud, investeringen of andere assets.
- Hij waarschuwt dat toekomstige conflicten met financiële instellingen vaker via AI-systemen zullen lopen in plaats van met mensen.
- Hij raadt burgers af om elk gevecht zelf met de overheid aan te gaan, omdat dit veel tijd en energie kan kosten.
- De presentator benadrukt dat kijkers zichzelf kunnen informeren, hun eigen situatie kunnen beschermen en initiatieven zoals Human Rights in Finance kunnen steunen.
Actiepunten
- Steun Human Rights in Finance via hriif.eu als je de stichting financieel wilt helpen.
- Meld significante financiële misstanden binnen organisaties bij een passende maatschappelijke organisatie zoals Human Rights in Finance.
- Like en deel de uitzending via sociale media of berichtengroepen.